Niềm tin kế toán toàn cầu nhích tăng trong quý 2/2025 nhưng vẫn ở mức mong manh

Báo cáo GECS mới nhất cho thấy tâm lý kế toán toàn cầu có cải thiện, song rủi ro địa chính trị và bất ổn thương mại tiếp tục phủ bóng lên triển vọng kinh tế

Mặc dù đã có dấu hiệu phục hồi, niềm tin của các kế toán viên toàn cầu trong quý 2 năm 2025 vẫn ở mức thấp so với tiêu chuẩn lịch sử. Theo Khảo sát Điều kiện Kinh tế Toàn cầu (GECS) do Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh quốc (ACCA) và Viện Kế toán Quản trị Hoa Kỳ (IMA) thực hiện, chỉ số niềm tin ghi nhận mức tăng lần đầu tiên kể từ quý 2/2024, đạt mức cao nhất trong gần một năm. Tuy nhiên, mức độ lạc quan vẫn chưa thực sự phục hồi về mức ổn định dài hạn.

Các chỉ số nền tảng phản ánh sự cải thiện có giới hạn

Trong nhóm các chỉ số kinh tế cốt lõi, Đơn hàng mới và Chi tiêu vốn ghi nhận sự suy giảm nhẹ. Tuy nhiên, điểm tích cực là chỉ số Đơn hàng mới vẫn đang tiệm cận mức trung bình lịch sử, cho thấy động lực kinh doanh phần nào được duy trì. Chi tiêu vốn, dù giảm, vẫn không quá cách biệt so với các mốc sau thời kỳ xung đột Nga – Ukraine. Chỉ số việc làm đã có bước tiến tích cực và hiện ở mức tiệm cận ngưỡng bình thường – một tín hiệu cho thấy thị trường lao động toàn cầu vẫn giữ được độ ổn định tương đối.

Khảo sát điều kiện kinh tế toàn cầu (GECS) của ACCA và IMA cho thấy sự cải thiện niềm tin toàn cầu trong quý 2 năm 2025: Confidence Index → Chỉ số niềm tin (màu xanh đậm) Orders Index → Chỉ số đơn hàng (màu xanh nhạt) Capital Expenditure Index → Chỉ số chi tiêu vốn (màu đỏ tươi) Employment Index → Chỉ số việc làm (màu đỏ nâu) Nguồn: ACCA/IMA (2015–2025).

Tâm lý kinh tế ghi nhận sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực:

Bắc Mỹ: Niềm tin tăng nhờ tâm lý lạc quan hơn từ các kế toán Hoa Kỳ, tuy nhiên mức độ vẫn thấp hơn trung bình dài hạn.

Tây Âu: Duy trì đà hồi phục vừa phải, được dẫn dắt bởi sự cải thiện rõ nét tại Vương quốc Anh sau giai đoạn tụt giảm kỷ lục cuối năm 2024.

Châu Á – Thái Bình Dương: Niềm tin sụt giảm đáng kể, đảo ngược toàn bộ đà phục hồi trong quý 1. Tác động được cho là đến từ chính sách thương mại mới của Hoa Kỳ, đặc biệt là việc tăng mạnh thuế quan – yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến các nền kinh tế định hướng xuất khẩu trong khu vực.

Riêng tại Châu Á – Thái Bình Dương, các chỉ số kinh tế thể hiện xu hướng trái chiều: Đơn hàng mới giảm mạnh nhưng vẫn trên mức trung bình, trong khi Chi tiêu vốn tăng nhẹ và Việc làm giảm sâu. Áp lực chi phí gia tăng trở lại trong quý 2, nhưng vẫn chưa vượt ngưỡng rủi ro dài hạn. Một điểm đáng chú ý là tỷ lệ kế toán bày tỏ lo ngại về khả năng phá sản của khách hàng đã tăng mạnh – phản ánh mức độ căng thẳng tài chính rõ nét hơn trong môi trường doanh nghiệp.

Rủi ro địa chính trị vượt lên dẫn đầu mối quan ngại toàn cầu

Lần đầu tiên, rủi ro địa chính trị đã vượt lên đứng đầu danh sách các mối lo ngại của kế toán toàn cầu. Trong khi đó, rủi ro kinh tế hiện đang ở cùng mức với rủi ro pháp lý và tuân thủ – phản ánh sự phức tạp trong môi trường vận hành doanh nghiệp hiện nay. Các mối đe dọa về thiếu hụt nhân tài và an ninh mạng tuy vẫn đáng kể nhưng đã giảm nhẹ về mức độ được đề cập. Trong khi đó, các rủi ro như biến đổi khí hậu, gian lận, và gián đoạn chuỗi cung ứng hiện đang tạm thời nhường chỗ cho những mối đe dọa mang tính vĩ mô, bất định và mang màu sắc địa chính trị rõ nét hơn.

Theo ông Jonathan Ashworth, Kinh tế trưởng tại ACCA: “Tăng trưởng toàn cầu trong nửa đầu năm 2025 vẫn giữ được độ vững vàng nhất định, bất chấp căng thẳng thương mại và chính sách thuế quan gia tăng từ Hoa Kỳ. Các chỉ số GECS chưa cho thấy dấu hiệu của một cuộc suy thoái nghiêm trọng, nhưng cũng không phản ánh một chu kỳ tăng trưởng mạnh.”

Tuy nhiên, viễn cảnh lạm phát gia tăng do thuế quan, cộng với bất ổn địa chính trị và chi phí vận hành leo thang, có thể khiến tăng trưởng toàn cầu chững lại trong nửa cuối năm. Tình hình này đặc biệt rủi ro nếu đồng thời xảy ra sự suy yếu của thị trường lao động, buộc các ngân hàng trung ương – nhất là Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) – rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan trong điều hành chính sách tiền tệ.

Ông Alain Mulder, Giám đốc khu vực châu Âu của IMA, nhận định: “Chi phí vận hành toàn cầu nhìn chung đã hạ nhiệt, nhưng vẫn duy trì ở mức cao ở Bắc Mỹ. Điều này làm dấy lên nguy cơ doanh nghiệp sẽ phải điều chỉnh giá bán – yếu tố có thể góp phần tiếp tục đẩy lạm phát lên cao.”

Trong bối cảnh các rủi ro vĩ mô ngày càng khó đoán và chính sách thương mại toàn cầu tiếp tục thay đổi, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại chiến lược tài chính, quản trị rủi ro và điều chỉnh kỳ vọng tăng trưởng. Các chỉ số niềm tin tuy có dấu hiệu phục hồi, nhưng vẫn còn mong manh, và sự phân hóa mạnh theo khu vực cho thấy tính chất bất định của chu kỳ kinh tế hiện tại.

Sự chuẩn bị kỹ lưỡng, linh hoạt trong vận hành, và bám sát các tín hiệu kinh tế vĩ mô sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp vượt qua những tháng sắp tới với sự vững vàng cần thiết.