Phát triển chuyên canh lúa chất lượng cao, gắn với với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL

Mục tiêu của Đề án là phát triển bền vững một triệu héc-ta lúa gạo với năng suất cao, giảm thiểu phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về lúa gạo chất lượng, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết về môi trường mà Việt Nam đã đưa ra với cộng đồng quốc tế. Đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong định hướng chuyển đổi mô hình sản xuất lúa ở khu vực này, nhằm gia tăng giá trị ngành lúa gạo, cải thiện thu nhập cho nông dân, đồng thời thích ứng với biến đổi khí hậu và giảm phát thải khí nhà kính.

Đề án được triển khai trong hai giai đoạn. Giai đoạn 1 (2024-2025) tập trung vào 200.000 ha đất trồng lúa đã có sẵn cơ sở hạ tầng và năng lực liên kết của các hợp tác xã. Các diện tích được áp dụng các kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp. Giai đoạn 2 (2026-2030) hướng tới mở rộng thêm 800.000 ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, kết hợp với việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng và nâng cao năng lực sản xuất của cả hệ thống.

Thủ tướng Phạm Minh Chính dự Hội nghị triển khai Đề án "Phát triển bền vững một triệu hecta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL đến năm 2030" - Ảnh: VGP.

Mục tiêu của Đề án là phát triển bền vững một triệu héc-ta lúa gạo với năng suất cao, giảm thiểu phát thải khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về lúa gạo chất lượng, đồng thời góp phần thực hiện các cam kết về môi trường mà Việt Nam đã đưa ra với cộng đồng quốc tế.

Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (Bộ NN&PTNT) cùng các bộ, ngành liên quan đã ban hành đầy đủ các văn bản pháp lý để triển khai Đề án. Đặc biệt, quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và kế hoạch đo lường kết quả giảm phát thải đã được hoàn thiện, tạo nền tảng cho việc áp dụng rộng rãi trên toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL).

"Không có cuộc gặp, trao đổi nào với các đối tác quốc tế mà tôi không nói đến ĐBSCL. Bởi việc làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới; thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tuần hoàn thì không thể không nói đến ĐBSCL. Mặt khác, với vấn đề an ninh lương thực thực phẩm trên thế giới, ĐBSCL rất có cơ hội để phát triển", Thủ tướng Phạm Minh Chính chia sẻ.

Thủ tướng khẳng định ĐBSCL có nhiều lợi thế, tiềm năng về con người, truyền thống lịch sử văn hóa, đất đai, khí hậu, điều kiện tự nhiên để phát triển nông nghiệp, đặc biệt là ngành lúa gạo, thủy hải sản - Ảnh: VGP.

Trong năm 2024, Bộ NN&PTNT đã triển khai 7 mô hình thí điểm tại 5 tỉnh, gồm Cần Thơ, Đồng Tháp, Kiên Giang, Trà Vinh, và Sóc Trăng. Kết quả ban đầu rất khả quan: chi phí sản xuất giảm 20-30%, năng suất tăng 10%, và thu nhập của nông dân tăng 20-25%. Đặc biệt, các mô hình này đã giảm phát thải trung bình 5-6 tấn CO2 trên mỗi héc-ta. Tất cả sản lượng lúa thu hoạch đều được các doanh nghiệp bao tiêu với giá mua cao hơn từ 200-300 đồng/kg so với thông thường.

Theo đó, Bộ NN&PTNT đã tổ chức đào tạo cho hơn 620 hợp tác xã và gần 200.000 hộ nông dân về quy trình canh tác bền vững, giảm phát thải, và áp dụng các mô hình kinh tế tuần hoàn. Ngoài ra, nhiều hội thảo khoa học và diễn đàn trao đổi với các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp đã được tổ chức để tìm kiếm giải pháp và huy động nguồn lực cho Đề án.

Để đảm bảo nguồn vốn thực hiện Đề án, Bộ NN&PTNT đã đề xuất dự án vay vốn Ngân hàng Thế giới (WB) trị giá 430 triệu USD, trong đó 330 triệu USD là vốn vay ưu đãi và 100 triệu USD là vốn đối ứng từ ngân sách.

Ngoài ra, Bộ cũng sẽ làm việc với các tổ chức quốc tế để huy động các khoản viện trợ không hoàn lại, bao gồm khoản viện trợ 1,6 triệu USD từ Hàn Quốc, nhằm hỗ trợ kỹ thuật cho các mô hình thí điểm.