Mặc dù đà tăng giá do đại dịch COVID-19 đã chậm lại đáng kể, đặc biệt là đối với các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và xăng dầu, nhưng người Mỹ vẫn lo lắng về tổng chi phí tiếp tục tăng kể từ khi bắt đầu xảy ra cuộc khủng hoảng sức khỏe toàn cầu, theo tờ USA Today.
Dữ liệu mới cho thấy người tiêu dùng đã trở nên nhạy cảm với giá cả hơn trong thời gian gần đây mặc dù lạm phát đã hạ nhiệt, một phần là do tiết kiệm của họ trong thời kỳ COVID-19 đã cạn kiệt.
Hai năm gần đây, số người cần tới sự hỗ trợ của ngân hàng thực phẩm cũng tăng gần gấp đôi mỗi ngày, trong đó có cả những người thuộc tầng lớp trung lưu.
Ông J. Marc Rittle - Giám đốc điều hành tổ chức phi lợi nhuận New Bethany cho biết: "Có nhiều người đến sử dụng kho thực phẩm miễn phí của chúng tôi. Trong đó có cả những người có nhà, có gia đình, có thu nhập, nhưng không đủ khả năng tới các cửa hàng tạp hoá nhiều lần như trước đây. Họ bổ sung bằng cách tìm đến kho thực phẩm của chúng tôi".
Tại Allentown, người dân được coi là tầng lớp trung lưu nếu hộ gia đình có thu nhập từ hơn 37.000 đến 112.000 USD mỗi năm. Chi phí thuê nhà tăng cao trong vài năm gần đây khiến một số người phải lựa chọn giữa việc trả tiền thuê nhà hoặc mua thực phẩm. Nhiều thói quen tiêu dùng cũng bắt đầu thay đổi.
Bà Tamy Ferry - người dân Allentown, bang Pennsylvania, Mỹ chia sẻ: "Thỉnh thoảng tôi phải tránh xa một số hàng hoá nhất định để hạn chế chi tiêu, hoặc đợi tới khi chúng được giảm giá. Bây giờ tôi cũng thường mua sắm ở nhiều cửa hàng khác nhau để lựa chọn được những mặt hàng có giá rẻ hơn".
"Chúng tôi không ra ngoài thường xuyên nữa và chọn ăn ở nhà nhiều hơn. Tuy nhiên điều này cũng không làm thay đổi thói quen hàng ngày của chúng tôi là tới các cửa hàng tạp hoá, nhưng giá cả cũng làm chúng tôi bị sốc", bà Karol Milot - người dân Allentown, bang Pennsylvania, Mỹ cho hay.
Một số công ty lớn nhất của Mỹ, trong đó có Amazon, Disney hay Yum Brands, cho biết, khách hàng của họ ngày càng tìm kiếm các sản phẩm và dịch vụ thay thế với giá thành phải chăng và có tính chọn lọc hơn khi mua hàng. Chính sự thay đổi trong thói quen chi tiêu này buộc các công ty phải điều chỉnh hoặc thậm chí cắt giảm mức tăng giá, góp phần làm giảm lạm phát.
Theo các nhà nghiên cứu, việc cắt giảm chi tiêu này không đủ để gây ra suy thoái kinh tế. Thay vào đó, thị trường dường như đang quay trở lại các chuẩn mực trước đại dịch, khi hầu hết các công ty cảm thấy không thể vừa tăng giá nhiều mà vẫn giữ được chân khách hàng.
Người tiêu dùng nhạy cảm hơn với giá cả giúp giải thích lý do tại sao lạm phát dường như đang giảm dần về mục tiêu 2% của Cục Dự trữ Liên bang (Fed), chấm dứt giai đoạn giá cao làm lu mờ triển vọng của về nền kinh tế.
Các yếu tố khác cũng đã góp phần kiềm chế lạm phát, trong đó có việc phục hồi chuỗi cung ứng, điều đã giúp cải thiện và thúc đẩy tính khả dụng của nhiều loại hàng hóa như xe cộ và đồ gia dụng. Ngoài ra, lãi suất cao do Fed áp dụng cũng đã làm giảm nhu cầu mua các mặt hàng như nhà hay ôtô.
Mặc dù lạm phát có xu hướng tích cực, vẫn có những lo ngại về tác động tiềm tàng của việc giảm chi tiêu của người tiêu dùng đối với nền kinh tế. Chi tiêu của người tiêu dùng chiếm gần 70% hoạt động kinh tế, do đó, việc thị trường “hạ nhiệt” đáng kể có thể gây ra rủi ro cho sự ổn định, thậm chí làm chệch hướng kinh tế. Sự biến động gần đây của thị trường chứng khoán đã phản ánh những lo ngại này, mặc dù thị trường đã phục hồi kể từ đó.
Tuần này, Chính phủ Mỹ sẽ cập nhật thông tin về lạm phát và xu hướng tiêu dùng. Cụ thể, ngày 14/8, Chính phủ sẽ công bố chỉ số giá tiêu dùng cho tháng 7. Dự kiến giá cả - không bao gồm chi phí thực phẩm và năng lượng biến động, chỉ tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, giảm so với mức 3,3% của tháng 6 và sẽ là mức lạm phát theo năm thấp nhất kể từ tháng 4/2021.
Ngày 15/8, Chính phủ cũng sẽ công bố báo cáo doanh số bán lẻ của tháng trước, dự kiến sẽ tăng 0,3% so với tháng 6, cho thấy dù người Mỹ vẫn sẵn sàng chi tiêu dù có thận trọng hơn. Các doanh nghiệp cũng đang điều chỉnh theo các xu hướng tiêu dùng này bằng cách cung cấp nhiều chiết khấu hơn và chú ý tới khả năng chi trả của khách hàng.
Lạm phát đã giảm từ mức cao kỷ lục trong 40 năm là 9,1% vào giữa năm 2022 xuống còn 3% vào tháng 6/2024, theo số liệu của Bộ Lao động Mỹ.
"Mặc dù người tiêu dùng vẫn tương đối lạc quan về thị trường lao động nhưng họ vẫn tỏ ra lo ngại về giá cả và lãi suất cao", nhà kinh tế hàng đầu Dana Peterson của Conference Board cho biết.
Tú Anh (T/h)
