Hàng loạt những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt, trong đó có cả việc lợi dụng chức vụ, quyền hạn của bị can Nguyễn Đức Chung - cựu Chủ tịch UBND TP. Hà Nội đã được Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vạch ra.
Trục lợi bất chính 36 tỷ đồng
Ngày 14/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Cơ quan CSĐT BCA) đã ban hành kết luận điều tra (KLĐT) vụ án "Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ", xảy ra tại UBND TP. Hà Nội và các đơn vị liên quan.
Cơ quan CSĐT BCA cũng đã chuyển hồ sơ đến Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đề nghị truy tố bị can Nguyễn Đức Chung - cựu Chủ tịch UBND TP.Hà Nội về tội “Lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ", theo khoản 3, Điều 356, Bộ luật Hình sự.
Trong vụ án này, hai bị can khác cũng bị đề nghị truy tố tội danh gồm có Nguyễn Trường Giang - Giám đốc Công ty TNHH thương mại dịch vụ Arktic (Công ty Arktic); Võ Tiến Hùng - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV thoát nước Hà Nội (Cty thoát nước Hà Nội).
Theo KLĐT, tháng 8/2016, bị can Nguyễn Đức Chung đã kết luận và ra văn bản chỉ đạo các đơn vị trực thuộc UBND TP. Hà Nội mua chế phẩm Redoxy 3C trực tiếp từ Hãng Watch Water GmbH (Đức), với mục đích xử lý ô nhiễm tại các ao hồ trên địa bàn Hà Nội. Tuy nhiên, bị can Chung lại chỉ đạo miệng cho lãnh đạo Cty thoát nước Hà Nội - doanh nghiệp trực thuộc UBND TP. Hà Nội, mua lại chế phẩm Redoxy 3C qua Công ty Arktic.
Cũng theo KLĐT, Công ty Arktic do bà Nguyễn Thị Trúc Chi Hoa (vợ bị can Nguyễn Đức Chung) bỏ 100% vốn (trị giá 5 tỉ đồng) và làm thủ tục thành lập, lấy tên con trai Nguyễn Đức Hạnh tham gia đứng tên trong giấy đăng ký kinh doanh.
Đến giữa năm 2016, lo ngại việc để Nguyễn Đức Hạnh đứng tên sẽ ảnh hưởng đến uy tín của bị can Chung, bà Hoa đã bàn bạc và chuyển nhượng lại 60% phần vốn sang cho bị can Nguyễn Trường Giang - vốn có mối quan hệ thân thiết với gia đình bị can Chung, 40% còn lại cũng do người thân của gia đình bị can Chung đứng tên.
Để định hướng cho doanh nghiệp thuộc UBND TP. Hà Nội mua chế phẩm Redoxy 3C qua Công ty Arktic, từ tháng 5/2016, bị can Nguyễn Đức Chung đã cử đoàn công tác của UBND TP. Hà Nội sang Đức làm việc, đàm phán, đặt hàng với Hãng Watch Water GmbH. Dù không phải cán bộ của UBND TP. Hà Nội, nhưng bị can Nguyễn Trường Giang vẫn được bị can Chung cử đi cùng như cán bộ của UBND TP. Hà Nội, nhằm tạo vị thế cho bị can Giang với đối tác và các cơ quan đơn vị của Thành phố.
Sau khi đàm phán, Hãng Watch Water GmbH đã đồng ý bán cho Hà Nội chế phẩm Redoxy 3C với mức giá 8,5 euro/kg. Tuy nhiên, từ chỉ đạo của bị can Nguyễn Đức Chung, Cty thoát nước Hà Nội đã không mua trực tiếp từ nhà sản xuất mà mua qua Công ty Arktic (với giá 295.000 đồng/kg đến 326.000 đồng/kg). Thậm chí, khi Cty thoát nước Hà Nội chưa ký hợp đồng mua chế phẩm Redoxy 3C của Công ty Arktic, bị can Chung đã chỉ đạo, yêu cầu bị can Võ Tiến Hùng - Tổng giám đốc Cty thoát nước Hà Nội, ứng tiền trước để mua.
Trước sức ép của bị can Chung, bị can Hùng phải dùng tiền của gia đình chuyển cho bị can Giang 4,6 tỉ đồng ứng trước để mua chế phẩm Redoxy 3C.
Trong khoảng thời gian từ 2016-2019, Cty thoát nước Hà Nội đã ký 15 hợp đồng kinh tế với Công ty Arktic mua 489.080 kg chế phẩm Redoxy 3C với tổng số tiền hơn 167 tỉ đồng. Cơ quan CSĐT BCA, khoản tiền chênh lệch giữa mua trực tiếp từ Hãng Watch Water GmbH và mua vòng qua Công ty Arktic đã làm lợi cho Công ty Arktic hơn 36 tỉ đồng, sau khi trừ đi các chi phí hợp lý. Đây cũng được coi là con số thiệt hại trong vụ án.
"Đánh bóng" tên tuổi, ép buộc cấp dưới
Hồi giữa năm 2019, khi sự việc "sân sau của Chủ tịch" và những lùm xùm liên quan đến việc mua - bán chế phẩm Redoxy 3C bắt đầu bị báo chí phản ánh, bị can Nguyễn Đức Chung đã chỉ đạo ông Nguyễn Thế Hùng - Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội ký quyết định thành lập Đoàn thanh tra để thanh tra toàn diện việc mua, quản lý, sử dụng chế phẩm Redoxy 3C.
Thế nhưng, trong quá trình Đoàn Thanh tra thực hiện công tác thanh tra và xác định có một số sai phạm, bị can Chung đã nhiều lần tổ chức họp, chỉ đạo, định hướng cho Đoàn Thanh tra kết luận theo hướng... không có sai phạm gì?!
Diễn biến thực tế cho thấy, ngày 12/2/2020, Thanh tra TP.Hà Nội đã ban hành Kết luận thanh tra (KLTT) số 555, chỉ rõ ra nhiều sai phạm của các đơn vị chức năng TP. Hà Nội trong việc mua sắm chế phẩm hóa chất Redoxy 3C với giá trị lớn nhưng không qua đấu thầu.
Tuy nhiên, sau chỉ đạo của bị can Nguyễn Đức Chung, Thanh tra TP. Hà Nội... buộc phải thay thế KLTT. Ngày 26/2/2020, mặc dù không nêu ra được bất cứ lý do xác đáng nào nhưng Thanh tra TP. Hà Nội vẫn ban hành KLTT số 794, trong đó nêu rõ “kết luận này thay thế kết luận số 555/KL-TTTP-PCTN ngày 12/2/2020”. Đáng nói là so sánh cho thấy, KLTT số 794 đã “gỡ bỏ” nhiều sai phạm mà KLTT số 555 đã nhắc đến.
Cũng theo KLĐT, sau khi tạo điều kiện cho công ty gia đình được hưởng khoản tiền hơn 36 tỉ đồng, bị can Nguyễn Đức Chung đã yêu cầu bị can Nguyễn Trường Giang lấy số tiền lợi nhuận từ Công ty Arktic tặng quà, tài trợ cho một số cơ quan, tổ chức nhằm đánh bóng hình ảnh, tên tuổi, phục vụ mục đích chính trị.
Đáng chú ý trong số này có Bệnh viện Xanh Pôn (Hà Nội), Ban Quản lý phố cổ Hà Nội, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng quận Ba Đình, Bộ Tư lệnh Thủ đô, Trường mầm non Yển Khê (H.Thanh Ba, Phú Thọ); Trường đại học FPT và UBND tỉnh Sơn La.
Cơ quan CSĐT BCA, hành vi phạm tội của bị can Nguyễn Đức Chung là dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt (chỉ đạo miệng trái với chỉ đạo bằng văn bản); hợp thức hóa hồ sơ pháp lý; đổ tội cho người khác; lợi dụng chức vụ, quyền hạn ép buộc cấp dưới nhằm che giấu hành vi phạm tội.
Quá trình điều tra, bị can Chung khai báo quanh co, chối tội. Hành vi trên của bị can Chung không chỉ gây thiệt hại cho UBND TP. Hà Nội mà còn ảnh hưởng đến hoạt động đúng đắn của tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, hình ảnh của UBND TP. Hà Nội; dẫn đến một số cán bộ chủ chốt của Hà Nội có hành vi sai phạm nghiêm trọng bị xử lý kỷ luật và xử lý hình sự.
Bởi vậy, Cơ quan CSĐT BCA đề nghị các cơ quan truy tố, xét xử xem xét xác định đây là các tình tiết tăng nặng đối với bị can Chung.
Đối với các bị can Nguyễn Trường Giang và Võ Tiến Hùng, trong quá trình điều tra đã khai báo thành khẩn, tích cực hợp tác với cơ quan điều tra làm rõ bản chất vụ án nên C03 đề nghị các cơ quan tố tụng xem xét đây là tình tiết giảm nhẹ. Ngoài 3 bị can trong vụ án, Cơ quan CSĐT BCA cũng đề nghị xem xét trách nhiệm của một số cán bộ thanh tra có những quyết định, kết luận, thay đổi kết luận theo hướng không có sai phạm gì, không đúng bản chất sự việc.
Trần Linh (T/h)
