Thứ sáu 20/11/2026 01:14
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Pháp luật

Lưu ý khi áp dụng nghĩa vụ hạn chế thiệt hại của bên bị vi phạm hợp đồng

31/03/2022 16:35
Theo quy định của pháp luật khi một bên chủ thể trong hợp đồng vi phạm nghĩa vụ thì sẽ phải chịu những chế tài pháp lý như buộc thuộc hiện đúng hợp đồng, phạt vi phạm hợp đồng, buộc bồi thường thiệt hại, tạm dừng thực hiện hợp đồng, đình chỉ thực hiệ

Tuy nhiên, cũng theo pháp luật quy định thì bên có quyền bị vi phạm có nghĩa vụ hạn chế tổn thất. Do đó khi thực hiện hợp đồng, các bên chủ thể cần làm gì nếu xảy ra tổn thất hoặc xảy ra trường hợp một trong hai bên vi phạm nghĩa vụ hợp đồng để có thể nhằm ngăn chặn hoặc giảm thiểu tối đa rủi ro cho mình. Những phân tích, đánh giá của Luật sư Bùi Văn Thành - Trưởng VP Luật sư Mặt Trời Mới, Trọng tài viên, Trung tâm Trọng tài Quốc tế VN đưa ra trong bài phỏng vấn dưới đây sẽ giúp độc giả có cái nhìn tổng quan hơn xung quanh vấn đề này.

Thưa ông, nghĩa vụ hạn chế tổn thất đối với bên bị vi phạm hợp đồng hiện nay được quy định cụ thể trong pháp luật Việt Nam và quốc tế như thế nào? Và ý nghĩa cũng như cơ sở áp dụng của nghĩa vụ này là gì ông có thể phân tích để các doanh nghiệp nắm được?

Luật sư Bùi Văn Thành: Nghĩa vụ hạn chế tổn thất đối với bên bị vi phạm hợp đồng được quy định tại điều 362 Bộ Luật dân sự 2015 và tại điều 305 Luật thương mại 2005, dẫn chiếu cụ thể như sau: “Điều 362. Nghĩa vụ ngăn chặn, hạn chế thiệt hại:Bên có quyền phải áp dụng các biện pháp cần thiết, hợp lý để thiệt hại không xảy ra hoặc hạn chế thiệt hại cho mình.”. “Điều 305. Nghĩa vụ hạn chế tổn thất: Bên yêu cầu bồi thường thiệt hại phải áp dụng các biện pháp hợp lý để hạn chế tổn thất kể cả tổn thất đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra; nếu bên yêu cầu bồi thường thiệt hại không áp dụng các biện pháp đó, bên vi phạm hợp đồng có quyền yêu cầu giảm bớt giá trị bồi thường thiệt hại bằng mức tổn thất đáng lẽ có thể hạn chế được”.

Ảnh minh họa

Nội dung chủ yếu của các điều luật trên là, trường hợp chủ thể trong hợp đồng bị thiệt hại phát sinh từ hành vi vi phạm hợp đồng của chủ thể khác, thì bên bị vi phạm có nghĩa vụ áp dụng các biện pháp cần thiết và hợp lý để ngăn chặn thiệt hại xảy ra, hoặc để hạn chế thiệt hại cho mình, kể cả thiệt hại đối với khoản lợi trực tiếp đáng lẽ được hưởng do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra. Nếu bên bị vi phạm không áp dụng các biện pháp đó, thì khi đưa ra yêu cầu bồi thường đối với bên vi phạm hợp đồng, bên vi phạm hợp đồng có quyền yêu cầu giảm bớt giá trị bồi thường thiệt hại bằng mức tổn thất đáng lẽ bên bị vi phạm có thể hạn chế được.

Vậy nếu bên bị vi phạm không thực hiện nghĩa vụ hạn chế tổn thất thì họ có thể phải chịu những hệ lụy như thế nào hoặc có bị phát sinh trách nhiệm pháp lý hay không thưa ông?

Luật sư Bùi Văn Thành: Nghĩa vụ hạn chế tổn thất của bên bị vi phạm không phải là hậu quả pháp lý của bên đó phát sinh từ hoặc liên quan đến hành vi vi phạm hợp đồng của bên vi phạm. Chủ thể khác trong hợp đồng không có quyền yêu cầu bên bị vi phạm phải chịu bất kỳ hậu quả pháp lý nào từ hành vi vi phạm hợp đồng của bên vi phạm. Trường hợp bên bị vi phạm hợp đồng mà không áp dụng nghĩa vụ hạn chế tổn thất, thì bên bị yêu cầu (tức bên vi phạm hợp đồng) có quyền yêu cầu giảm bớt giá trị bồi thường thiệt hại bằng mức tổn thất đáng lẽ có thể hạn chế được.

Và thực tế cho thấy là không phải hành vi vi phạm hợp đồng nào cũng có thể hạn chế tổn thất được, phải không ạ? Vậy ông có thể làm rõ những vi phạm nào cần áp dụng nghĩa vụ hạn chế tổn thất và ngược lại?

Luật sư Bùi Văn Thành: Đúng. Không phải mọi hành vi vi phạm hợp đồng đều có thể hạn chế tổn thất. Tuy nhiên, khi được bên vi phạm thông báo về hành vi vi phạm hợp đồng hoặc bên bị vi phạm tự mình phát hiện ra hành vi vi phạm hợp đồng của bên kia, đối với những vi phạm có thể hạn chế tổn thất, thì cần chủ động, kịp thời áp dụng các biện pháp cần thiết và hợp lý để ngăn chặn thiệt hại xảy ra hoặc để hạn chế thiệt hại xảy ra đối với mình. Không nên đưa ra yêu cầu bồi thường đối với thiệt hại không có đủ yếu tố yêu cầu bồi thường, tránh trục lợi trong yêu cầu bồi thường do hành vi vi phạm hợp đồng gây ra. Ngoài căn cứ pháp luật phải áp dụng, đây còn là đạo đức kinh doanh và thiện chí của bên bị vi phạm trong việc hợp tác với bên bị vi phạm trong việc ngăn chặn tổn thất hoặc hạn chế tổn thất đối với những tổn thất có thể ngăn chặn hoặc có thể hạn chế được.

Trường hợp bên bị vi phạm rà soát, đánh giá tổn thất là không thể áp dụng các biện pháp cần thiết và hợp lý để ngăn chặn hoặc để hạn chế tổn thất, thì cũng nên thông báo kịp thời cho bên vi phạm. Trong cả hai trường hợp này, doanh nghiệp cần kịp thời chuẩn bị căn cứ, tài liệu chứng minh các yếu tố phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại, chứng minh tổn thất, mức độ tổn thất do hành vi vi phạm gây ra và khoản lợi trực tiếp mà bên bị vi phạm đáng lẽ được hưởng nếu không có hành vi vi phạm

Và cuối cùng LS Bùi Văn Thành có thể đưa ra một số tư vấn, khuyến nghị giúp doanh nghiệp hạn chế được rủi ro cũng như tranh chấp khi xảy ra xung quanh vấn đề này?

Luật sư Bùi Văn Thành: Doanh nghiệp khi đàm phán, giao kết hợp đồng, cần nhận diện đầy đủ, toàn diện các rủi ro có thể phát sinh trong nội dung các điều khoản thương mại và điều khoản pháp lý. Đánh giá về tính khả thi (bao gồm năng lực của đối tác) khi giao kết và thực hiện hợp đồng. Thực hiện đúng nghĩa vụ trong hợp đồng và quản trị tốt rủi ro có thể xảy ra khi thực hiện hợp đồng, là những biện pháp hữu hiệu để hạn chế tranh chấp có thể xảy ra.

Trong quá trình hành nghề luật sư giúp doanh nghiệp đàm phán, soạn thảo, giao kết hợp đồng, hoặc giải quyết tranh chấp theo phương thức ngoài tòa án (thương lượng, hòa giải, trọng tài), kể cả khi tham gia giải quyết các vụ án kinh doanh thương mại tại tòa án, tôi luôn đề cao nguyên tắc tự thỏa thuận, kể cả việc tự thỏa thuận, tự quyết định về việc giải quyết tranh chấp.

Xin cảm ơn ông!

Theo TPO

Tin bài khác
Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Hà Nội buộc chủ đầu tư CT6 Kiến Hưng chi trả toàn bộ kinh phí khắc phục vi phạm

Trong phương án xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng, Hà Nội cho phép 1.458 căn hộ tiếp tục tồn tại có điều kiện, đồng thời yêu cầu di dời 125 căn hộ khối đế và phá dỡ 10 nhà thấp tầng. Chủ đầu tư phải chịu toàn bộ kinh phí khắc phục, không sử dụng ngân sách Nhà nước.
Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh thuộc diện thông báo hoãn xuất cảnh

Hơn 240.000 trường hợp chủ doanh nghiệp, hộ kinh doanh không hoạt động tại địa chỉ đăng ký nằm trong số trên 250.000 thông báo tạm hoãn xuất cảnh được Cơ quan Thuế ban hành đến cuối tháng 10/2026. Trước thực tế này, Bộ Tài chính đang mở rộng các phương thức cảnh báo sớm, giúp người nộp thuế chủ động xử lý nghĩa vụ trước khi xuất cảnh.
Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Vietlott và 4 doanh nghiệp xổ số vào kế hoạch thanh tra năm 2027

Theo kế hoạch thanh tra năm 2027 vừa được ban hành, Thanh tra Chính phủ sẽ thanh tra Vietlott cùng 4 doanh nghiệp xổ số kiến thiết. Trong đó, ba doanh nghiệp thuộc diện thanh tra việc chấp hành pháp luật về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố; hai doanh nghiệp được thanh tra công tác quản lý vốn và tài sản.
Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Ông Lê Thanh Thản nộp 530 tỷ đồng, được đề nghị hưởng án treo

Đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt ông Lê Thanh Thản từ 30–36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo về tội “Lừa dối khách hàng”. Việc bị cáo chủ động nộp 530 tỷ đồng khắc phục hậu quả được xem là một trong những tình tiết giảm nhẹ đáng chú ý tại phiên tòa.
Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn bị phạt 80 triệu đồng do vượt chuyên môn

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh vừa xử phạt Phòng khám Đa khoa Vạn Thành Sài Gòn (Chi nhánh Công ty CP Healthcare YBL) vì cung cấp dịch vụ khám, chữa bệnh không đúng phạm vi chuyên môn được cấp phép. Vụ việc đặt ra yêu cầu người dân phải kiểm tra kỹ năng lực và phạm vi hoạt động của cơ sở trước khi điều trị.
CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

CT6 Kiến Hưng chỉ di dời dân sau khi thanh toán đủ tiền bồi thường

Việc xử lý sai phạm tại CT6 Kiến Hưng sẽ được thực hiện theo Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND, với nguyên tắc bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Các căn hộ đủ điều kiện có thể được xem xét cấp sổ đỏ, trong khi những hộ phải di dời chỉ bàn giao nhà sau khi chủ đầu tư hoàn tất nghĩa vụ bồi thường.
Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Nhiều mỹ phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy do sai lệch hồ sơ công bố

Sữa tắm Wedding, tinh chất IDR.SKIN 10GF Growth Factor Ampoule và mặt nạ IDR.SKIN Phyto Placenta P-DNA Mask nằm trong danh sách sản phẩm bị buộc thu hồi, tiêu hủy. Các doanh nghiệp liên quan bị xử phạt từ 140 triệu đồng do vi phạm trong sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm.
Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Quỹ Bình ổn giá xăng dầu bước vào bài toán quyết toán 8.000 tỷ đồng

Sau đề xuất chấm dứt Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, Bộ Công Thương tiếp tục đưa ra phương án xử lý hai dòng tiền còn lại, trong đó đáng chú ý là khoản ngân sách tạm ứng 8.000 tỷ đồng và số dư tại các thương nhân đầu mối.
IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

IDOCTOR và Mỹ phẩm Kim Du cùng bị phạt 140 triệu đồng

Sở Y tế TP. Hồ Chí Minh xử phạt Công ty TNHH IDOCTOR và Công ty TNHH Mỹ phẩm Kim Du cùng mức 140 triệu đồng; đồng thời buộc thu hồi, tiêu hủy các sản phẩm mỹ phẩm có công thức không đúng hồ sơ công bố.
12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

12 dự án Mường Thanh bước vào lộ trình xử lý đến cuối năm 2028

Hà Nội đã ấn định lộ trình xử lý 12 dự án Mường Thanh, trong đó chỉ cư dân tại các căn hộ phải phá dỡ hoặc hoàn trả công năng công cộng mới phải di dời; chi phí khắc phục vi phạm thuộc trách nhiệm chủ đầu tư.
519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

519 căn hộ CT6 Kiến Hưng trở thành tâm điểm của phiên tòa xét xử "đại gia điếu cày"

Phiên tòa vụ CT6 Kiến Hưng mở lại sáng 18/11 sau hơn 3 năm điều tra bổ sung, với 519 khách hàng được triệu tập và hàng loạt vấn đề liên quan căn hộ không được cấp giấy chứng nhận tiếp tục được làm rõ.
Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Hà Tĩnh triệt phá đường dây phát tán trái phép hơn 35.000 bộ phim trên mạng

Công an tỉnh Hà Tĩnh đã vô hiệu hóa hệ thống, khởi tố 2 bị can để điều tra về hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan việc vận hành website xem phim trực tuyến “ophim17.cc”.
Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Chứng khoán APEC bị phạt 692,5 triệu đồng với loạt vi phạm nội bộ

Thanh tra Chứng khoán Nhà nước xử phạt Chứng khoán APEC tổng cộng 692,5 triệu đồng với 5 hành vi vi phạm, trong đó mức phạt cao nhất liên quan việc cho kế toán trưởng vay tiền thực hiện giao dịch ký quỹ.
Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế cần bắt đầu từ cảnh báo đúng người

Khi dữ liệu thuế đang được kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư và VNeID, tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế được kỳ vọng không còn là tình huống người dân chỉ phát hiện tại sân bay, mà phải bắt đầu từ cảnh báo đến đúng người và cơ hội xử lý nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp mạnh.
Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Lừa đảo bất động sản: Dự án ma chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Từ dự án không có thật, đất chưa đủ điều kiện pháp lý đến màn kịch dàn dựng khách mua, nhiều vụ án bất động sản bị phanh phui với số tiền chiếm đoạt lên đến hàng trăm tỷ đồng. Những thủ đoạn này cho thấy rủi ro lớn khi nhà đầu tư xuống tiền chỉ dựa vào cam kết lợi nhuận và thông tin quảng cáo.