Nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt: Gửi tâm vào đá, trả nghĩa cho nghề

Những chiếc nhẫn khác biệt

Nhiều năm gắn bó với nghề kim hoàn, nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt chọn cho mình một hướng đi khá riêng: chế tác những chiếc nhẫn phong thủy kích thước lớn từ inox, kết hợp cùng các loại đá quý và đá phong thủy.

Những tác phẩm của ông gây ấn tượng bởi kích thước, kiểu dáng và sự kết hợp giữa vật liệu kim loại với đá. Đằng sau vẻ ngoài ấy là một quá trình chế tác không đơn giản.

Nếu vàng, bạc có độ dẻo và tương đối thuận lợi cho việc tạo hình thì inox lại là vật liệu cứng, đòi hỏi người thợ phải có kỹ thuật và kinh nghiệm. Mỗi tác phẩm bắt đầu từ những bản phác thảo, với sự tính toán kỹ lưỡng về tỷ lệ giữa phần khung kim loại và viên đá chủ đạo.

Nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt giới thiệu các tác phẩm trang sức và nhẫn phong thủy tại không gian trưng bày trong khuôn khổ Festival Bảo tồn và Phát triển nghề truyền thống Việt Nam năm 2025.

Từ cắt, gọt, mài, tạo hình đến hàn và lắp ráp, mỗi công đoạn đều cần sự chính xác. Đặc biệt, việc kiểm soát nhiệt trong quá trình gia công là một trong những khâu khó. Chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể khiến vật liệu bị cong vênh, xuất hiện rỗ khí hoặc ảnh hưởng đến mối hàn.Sau đó là công đoạn đánh bóng để tạo nên bề mặt sáng và hoàn thiện phần cố định những viên đá có kích thước lớn. Tất cả đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ của người nghệ nhân.

Với Huỳnh Tuấn Kiệt, đó không chỉ là công việc chế tác một món trang sức. Mỗi sản phẩm là một quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện, nơi kỹ thuật của người thợ phải đi cùng với tư duy sáng tạo.

Chính sự khác biệt ấy đã giúp nhiều tác phẩm của ông được giới sưu tầm và những người yêu nghệ thuật quan tâm. Một số tác phẩm được đưa ra đấu giá tại các sự kiện của ngành kim hoàn đá quý Việt Nam, có giá trị lên đến hàng trăm triệu đồng.

Nhưng điều đáng chú ý trong câu chuyện của nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt lại nằm ở cách ông lựa chọn sử dụng giá trị có được sau những cuộc đấu giá ấy.

Từ một tác phẩm, trả nghĩa cho nghề

Sau mỗi cuộc đấu giá, nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt chỉ nhận lại phần chi phí gốc để bù vào nguyên vật liệu và công sức chế tác. Phần giá trị tăng thêm, ông gửi lại cho Hội Kim hoàn Đá quý.

Với ông, đó là cách để đóng góp cho nghề mà mình đã gắn bó trong nhiều năm. Theo truyền thống của ngành kim hoàn đá quý, Nhà Tổ nghề là nơi có ý nghĩa tinh thần đối với những người làm nghề. Nguồn kinh phí từ các cuộc đấu giá được sử dụng cho việc xây dựng, tu bổ Nhà Tổ, đồng thời phục vụ các hoạt động xã hội, thiện nguyện và hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn.

Như vậy, từ một tác phẩm được tạo ra trong chế tác, giá trị của nó tiếp tục được nối dài sau khi cuộc đấu giá kết thúc.

Nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt nhận danh hiệu Nghệ nhân Quốc gia tại một sự kiện tôn vinh nghệ nhân.

Chia sẻ về quyết định của mình, nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt nói: “Mỗi tác phẩm là tâm huyết của người làm nghề, nhưng giá trị lớn nhất không nằm ở số tiền bán được. Tôi chỉ nhận lại phần chi phí để tiếp tục làm nghề. Phần còn lại xin gửi về Nhà Tổ nghề và các hoạt động thiện nguyện của Hội. Tôi nghĩ mình còn làm được thì còn phải có trách nhiệm đóng góp cho nghề đã nuôi sống mình.”

Nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt (thứ hai từ trái sang) tại một sự kiện của Hội Kim hoàn Đá quý TP. Hồ Chí Minh.

Có lẽ, đó cũng là cách ông nhìn về nghề của mình. Làm ra một sản phẩm đẹp đã là niềm vui. Nhưng nếu sản phẩm ấy còn có thể góp phần cho Nhà Tổ nghề, cho những hoạt động chung của Hội và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn, thì giá trị của nó không dừng lại ở một món đồ được sở hữu hay sưu tầm.

Còn sức là còn làm nghề

Nghề kim hoàn vốn đòi hỏi sự kiên nhẫn. Để tạo nên một sản phẩm hoàn chỉnh, người nghệ nhân phải dành nhiều thời gian cho từng chi tiết nhỏ. Đó là công việc cần đôi tay, nhưng cũng cần cả kinh nghiệm được tích lũy qua năm tháng.

Trong thời đại sản xuất công nghiệp và hàng hóa ngày càng được làm ra nhanh hơn, những người vẫn kiên trì theo đuổi nghề bằng sự tỉ mỉ và đôi bàn tay của mình càng trở nên đáng quý.

Nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt giới thiệu các tác phẩm trang sức và nhẫn phong thủy tại không gian trưng bày trong khuôn khổ Festival Bảo tồn và Phát triển nghề truyền thống Việt Nam năm 2025.

Với nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt, mỗi chiếc nhẫn hay món trang sức ông làm ra trước hết là thành quả của quá trình lao động và sáng tạo. Nhưng với những tác phẩm được đưa ra đấu giá, câu chuyện còn có thêm một phần ý nghĩa khác: giá trị của tác phẩm tiếp tục được sử dụng để góp phần gìn giữ nghề và sẻ chia với cộng đồng.

Khi được hỏi điều gì khiến ông gắn bó với nghề suốt nhiều năm, ông chỉ mỉm cười: “Nghề cho tôi cuộc sống, cho tôi niềm vui và cho tôi những người bạn. Chừng nào còn đủ sức cầm dụng cụ, tôi vẫn muốn tiếp tục sáng tạo và góp một phần nhỏ để gìn giữ nghề kim hoàn cho thế hệ sau.”

Một câu trả lời giản dị, nhưng có lẽ cũng đủ để nói về hành trình của một người đã dành nhiều năm cho nghề. Bởi sau cùng, với nghệ nhân Huỳnh Tuấn Kiệt, những chiếc nhẫn được tạo nên từ inox và đá không chỉ là những sản phẩm của bàn tay người thợ. Trong đó còn có thời gian, kinh nghiệm và tình yêu dành cho nghề. Và khi một tác phẩm được tạo ra không chỉ để làm đẹp, mà còn có thể trở thành một phần đóng góp cho Nhà Tổ nghề và cộng đồng, thì hành trình của nó cũng trở nên dài hơn rất nhiều so với khoảnh khắc được hoàn thành chế tác.

Đó có lẽ là cách một người nghệ nhân gửi tâm vào từng tác phẩm, rồi từ chính những tác phẩm ấy, lặng lẽ trả nghĩa cho nghề.