Mỹ và châu Âu đang thảo luận về khả năng lập cơ chế “đối tác tin cậy” dành cho các mô hình trí tuệ nhân tạo tiên tiến, chỉ vài ngày sau khi chính quyền Trump cấm Anthropic cung cấp công cụ mới nhất cho khách hàng nước ngoài. Theo các nguồn thạo tin, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã nêu đề xuất này với các nhà ngoại giao châu Âu bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Pháp.
 |
| Lệnh chặn xuất khẩu các mô hình AI từ Washington buộc châu Âu phải đàm phán lại các điều khoản để tiếp cận các nguồn mô hình công nghệ của đồng minh chiến lược |
Động thái Washington chặn Anthropic xuất khẩu các mô hình Mythos và Fable với lý do an ninh quốc gia đã làm dấy lên lo ngại tại châu Âu và Thung lũng Silicon rằng chính quyền Trump sẵn sàng biến quyền tiếp cận công nghệ Mỹ thành công cụ gây sức ép.
Ý tưởng “đối tác tin cậy” sẽ được các nhà lãnh đạo bàn thảo trong khuôn khổ hội nghị G7 ở Evian-les-Bains vào thứ Tư (16/6). Theo đề xuất, các đồng minh thân cận của Mỹ sẽ được ưu tiên tiếp cận những mô hình AI mới nhất. Đại diện các hãng công nghệ lớn, trong đó có Dario Amodei của Anthropic và Sam Altman của OpenAI, cũng được cho là sẽ tham dự.
Phó chủ tịch phụ trách công nghệ của Ủy ban châu Âu Henna Virkkunen nói với Financial Times rằng Washington cần tránh các biện pháp “phân biệt đối xử” với những đối tác như EU.
“Điều quan trọng lúc này là phải trao đổi và làm rõ với phía Mỹ về những lo ngại an ninh mà họ đang đối mặt, cũng như cách tốt nhất để giảm thiểu các rủi ro đó”, bà Virkkunen nói.
Anthropic quảng bá Mythos là công cụ có thể phát hiện các lỗ hổng an ninh mạng nghiêm trọng. Ban đầu, công ty chỉ giới hạn quyền truy cập cho một số tổ chức của Mỹ vì lý do an toàn. Đầu tháng này, Anthropic mới mở rộng quyền truy cập cho một số tổ chức và doanh nghiệp châu Âu được lựa chọn. Trong khi đó, OpenAI với mô hình GPT 5.5 được đánh giá có trình độ tương đương, đang trong quá trình cấp quyền truy cập cho cơ quan an ninh mạng Enisa của EU và NATO, theo các nguồn thạo tin.
Tuy nhiên, tuần trước, chính phủ Mỹ yêu cầu Anthropic ngừng cấp quyền truy cập cho người không mang quốc tịch Mỹ sau khi công ty này tìm ra cách vượt qua các rào cản an ninh. Anthropic cho biết đang làm việc với chính quyền Trump để xử lý các lo ngại nêu trên.
Với Brussels, yếu tố trên là thêm một lý do để giảm phụ thuộc vào các tập đoàn công nghệ Mỹ và thúc đẩy chủ quyền công nghệ, dù châu Âu vẫn đang ở phía sau so với những công ty như Anthropic hay OpenAI.
“Rõ ràng, việc phụ thuộc quá lớn vào một công ty hoặc các nước thứ ba trong những công nghệ then chốt như AI là điều không bao giờ có lợi”, bà Virkkunen nói, đồng thời cho biết Ủy ban châu Âu đang làm việc với mọi nhà cung cấp dịch vụ AI, song song với thúc đẩy đầu tư trong khu vực.
Các tập đoàn công nghệ Mỹ cùng nhiều nước châu Âu cũng đang gây sức ép để mở rộng quyền tiếp cận. SIIA - hiệp hội thương mại của Mỹ đại diện cho các tập đoàn như Apple, Amazon và Google - đã ra tuyên bố hiếm hoi chỉ trích “hành động chưa từng có” của chính phủ Mỹ đối với Anthropic.
Hiệp hội này cảnh báo việc “tùy tiện sử dụng quyền lực” với các mô hình tiên tiến có thể làm suy yếu nỗ lực thúc đẩy hệ sinh thái AI của Mỹ trên phạm vi toàn cầu.
