Lợi nhuận BIDV, ABBank, SeABank... “bốc hơi” sau kiểm toán

Theo thống kê từ báo cáo tài chính bán niên đã soát xét năm 2025 của 27 ngân hàng, có 6 nhà băng có biến động về lợi nhuận sau thuế trong nửa đầu năm nay, phần lớn là giảm nhẹ, riêng Ngân hàng SHB ghi nhận tăng 40 tỷ đồng.

Trong đó, Ngân hàng TMCP An Bình (ABBank – Mã: ABB) ghi nhận lợi nhuận sau thuế qua kiểm toán đạt 1.151 tỷ đồng, giảm 184 tỷ đồng so với báo cáo trước đó, tương ứng mức giảm mạnh nhất trong nhóm với gần 14%.

Nguyên nhân lợi nhuận sụt giảm đến từ việc do kiểm toán không ghi nhận phần chênh lệch tỷ giá hối đoái đánh giá lại (doanh thu chưa thực hiện) mà ngân hàng đã ghi nhận vào thời điểm 30/6/2025. ABBank cho biết thu nhập này sẽ được ghi nhận vào thời điểm 31/12/2025.

Dù lợi nhuận sau soát xét đi xuống, kết quả bán niên của ABBank vẫn tăng trưởng vượt bậc so với cùng kỳ 2024. Theo đó, lợi nhuận sau thuế nửa đầu năm tăng 732 tỷ đồng, tương ứng tăng 175% so với cùng kỳ do ảnh hưởng của một số chỉ tiêu. Bao gồm, thu nhập lãi thuần tăng 60% và lãi thuần từ hoạt động khác bật tăng hơn 9 lần so với cùng kỳ.

Biến động lợi nhuận sau thuế 6 tháng đầu năm 2025 của các nhà băng trước và sau khi soát xét. Nguồn: Tổng hợp từ báo cáo tài chính soát xét bán niên.

Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank - Mã: SSB) cũng báo cáo lợi nhuận sau thuế 6 tháng đầu năm 2025 đã kiểm toán đi xuống với sức giảm 73 tỷ đồng, từ 4.699 tỷ đồng xuống còn 4.626 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ giảm nhẹ xấp xỉ 2%.

Sự thay đổi này SeABank chủ yếu đến từ việc ngân hàng tăng chi phí hoạt động từ 2.002 tỷ đồng lên 2.075 tỷ đồng, tăng 3,7% so với trước soát xét trong khi các chỉ tiêu như thu nhập lãi thuần, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ, lãi thuần từ kinh doanh ngoại hối,...đều được giữ nguyên.

Sau kiểm toán, lợi nhuận hợp nhất sau thuế 6 tháng đầu năm của Ngân hàng TMCP Thịnh vượng và Phát triển (PGBank - Mã: PGB) “rơi” 15 tỷ đồng, tương đương gần 7%. Ngân hàng cho biết nguyên nhân là do trích lập bổ sung chi phí dự phòng rủi ro so với báo cáo tự lập.

Trường hợp của Ngân hàng TMCP Việt Á (VietABank - Mã: VAB) thì chứng kiếnlợi nhuận sau thuế đã soát xét giảm 5 tỷ đồng, ứng với sức giảm xấp xỉ 1% so với trước kiểm toán. Nguyên nhân của sự thay đổi này đến từ việc chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp của ngân hàng đã tăng thêm 5 tỷ đồng.

Ngoài ra, trong báo cáo soát xét VietABank có ghi nhận sự thay đổi của chỉ tiêu chi phí hoạt động nhích thêm 2 tỷ đồng và lãi thuần từ chứng khoán đầu tư âm 2 tỷ đồng, so với con số âm 12 tỷ đồng trước kiểm toán.

Ngoài trường hợp điều chỉnh giảm lợi nhuận, cũng có trường hợp lợi nhuận nhích lên sau kiểm toán như tại Ngân hàng Sài Gòn - Hà Nội (Mã: SHB). 6 tháng đầu năm nay qua kiểm toán, SHB ghi nhận lợi nhuận tăng 40 tỷ đồng, mức tăng khoảng 0,6% so với tự lập.

Nguyên nhân của sự thay đổi này đến từ việc thu nhập lãi thuần tăng thêm 34 tỷ đồng; lãi thuần từ chứng khoán kinh doanh tăng 42 tỷ đồng; lãi thuần từ hoạt động khác tăng 37 tỷ đồng; song song đó chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp giảm 7 tỷ đồng. Ở chiều ngược lại, lãi từ chứng khoán đầu tư giảm 51 tỷ đồng.

TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng cho biết những bản báo cáo tự lập của các ngân hàng khác so với số liệu của các công ty kiểm toán không phải là điều bất thường, vì phía kiểm toán có những phương pháp để kiểm định, kiểm tra bút toán của ngân hàng, đặc biệt là trong những khoản mục liên quan đến dự phòng, dẫn đến con số có thể khác biệt. Một số quy trình thẩm định về giá trị tài sản cũng không giống nhau, do khác biệt con số về khấu trừ, từ đó làm cho lợi nhuận cũng khác nhau trên 2 loại báo cáo.

Bênh cạnh đó, vấn đề trích lập dự phòng rủi ro, đặc biệt là trích lập về rủi ro nợ xấu có thể có sự khác biệt. Ngân hàng có thể đưa ra con số dự phòng rủi ro theo 2 tiêu chuẩn định lượng và định tính. Định lượng có thể không khác nhau nhiều, nhưng các tiêu chí định tính có thể làm cho số dự phòng khác.