Xu thế du lịch tuần hoàn hiện nay không dừng lại ở việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường, mà đòi hỏi tiến tới du lịch tái tạo. Tại đây, mỗi hành trình của du khách đều để lại tác động tích cực, góp phần phục hồi tài nguyên, bảo tồn văn hóa, nâng cao năng lực chống chịu của cộng đồng và hiện thực hóa mục tiêu Net Zero toàn cầu.
 |
| Tự tay trồng một cây xanh trong hành trình khám phá Cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang) là trải nghiệm thú vị, nhận được sự hưởng ứng của nhiều du khách. Hoạt động này thực hiện thông qua dự án “Hôm nay xanh tươi- ngày mai xanh tốt”. |
Lộ trình phát triển toàn diện của du lịch tuần hoàn được khái quát hóa thông qua mô hình liên kết chặt chẽ giữa 3 trụ cột. Đầu tiên, hạ tầng và thiết kế tuần hoàn đóng vai trò nền tảng, giúp giảm áp lực trực tiếp lên tài nguyên thiên nhiên. Tiếp theo, mô hình kinh doanh đóng vai trò đòn bẩy, tạo động lực kinh tế và lợi nhuận thực tế để doanh nghiệp chủ động chuyển đổi xanh. Trụ cột cốt lõi cuối cùng là sự tham gia của cộng đồng và chuỗi giá trị địa phương nhằm bảo đảm tính bao trùm, mang lại sinh kế bền vững cho người dân bản địa. Việc đầu tư hạ tầng xanh chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi đi đôi với các mô hình kinh doanh có tính khả thi về tài chính và lấy cộng đồng địa phương làm trung tâm.
Theo bà Nguyễn Thị Hoa Mai - Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam, đối với nước ta, du lịch không chỉ là hoạt động thu hút du khách mà còn là công cụ tạo cơ hội phát triển cho cộng đồng địa phương, bảo tồn di sản văn hóa, cải thiện sinh kế và tăng cường sự thấu hiểu giữa các nền văn hóa. Bà đặt ra bài toán cho tương lai của ngành là làm thế nào để du lịch có thể góp phần tạo ra những điểm đến nơi văn hóa bản địa, đời sống cộng đồng và trải nghiệm của du khách cùng hỗ trợ, nâng đỡ lẫn nhau.
Bà Nguyễn Thị Hoa Mai chỉ rõ góc nhìn chiến lược: Cộng đồng địa phương không nên chỉ là những người thụ hưởng thụ động từ du lịch mà phải trở thành chủ thể tham gia và làm chủ quá trình phát triển du lịch. Định hướng này đã được thể chế hóa rõ nét trong Luật Du lịch, Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, Chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trên tinh thần đó, Việt Nam đã triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ người dân từ hạ tầng, kỹ năng nghề, khởi nghiệp cho đến việc trao quyền tham gia quản lý điểm đến.
 |
| Đó là một món quà rất đặc biệt do Jasmine Tours, một đơn vị tổ chức Hà Giang Loop dành tặng cho du khách. Mỗi người sẽ được nhận một cây sa mộc giống, tự tay vun đất, trồng xuống sườn đồi và tưới những giọt nước đầu tiên trước khi tiếp tục hành trình khám phá Cao nguyên đá. |
Để hiện thực hóa cam kết Net Zero vào năm 2050, mô hình phát triển du lịch tuần hoàn cần được vận hành thông qua 4 nhánh giải pháp trọng tâm:
Thứ nhất, thí điểm mô hình du lịch tuần hoàn tại các địa bàn có lợi thế như du lịch sinh thái, du lịch biển đảo, du lịch nông nghiệp... Những nơi này bắt buộc phải đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chí không rác thải nhựa, phát thải carbon thấp và tuần hoàn tài nguyên nước.
Thứ hai, ưu tiên sử dụng nông sản địa phương, thực phẩm hữu cơ và các sản phẩm OCOP. Ngành du lịch khuyến khích việc ký kết trực tiếp giữa cơ sở lưu trú với nông dân và làng nghề nhằm giữ lại tối đa giá trị kinh tế cho cộng đồng.
Thứ ba, triển khai đồng bộ mạng lưới phân loại rác tại nguồn, sản xuất phân compost từ rác hữu cơ, tái sử dụng nước sau xử lý và vận hành hệ thống quản lý năng lượng thông minh như điện mặt trời, điện sinh khối.
Thứ tư, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về các sáng kiến tuần hoàn, tích hợp các mô hình thành công vào quy hoạch và hệ thống tiêu chí du lịch xanh quốc gia, đi kèm cơ chế ưu đãi tín dụng xanh cho doanh nghiệp.
Cục Du lịch quốc gia nhấn mạnh, ngành u lịch cần đầu tư hệ thống hạ tầng tích hợp các giải pháp xanh ngay từ giai đoạn quy hoạch. Song song đó, thông tin phải được minh bạch hóa thông qua việc hiển thị trực quan dấu chân carbon hoặc lượng tài nguyên tiết kiệm được.
Trải nghiệm của khách du lịch sẽ ngày càng trở nên thú vị nếu được trực tiếp tham gia vào các hoạt động tái chế, trồng rừng hoặc phục hồi rạn san hô. Khi đó, hành động nhỏ của du khách sẽ mang lại giá trị cho môi trường, cho cộng đồng và trở thành một phần của chuỗi trải nghiệm đáng nhớ.
Cơ quan quản lý kỳ vọng toàn ngành thúc đẩy sự dịch chuyển từ du lịch tiêu dùng sang du lịch tạo giá trị. Bằng nghệ thuật kể chuyện, các điểm đến lồng ghép thực hành tuần hoàn vào bản sắc văn hóa bản địa, biến kinh tế tuần hoàn thành một chuẩn mực xã hội nhân văn và trách nhiệm. Đây chính là chìa khóa giúp hành trình khám phá Việt Nam ngày càng hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.
