UNICEF là cơ quan của Liên hợp quốc chịu trách nhiệm về bảo vệ và phát triển ở trẻ em. Đồng thời tổ chức này cũng quản lý việc cung cấp vắc xin Covid cho sáng kiến COVAX, nhằm mục đích phân phối và chia sẻ trữ lượng vắc xin cho các quốc gia thu nhập thấp.
Cơ quan đã hợp nhất dữ liệu về vắc xin Covid được hiến tặng từ các thông tin công khai, mặc dù có khả năng chưa bao phủ hết toàn bộ đóng góp trên toàn cầu. Tuy nhiên, dữ liệu cung cấp một cái nhìn tổng quát về các dòng vắc xin tài trợ trong bối cảnh các nước giàu dẫn đầu trong công cuộc tiêm chủng còn nhiều quốc gia đang phát triển gặp khó khăn tiếp cận nguồn cung.
Dữ liệu cho thấy, Hoa Kỳ đã tặng và phân phối hơn 114 triệu liều vắc xin Covid-19 cho khoảng 80 quốc gia đang phát triển trên khắp châu Á, châu Phi và châu Mỹ Latinh. Theo dữ liệu, con số này gấp hơn ba lần con số 34 triệu mà Trung Quốc đã quyên góp. Dữ liệu cũng chỉ ra, Trung Quốc là nhà tài trợ vắc xin Covid lớn thứ hai trên thế giới, trong khi Nhật Bản đứng thứ ba với khoảng 23,3 triệu liều.
Các quốc gia châu Á nằm trong số những nước nhận được nhiều tài trợ vắc xin nhất. Cụ thể tại Bangladesh, Philippines, Indonesia và Pakistan đã nhận được hơn 10 triệu liều cho mỗi nước. Nhìn chung, hơn 207 triệu liều vắc xin Covid-19 được tặng theo quan hệ ngoại giao song phương hoặc thông qua COVAX đã được phân phối đến tay người nhận. Nhưng con số này vẫn chưa đủ so với số lượng mà Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị.
Trong báo cáo cuối cùng của mình vào tháng 5, hội đồng do WHO thành lập cho biết, các quốc gia có thu nhập cao nên phên phối lại ít nhất một tỷ liều vắc xin Covid-19 cho các bên có thu nhập thấp và thêm một tỷ liều khác vào giữa năm 2022. Hai trong số các nhà dịch tễ học hàng đầu của WHO đã lên án các quốc gia giàu có vì đã tích trữ các phương pháp điều trị cũng như vắc xin Covid. Một trong số họ nhận định những hành động như vậy đang kéo dài đại dịch. Một nghiên cứu của công ty phân tích Airfinity cho thấy các quốc gia giàu có đã mua nhiều vắc xin hơn mức họ cần. Theo Airfinity, Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu, Anh, Canada và Nhật Bản sẽ dư thừa hơn 1,2 tỷ liều vào năm 2021 sau khi tiêm chủng cho tất cả những người đủ điều kiện và thực hiện các mũi tiêm tăng cường.
WHO đã đặt mục tiêu giúp mọi quốc gia đạt được mức tiêm chủng ít nhất 10% dân số vào cuối tháng này, trước khi nâng tổng tỷ lệ lên 40% vào cuối năm nay và 70% đến giữa năm 2022. Thế nhưng thực trạng hiện nay cho thấy khoảng 50 quốc gia trên toàn cầu chưa đạt chuẩn bước đầu. Châu Phi là khu vực tiêm chủng thấp nhất, chỉ với 5,5% dân số. Các chuyên gia, bao gồm cả nhà dịch tễ học nổi tiếng Larry Brilliant, chia sẻ cần phải mở rộng tiêm chủng rộng rãi hơn để hạn chế các biến thể mới và chấm dứt đại dịch.
Ngoài những lo lắng về sức khỏe, sự chậm trễ trong việc tiêm chủng cho người dân thế giới có thể khiến nền kinh tế thế giới thiệt hại 2,3 nghìn tỷ đô la từ năm 2022 đến năm 2025, theo Economist Intelligence Unit ước tính. Công ty tư vấn cho biết các nền kinh tế mới nổi sẽ là đối tượng gánh chịu 2/3 chi phí đó.
TL
