bước sang năm 2023, “đại gia đình EU” đã dần thoát phụ thuộc vào năng lượng Nga và tiến trình tự chủ năng lượng của khối này được dự báo sẽ củng cố vững chắc hơn trong những năm tới.
aa
Theo Cơ quan Năng lượng quốc tế, năm 2021, Nga cung cấp khoảng 45% lượng khí đốt nhập khẩu của EU tương đương 155 tỷ m3 khí. Chiến sự tại Ukraine xảy ra khiến EU quyết tâm thay thế 2/3 lượng khí đốt nhập khẩu từ Nga vào cuối năm 2022, tương đương 103 tỷ m3.
Số liệu cập nhật đến ngày 15/12 của Viện nghiên cứu Bruegel của Bỉ cho thấy, châu Âu đã hoàn thành vượt mục tiêu. Riêng lượng khí hoá lỏng nhập khẩu từ Mỹ là 50 tỷ m3, các đối tác còn lại là 8 tỷ m3. Việc đầu tư cơ sở hạ tầng khí đốt mới ở các nước thành viên cũng giúp châu Âu có thêm 20 tỷ m3. Còn việc hoãn đóng cửa hai lò phản ứng hạt nhân ở Bỉ và ba lò ở Đức giúp châu Âu duy trì thêm 8 tỷ m3 khí.
Kế hoạch REPowerEU đẩy nhanh việc đầu tư các dự án năng lượng tái tạo giúp các nước châu Âu thay thế 21 tỷ m3 khí. Ngoài ra, việc tăng sản lượng của nhà máy nhiệt điện và cam kết giảm 15% nhu cầu khí đốt tự nhiên từ tháng 8/2022 - 3/2023 đã giúp EU ngày càng củng cố quyết tâm thực hiện mục tiêu tự chủ năng lượng, dừng hoàn toàn sự phụ thuộc vào khí đốt từ Nga.
Vài tháng sau khi nổ ra xung đột quân sự Nga-Ukraine, châu Âu từng tuyên bố đã thay thế hoàn toàn nguồn cung khí đốt từ Moskva bằng các nguồn khác, nhưng giới chuyên gia nhận định về lâu dài, châu Âu vẫn phải đối mặt thách thức vô cùng lớn. Tuy nhiên, “cái khó ló cái khôn”. Sức ép từ việc thiếu nguồn cung năng lượng từ Nga đã thúc đẩy EU đa dạng hóa nguồn cung và gia tăng tiến trình chuyển đổi xanh trong lĩnh vực năng lượng.
Châu Âu tăng nhập khí đốt hóa lỏng (LNG) từ các đối tác khác, nhất là Mỹ trong thời gian qua để thay thế khí đốt của Nga nhập qua đường ống. Ủy ban châu Âu cho biết, từ tháng 1 đến tháng 8/2022, tổng lượng khí đốt EU nhập khẩu từ Nga, bao gồm cả LNG, đã giảm 39 tỷ mét khối. Trong cùng thời gian, nguồn cung cấp LNG từ Mỹ tăng gần 80%. Bên cạnh đó, các quốc gia EU cũng không ngừng nỗ lực tự chủ năng lượng thông qua các dự án năng lượng tái tạo và hoàn thiện cơ chế phát triển các nguồn năng lượng xanh.
Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) bà Ursula von der Leyen tại Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) vừa qua ở Davos (Thụy Sĩ) cho biết, EU sẽ đưa ra các khoản trợ cấp năng lượng sạch mới để cạnh tranh với Mỹ và Trung Quốc. Theo Chủ tịch EC, kế hoạch Thỏa thuận xanh trong lĩnh vực công nghiệp của EU được xây dựng nhằm biến châu Âu trở thành một trung tâm công nghệ sạch và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.
Ngoài ra, EU sẽ tạm thời điều chỉnh các quy định về trợ cấp của liên minh để đẩy nhanh và đơn giản hóa việc cấp phép sản xuất năng lượng sạch. EU cũng đang xây dựng Đạo luật Công nghiệp cân bằng phát thải mới nhằm tập trung các khoản đầu tư vào những dự án dọc theo toàn bộ chuỗi cung ứng, như đơn giản hóa và cấp phép theo dõi nhanh cho các địa điểm sản xuất công nghệ sạch mới…
Cùng với phát triển năng lượng tái tạo, giới phân tích dự báo, một số nước EU sẽ quay trở lại phát triển năng lượng hạt nhân để bù đắp nguồn cung năng lượng sau khi “tẩy chay” khí đốt của Nga
Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung, EU cũng nỗ lực đưa ra các phương án điều chỉnh thị trường năng lượng. Báo chí châu Âu cho biết, EU đang chuẩn bị các đề xuất điều chỉnh thị trường theo hướng cố gắng giảm tác động của biến động giá nhiên liệu hóa thạch đối với hóa đơn tiền điện của người tiêu dùng trong khối.
Nhà máy nhiệt điện than tại Hamburg, Đức (Ảnh: AP).
Ủy ban châu Âu trong phiên tham vấn công khai được tiến hành ngày 23/1, đã đưa ra một số lựa chọn để điều chỉnh cách thức bán điện của các nhà máy điện, một phần trong kế hoạch cải tổ thị trường mà EC sẽ đề xuất vào tháng 3 tới. Bên cạnh đó, EC kêu gọi thêm nhà thầu công tham gia các dự án năng lượng tái tạo…
Với những nỗ lực nêu trên, bước sang năm 2023, “đại gia đình EU” đã dần thoát phụ thuộc vào năng lượng Nga và tiến trình tự chủ năng lượng của khối này được dự báo sẽ củng cố vững chắc hơn trong những năm tới. Phát biểu với Hãng tin TASS, Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại Josep Borrell nhấn mạnh: “Trong vài tháng qua, chúng tôi đã xóa bỏ sự phụ thuộc năng lượng vào Nga vốn tồn tại suốt nhiều năm qua. Dù chúng tôi từng trải qua giai đoạn năng lượng rất đắt đỏ, nhưng hiện giá năng lượng đang quay trở lại như thời kỳ trước chiến sự Nga-Ukraine”.
Thực tế nêu trên là điều mà chính EU, Nga và cộng đồng quốc tế không thể dự liệu khi nổ ra cuộc chiến Ukraine vào đầu năm 2022. Một khi các quốc gia EU có thể “nói không” với khí đốt Nga, Moskva đang mất đi một con bài chiến lược quan trọng trong thương lượng với phương Tây về vấn đề Ukraine và “bàn cờ” địa chính trị khu vực chắc chắn sẽ có những thay đổi lớn trong năm 2023 này.
Dù ghi nhận kết quả xuất khẩu bứt phá trong nửa đầu năm 2026 nhờ lực kéo từ thị trường Trung Quốc, ngành thủy sản Việt Nam đang phải đối mặt với một thách thức lớn trong hai quý cuối năm: chi phí logistics quốc tế leo thang. Việc phụ thuộc vào chuỗi logistics lạnh khiến các doanh nghiệp đứng trước nghịch lý: đơn hàng phục hồi mạnh mẽ nhưng biên lợi nhuận bị bào mòn do giá cước và các phụ phí vận tải biển tăng sát mức đỉnh hai năm qua.
Sau giai đoạn gián đoạn nguồn cung vì xung đột tại Trung Đông, thị trường dầu mỏ thế giới bước vào chu kỳ điều chỉnh mới khi nhiều thành viên OPEC muốn nâng sản lượng để bù đắp doanh thu. Tuy nhiên, việc nới hạn ngạch quá nhanh có thể khiến thị trường rơi vào tình trạng dư cung và tạo áp lực giảm giá dầu trong những năm tới.
Lần đầu tiên trong lịch sử, sản lượng nuôi trồng thủy sản toàn cầu vượt mốc 100 triệu tấn trong năm 2024, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của lĩnh vực này trong bảo đảm an ninh lương thực và chuỗi cung ứng thực phẩm toàn cầu. Châu Á tiếp tục giữ vị trí trung tâm, với Việt Nam nằm trong nhóm 5 quốc gia sản xuất lớn nhất thế giới.
Việc Mỹ siết quy định đối với thủy sản đánh bắt được kỳ vọng sẽ thúc đẩy nghề cá phát triển bền vững, giảm khai thác ngoài ý muốn và có thể tác động đến chuỗi cung ứng cũng như thương mại thủy sản quốc tế trong thời gian tới.
Tham gia hội chợ Source Fashion từ ngày 7-9/7/2026 tại London, các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đứng trước cơ hội lớn từ các hiệp định thương mại tự do. Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo lợi thế thuế quan không phải là vĩnh viễn khi các đối thủ đang bám đuổi quyết liệt và nhà mua hàng Anh liên tục thay đổi luật chơi.
Sự gia tăng mạnh mẽ của tầng lớp trung lưu tại Trung Quốc và các quốc gia Đông Nam Á đang tạo động lực mới cho thị trường thủy sản toàn cầu. Nhu cầu đối với các sản phẩm chất lượng cao và chế biến sâu ngày càng tăng, mở ra dư địa lớn cho các quốc gia xuất khẩu, trong đó có Việt Nam.
Cổ phiếu chip đồng loạt suy yếu tại châu Á và Mỹ, kéo Nasdaq giảm hơn 1% trong phiên 7/7, khi nhà đầu tư thận trọng hơn với mặt bằng định giá cao của nhóm công nghệ hưởng lợi từ làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo.
Thương mại khí tự nhiên hóa lỏng - LNG toàn cầu tiếp tục lập kỷ lục mới trong năm 2025, trong bối cảnh nhiều nền kinh tế đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung năng lượng. Dù chịu tác động từ căng thẳng địa chính trị, các tổ chức quốc tế vẫn dự báo nhu cầu LNG sẽ tăng mạnh trong dài hạn, có thể đạt gần 700 triệu tấn vào năm 2050.
Việc được bổ sung vào Nasdaq 100 được kỳ vọng giúp SpaceX thu hút hàng tỷ USD dòng vốn thụ động, trong khi các công ty môi giới Phố Wall bắt đầu đưa ra những đánh giá tích cực về doanh nghiệp tên lửa và vệ tinh của Elon Musk.
Từng được xem là biểu tượng của sự khan hiếm và giá trị bền vững, kim cương tự nhiên đang đối mặt sức ép lớn từ kim cương nhân tạo. Khi người tiêu dùng thay đổi lựa chọn và nhu cầu suy giảm, thị trường thế giới đang chứng kiến cuộc phân hóa mạnh, trong đó chỉ một số phân khúc cao cấp còn duy trì được sức hút.
Nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là bán dẫn, tiếp tục nâng đỡ Phố Wall trong phiên 6/7, khi nhà đầu tư đặt kỳ vọng vào mùa báo cáo lợi nhuận quý II và làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo.
Sau khi hoạt động vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) qua eo biển Hormuz được khôi phục và nguồn cung năng lượng dần ổn định, Chính phủ Ấn Độ đã quyết định dỡ bỏ phần lớn các biện pháp khẩn cấp về phân phối khí đốt, khép lại giai đoạn ứng phó với nguy cơ gián đoạn nguồn cung do xung đột tại Tây Á.
Sau tuần tăng mạnh đưa Dow Jones lên mức cao kỷ lục, thị trường chứng khoán toàn cầu bước vào tuần giao dịch mới với tâm lý thận trọng hơn, khi nhà đầu tư vừa theo dõi diễn biến luân chuyển dòng tiền trên Phố Wall, vừa chờ thêm tín hiệu chính sách từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
OPEC+ được cho là sẽ tiếp tục nâng mục tiêu sản lượng từ tháng 8, trong bối cảnh nguồn cung dầu toàn cầu từng bước phục hồi và giá dầu Brent đã giảm mạnh so với vùng đỉnh gần đây.
Sự cố trong hệ thống quản lý xuất khẩu tại CHDC Congo đang khiến nhiều tập đoàn khai khoáng lớn đứng trước nguy cơ mất hạn ngạch xuất khẩu cobalt trị giá khoảng 1,1 tỷ USD. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về nguồn cung kim loại chiến lược phục vụ ngành pin và xe điện trên toàn cầu.
