Ngân hàng Nhà nước sửa đổi quy định kiểm toán độc lập đối với các tổ chức tín dụng

Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã ban hành Thông tư số 27/2026/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 51/2024/TT-NHNN quy định về kiểm toán độc lập đối với ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng phi ngân hàng, tổ chức tài chính vi mô và chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Kiểm toán độc lập là việc kiểm tra, kiểm định các hồ sơ tài chính, tài khoản, các khoản giao dịch, xác minh tính trung thực của nội bộ kế toán, kiểm toán của các tổ chức doanh nghiệp. Đây là một hoạt động độc lập, được thực hiện bởi các công ty kiểm toán độc lập (Ảnh minh họa).

Văn bản quy phạm pháp luật này gồm 7 điều, tập trung sửa đổi, bổ sung một số quy định nhằm phù hợp với cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của các đơn vị thuộc NHNN sau khi được tổ chức lại, bảo đảm tính đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Quy định mới này sẽ chính thức bắt đầu có hiệu lực thi hành từ ngày 10/8/2026.

Đáng chú ý, Thông tư đã siết chặt quy định về trách nhiệm thông báo tổ chức kiểm toán độc lập được lựa chọn. Theo đó, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày quyết định lựa chọn tổ chức kiểm toán độc lập, tổ chức tín dụng có trách nhiệm gửi thông báo bằng văn bản đến NHNN bằng hình thức trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến.

Đầu mối tiếp nhận hồ sơ được phân cấp rõ ràng: Khối tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài gửi thông báo về Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng; riêng các chi nhánh ngân hàng nước ngoài thuộc đối tượng thanh tra, giám sát an toàn vĩ mô của NHNN chi nhánh Khu vực sẽ gửi về NHNN chi nhánh Khu vực nơi đặt trụ sở. Ngoài ra, trong thời hạn 90 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính, các đơn vị phải gửi đầy đủ kết quả kiểm toán độc lập cho NHNN theo đúng các kênh tiếp nhận nêu trên.

Phân định rõ trách nhiệm giám sát, thanh tra

Để nâng cao hiệu lực quản lý, Thông tư số 27/2026/TT-NHNN phân định chi tiết trách nhiệm tác nghiệp của từng đơn vị trực thuộc NHNN đối với kết quả kiểm toán độc lập:

Đối với NHNN chi nhánh Khu vực: Có trách nhiệm phân tích, đánh giá và xử lý kết quả kiểm toán. Trường hợp phát hiện kiểm toán viên hoặc tổ chức kiểm toán vi phạm pháp luật trong quá trình làm việc với tổ chức tín dụng, đơn vị phải báo cáo, đề xuất Thống đốc NHNN xem xét, xử lý thông qua Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng. Đồng thời, thực hiện thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy định và cho ý kiến chuyên môn về lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng trong báo cáo kiểm toán khi có yêu cầu.

Đối với Cục Quản lý, giám sát tổ chức tín dụng: Đơn vị chịu trách nhiệm tổng hợp, trình Thống đốc NHNN các báo cáo từ chi nhánh Khu vực; phân tích, kiến nghị hướng xử lý kết quả kiểm toán độc lập. Khi phát hiện sai phạm của kiểm toán viên hoặc tổ chức kiểm toán, Cục có trách nhiệm báo cáo Thống đốc và thông báo bằng văn bản cho Bộ Tài chính để phối hợp quản lý.

Đối với Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: Thông tư bổ sung Điều 17a quy định trách nhiệm của Thanh tra Ngân hàng Nhà nước trong việc thực hiện thanh tra việc chấp hành quy định, xử lý vi phạm theo thẩm quyền; đồng thời đề xuất Thống đốc thông báo cho Bộ Tài chính khi qua công tác thanh tra phát hiện các hành vi vi phạm của tổ chức, cá nhân kiểm toán.

Đồng thời, để đảm bảo tính chính xác và tương thích với mô hình vận hành mới, Thông tư cũng bớt cụm từ "Chánh Văn phòng, Chánh Thanh tra giám sát ngân hàng" tại Điều 22 của Thông tư số 51/2024/TT-NHNN. Việc hoàn thiện hành lang pháp lý này được kỳ vọng sẽ gia tăng tính minh bạch trong hoạt động tài chính của hệ thống ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng thời gian tới.