Lãi suất cho vay bất động sản neo cao, giấc mơ an cư bị thử thách

Dù mặt bằng lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng thương mại đã có dấu hiệu giảm nhẹ theo định hướng điều hành, thực tế cho thấy lãi suất cho vay, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, vẫn chưa có sự điều chỉnh tương xứng. Điều này khiến thị trường địa ốc tiếp tục đối mặt với những rào cản lớn, khi cả doanh nghiệp lẫn người mua nhà đều chịu áp lực chi phí vốn kéo dài.

Nguyên nhân cốt lõi của thực trạng này nằm ở áp lực thanh khoản trong hệ thống ngân hàng. Khi tăng trưởng tín dụng phục hồi nhanh hơn tốc độ huy động vốn, các ngân hàng buộc phải duy trì lãi suất đầu vào đủ hấp dẫn để đảm bảo dòng tiền. Điều này khiến chi phí vốn khó giảm sâu, kéo theo lãi suất cho vay bất động sản vẫn duy trì ở mức cao, đặc biệt với các khoản vay trung và dài hạn.

Lãi suất cho vay bất động sản neo cao, giấc mơ an cư tiếp tục bị thử thách.

Thực tế, nhu cầu vay vốn từ thị trường bất động sản đang có dấu hiệu gia tăng trở lại sau thời gian dài trầm lắng. Nhiều doanh nghiệp địa ốc đang từng bước tái khởi động dự án, trong khi người mua nhà cũng bắt đầu quay lại thị trường với kỳ vọng giá và lãi suất sẽ sớm hạ nhiệt. Tuy nhiên, khi chi phí vay vốn vẫn ở mức cao, quyết định đầu tư và mua nhà vẫn bị trì hoãn, khiến tốc độ phục hồi chưa đạt kỳ vọng.

Phân tích sâu hơn về tác động của lãi suất, TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam cho rằng, lãi suất không đơn thuần là yếu tố tài chính mà còn đóng vai trò như một “đòn bẩy tâm lý” đối với toàn bộ thị trường. Theo ông, khi chi phí vốn ở mức cao, cả doanh nghiệp và nhà đầu tư đều có xu hướng phòng thủ, hạn chế mở rộng đầu tư hoặc xuống tiền.

“Lãi suất cao luôn là rào cản vô hình đối với thị trường bất động sản. Khi chi phí vay vốn bị đẩy lên mức 14–15%/năm, không chỉ doanh nghiệp gặp khó mà người mua nhà cũng phải cân nhắc rất kỹ trước khi quyết định vay vốn”, ông Lượng nhấn mạnh.

Ông cũng cho rằng, chỉ cần một tín hiệu giảm lãi suất rõ ràng và ổn định, tâm lý thị trường có thể thay đổi nhanh chóng. Dòng tiền sẽ có xu hướng quay trở lại, tạo hiệu ứng lan tỏa tích cực và góp phần khơi thông thanh khoản cho thị trường địa ốc vốn đang bị “nén” trong thời gian dài.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở mức lãi suất, mà còn ở sự lệch pha giữa kỳ hạn huy động và cho vay. Trong khi người gửi tiền ngày càng ưu tiên các kỳ hạn ngắn để giữ tính linh hoạt, thì các khoản vay bất động sản lại chủ yếu là trung và dài hạn. Sự mất cân đối này buộc ngân hàng phải duy trì mức lãi suất cho vay cao hơn để bù đắp rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống.

Bên cạnh đó, dòng tiền trong nền kinh tế cũng đang có xu hướng phân tán. Một phần vốn nhàn rỗi trong dân cư không còn tập trung vào kênh tiết kiệm mà chuyển sang các kênh đầu tư khác như vàng hoặc chính bất động sản. Điều này khiến nguồn vốn huy động của ngân hàng bị thu hẹp, làm gia tăng áp lực duy trì lãi suất ở mức cao.

TS. Trần Xuân Lượng, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (Ảnh: Phan Chính)

Ở góc độ vĩ mô, TS. Trần Xuân Lượng cho rằng việc điều hành lãi suất cần được nhìn nhận như một công cụ điều tiết tổng cầu. Khi chi phí vốn giảm, áp lực tài chính của doanh nghiệp và người dân được nới lỏng, từ đó kích thích tiêu dùng, đầu tư và góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì ở mức cao trong thời gian dài, không chỉ thị trường bất động sản mà nhiều lĩnh vực khác cũng sẽ bị ảnh hưởng.

Một điểm đáng chú ý là sự phân hóa giữa các nhóm ngân hàng trong việc điều chỉnh lãi suất cho vay. Các ngân hàng lớn với lợi thế nguồn vốn dồi dào có thể linh hoạt giảm lãi suất để thu hút khách hàng. Trong khi đó, các ngân hàng nhỏ và vừa phải chịu áp lực huy động lớn hơn, khiến khả năng giảm lãi suất cho vay bị hạn chế.

Trong bối cảnh hiện nay, người vay mua nhà cần có chiến lược tài chính thận trọng, cân nhắc kỹ giữa lợi ích và rủi ro khi sử dụng đòn bẩy tín dụng. Việc lựa chọn gói vay phù hợp, kiểm soát dòng tiền và dự phòng rủi ro lãi suất là những yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực tài chính trong dài hạn.

Có thể thấy, bức tranh lãi suất cho vay bất động sản hiện nay không chỉ phản ánh câu chuyện chi phí vốn mà còn là thước đo sức khỏe của thị trường tài chính. Khi các yếu tố nền tảng như thanh khoản, dòng tiền và niềm tin chưa thực sự ổn định, mặt bằng lãi suất khó có thể giảm nhanh. Trong ngắn hạn, lãi suất cho vay bất động sản nhiều khả năng vẫn sẽ neo ở mức cao, tiếp tục là thách thức lớn đối với hành trình phục hồi của thị trường địa ốc.