Siết trách nhiệm nghiệm thu, đổi quy trình kiểm tra phòng cháy, chữa cháy từ 15/9

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định số 347/2026/NĐ-CP ngày 8/9/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của 4 nghị định trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ, phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; xử phạt vi phạm hành chính về an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Đáng chú ý, Nghị định 347/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ, qua đó làm rõ hơn trách nhiệm của các chủ thể trong nghiệm thu và điều chỉnh quy trình kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy.

Siết trách nhiệm nghiệm thu, đổi quy trình kiểm tra phòng cháy, chữa cháy từ 15/9

Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về kết quả nghiệm thu

Theo quy định mới, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy đối với dự án, công trình và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu.

Trước khi đưa công trình vào hoạt động, chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình phải khai báo trên hệ thống Cơ sở dữ liệu về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và truyền tin báo cháy.

Đối với phương tiện giao thông, chủ phương tiện có trách nhiệm tổ chức nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả nghiệm thu. Đồng thời, phải thông báo bằng văn bản cho cơ quan quản lý chuyên ngành về việc đưa phương tiện vào hoạt động.

Quy định này góp phần xác định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu và chủ phương tiện trong việc bảo đảm các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy trước khi công trình, phương tiện được đưa vào sử dụng.

Phân định lại thẩm quyền và tần suất kiểm tra

Nghị định 347/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi quy định về nội dung, thẩm quyền kiểm tra phòng cháy, chữa cháy, trong đó phân định trách nhiệm giữa cơ quan Công an và cơ quan chuyên môn về xây dựng thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Theo đó, cơ quan Công an theo phân cấp tổ chức kiểm tra định kỳ 1 năm/lần đối với cơ sở thuộc nhóm 1 và 2 năm/lần đối với cơ sở thuộc nhóm 2 theo Phụ lục II kèm theo Nghị định.

Đối với công trình xây dựng trong quá trình thi công thuộc diện phải thẩm duyệt hoặc thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy và các phương tiện giao thông thuộc diện quản lý, cơ quan Công an cũng thực hiện kiểm tra theo quy định.

Ngoài kiểm tra định kỳ, cơ quan Công an tổ chức kiểm tra đột xuất khi có dấu hiệu vi phạm pháp luật; có đơn khiếu nại, tố cáo liên quan đến phòng cháy, chữa cháy hoặc theo yêu cầu phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự của cơ quan có thẩm quyền.

Trong khi đó, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phân công, phân cấp cơ quan chuyên môn về xây dựng tổ chức kiểm tra định kỳ đối với các cơ sở thuộc phạm vi quản lý. Tần suất kiểm tra được xác định tương tự, với 1 năm/lần đối với cơ sở nhóm 1 và 2 năm/lần đối với cơ sở nhóm 2.

Cơ quan chuyên môn về xây dựng cũng có thể tổ chức kiểm tra đột xuất khi phát hiện dấu hiệu vi phạm, có khiếu nại, tố cáo hoặc khi có yêu cầu phối hợp phục vụ công tác bảo đảm an ninh, trật tự.

Kiểm tra phải có kế hoạch và thông báo trước

Một điểm đáng chú ý khác là Nghị định 347/2026/NĐ-CP quy định cụ thể hơn về trình tự, thủ tục kiểm tra phòng cháy, chữa cháy.

Theo đó, trước ngày 15/12 hằng năm, cơ quan Công an, cơ quan chuyên môn về xây dựng và Ủy ban nhân dân cấp xã theo phân cấp phải xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ của năm kế tiếp đối với cơ sở, công trình, phương tiện giao thông thuộc phạm vi quản lý. Kế hoạch có thể được điều chỉnh khi cần thiết.

Cơ quan có thẩm quyền sau đó thành lập Đoàn kiểm tra hoặc phân công cán bộ thực hiện kiểm tra, đồng thời gửi văn bản thông báo cho đối tượng được kiểm tra về thời gian, nội dung và thành phần tham gia trước 3 ngày làm việc.

Khi tiến hành kiểm tra, Trưởng đoàn hoặc cán bộ được phân công có trách nhiệm giới thiệu thành phần, nội dung, phương pháp kiểm tra và phân công nhiệm vụ cho các thành viên theo thẩm quyền.

Kết thúc kiểm tra, cơ quan thực hiện phải lập biên bản theo Mẫu số PC03 kèm theo Nghị định. Trường hợp đối tượng được kiểm tra không ký biên bản, lý do phải được ghi rõ trong biên bản kiểm tra.

Với việc quy định cụ thể từ khâu lập kế hoạch, thông báo đến tổ chức và lập biên bản, quy trình kiểm tra phòng cháy, chữa cháy được chuẩn hóa hơn, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các bên trong quá trình thực hiện.

Nghị định số 347/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/9/2026.