Giữ nhịp lớp học nơi cuối trời Nam
Mỗi độ xuân về, những ngôi trường nơi vùng sâu Cà Mau lại rộn ràng hơn trong sắc cờ, tiếng trống và niềm háo hức của học trò. Ít ai biết rằng phía sau không khí tươi mới ấy là sự bền bỉ của những thầy cô đã chọn ở lại qua nhiều mùa Tết, lặng lẽ giữ nhịp dạy và học giữa địa bàn còn không ít khó khăn.
Hơn 25 năm gắn bó với Trường THCS Đất Mũi, xã Đất Mũi, cô Lê Thị Lụa chỉ vài lần về quê Thanh Hóa ăn Tết. Những năm còn lại, cô ở lại khu tập thể, giữa vùng đất cuối trời Nam.
Tết ở Đất Mũi không sum họp đủ đầy như nơi quê nhà. Bù lại là tiếng sóng biển rì rào, là vài cành mai vàng trước hiên phòng giáo viên, là lời chúc năm mới giản dị của học trò và đồng nghiệp.
 |
Sự lựa chọn ở lại của nhiều giáo viên vùng sâu không chỉ là câu chuyện nghề nghiệp, mà còn là sự gắn bó với học trò và mái trường. |
Lựa chọn ở lại của cô không chỉ là sự hy sinh riêng tư, mà còn là một cam kết bền bỉ với vùng đất này. Khi một giáo viên quyết định gắn bó lâu dài ở địa bàn khó khăn, điều họ mang lại không chỉ là những tiết dạy được đảm bảo, mà còn là sự liên tục của niềm tin – niềm tin của học sinh vào thầy cô, của phụ huynh vào nhà trường.
Toàn tỉnh Cà Mau hiện còn thiếu gần 1.980 biên chế giáo viên cho năm học 2025–2026, trong đó tình trạng thiếu tập trung nhiều ở cấp xã và các địa bàn vùng sâu, vùng xa – nơi việc tuyển dụng và giữ chân giáo viên luôn là bài toán khó. Trong bức tranh ấy, trường hợp của cô Lụa, cho thấy một thực tế quan trọng: giáo dục vùng khó không chỉ thiếu người, mà thiếu sự ổn định lâu dài.
Khi một giáo viên chọn ở lại qua nhiều mùa Tết, chọn gắn bó thay vì dịch chuyển, điều đó đồng nghĩa với việc nhà trường có được một điểm tựa bền vững giữa bối cảnh nhân sự còn nhiều biến động. Câu chuyện của cô vì thế phản chiếu rõ một điều: trong bài toán thiếu giáo viên vùng sâu, giá trị của những người bám trường, bám lớp không chỉ nằm ở con số, mà ở sự bền bỉ giúp duy trì nhịp học tập cho học sinh nơi xa trung tâm.
Từ bài toán thiếu hụt đến chiến lược giữ chân đội ngũ
Không chỉ riêng ở Đất Mũi, tại nhiều điểm trường vùng ven biển, vùng bãi ngang của Cà Mau, vẫn còn những giáo viên âm thầm đón xuân nơi phòng công vụ chật hẹp. Có người nhiều năm liền chưa kịp về quê đúng giao thừa, có người quen với những chuyến đò cuối năm trong gió chướng. Họ chọn ở lại không phải vì điều kiện đủ đầy, mà vì lớp học cần một sự ổn định không dễ có được.
Ở những địa bàn còn thiếu và biến động nhân sự, mỗi giáo viên gắn bó lâu dài đều trở thành một trụ cột. Khi thầy cô không thay đổi liên tục, học sinh có được sự tiếp nối trong cách dạy, trong phương pháp, trong cả sự dìu dắt. Phụ huynh cũng an tâm hơn khi biết con em mình được học với những người hiểu rõ hoàn cảnh gia đình và cộng đồng địa phương.
 |
Ông Nguyễn Văn Nguyên (bên trái), Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau, tại lễ khởi công công trình giáo dục, thể hiện quyết tâm đầu tư lâu dài cho sự nghiệp trồng người. |
Thực tế cho thấy, điều giáo dục vùng sâu cần không chỉ là bổ sung đủ biên chế, mà còn là giữ được những người đã gắn bó. Bởi sự thiếu hụt có thể được bù đắp bằng tuyển dụng, nhưng sự ổn định thì chỉ được tạo nên qua thời gian và sự lựa chọn ở lại.
Trong năm 2025, ngành giáo dục Cà Mau đã triển khai một trong những kế hoạch tuyển dụng nhân sự quy mô lớn nhất thời gian gần đây, nhằm củng cố đội ngũ và tạo thêm sự ổn định cho hệ thống trường lớp. Cụ thể, kế hoạch này dự kiến tuyển dụng 1.377 viên chức sự nghiệp giáo dục, trong đó có 916 giáo viên và 461 nhân viên các cấp học, thu hút hơn 1.600 thí sinh tham dự vòng xét hồ sơ. Những con số này phản ánh nỗ lực giải quyết tình trạng thiếu giáo viên cục bộ ở nhiều địa bàn khó, đồng thời cho thấy sức hút nhất định của nghề giáo tại địa phương trong bối cảnh tuyển dụng không dễ dàng ở các vùng sâu, vùng xa.
Ông Nguyễn Văn Nguyên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cà Mau, khẳng định: “Thiếu giáo viên là khó khăn có thể nhìn thấy bằng con số, nhưng điều chúng tôi trăn trở hơn là làm sao xây dựng được một đội ngũ đủ tâm huyết để gắn bó lâu dài với những vùng khó khăn. Tuyển dụng là giải pháp trước mắt; còn giữ được người, tạo cho họ sự yên tâm và cơ hội phát triển nghề nghiệp mới là lời giải căn cơ”.
"Ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa của Cà Mau, mỗi giáo viên chọn ở lại nhiều năm không chỉ lấp đầy một vị trí biên chế, mà đang góp phần tạo nên sự ổn định cho cả hệ thống. Sự ổn định ấy giúp chất lượng giáo dục được tích lũy theo thời gian, thay vì phải bắt đầu lại từ đầu sau mỗi biến động nhân sự. Vì vậy, cùng với bổ sung số lượng, ngành xác định nhiệm vụ trọng tâm là xây dựng chính sách đủ mạnh để thu hút, giữ chân và phát huy đội ngũ tại chỗ, xem đây là nền tảng cho phát triển giáo dục bền vững”, ông Nguyên chia sẻ.
Giải quyết thiếu giáo viên có thể bắt đầu từ tuyển dụng, nhưng phát triển giáo dục bền vững phải bắt đầu từ sự ổn định của đội ngũ. Ở Cà Mau, những thầy cô chọn gắn bó lâu dài không chỉ lấp vào khoảng trống nhân lực, mà đang giữ cho hệ thống trường lớp không bị đứt gãy giữa những biến động.
Mỗi mùa xuân đi qua, sân trường vùng sâu lại thêm một năm được nối dài bằng sự ở lại của những con người thầm lặng. Và chính từ những lựa chọn bền bỉ ấy, giáo dục Cà Mau không chỉ vượt qua khó khăn trước mắt, mà còn tích lũy nội lực cho chặng đường dài phía trước...
