Lá phiếu niềm tin ở vùng biên viễn xứ Thanh

Chính quyền địa phương hai cấp: “đòn bẩy” mới cho công tác bầu cử ở vùng cao Thanh Hóa

“Đúng người, đúng cách”: Cách làm hiệu quả trong tuyên truyền bầu cử vùng cao tại Thanh Hóa

Lá phiếu, trách nhiệm từ mỗi người dân

Vùng biên viễn xứ Thanh, nơi đời sống gắn bó mật thiết với cộng đồng thôn bản, mọi quyết định quan trọng đều được bàn bạc kỹ lưỡng. Bầu cử cũng vậy! Với nhiều cử tri, đi bầu không đơn thuần là thực hiện quyền công dân, mà còn là trách nhiệm với gia đình, dòng họ và bản làng. Lá phiếu vì thế mang ý nghĩa đại diện, thay mặt cho tiếng nói chung của cộng đồng.

Những ngày này, tại các thôn bản vùng cao Thanh Hoá, câu chuyện về tiêu chuẩn đại biểu, về người đủ đức, đủ tài trở thành đề tài thường xuyên trong các buổi sinh hoạt cộng đồng. Những hình ảnh chân thực được người dân trao đổi thẳng thắn, cân nhắc kỹ lưỡng, lắng nghe ý kiến của già làng, người có uy tín để lựa chọn những người thật sự xứng đáng đã được chúng tôi ghi chép lại.

Ông Phạm Thế Xường, người có uy tín bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy

Về với bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, gặp ông Phạm Thế Xường (sinh năm 1955), người có uy tín trong bản chúng tôi mới hiểu hết niềm vui cũng như sự kỳ vọng của cử tri nơi đây đối với cuộc bầu cử sắp tới. Ông Xường 55 năm tuổi Đảng, là nhân chứng sống cho những đổi thay của vùng đất này qua từng giai đoạn phát triển.

Ông kể: “Chung Sơn trước đây là bản vùng cao đặc biệt khó khăn. Đồng bào chủ yếu sống bằng nông nghiệp và kinh tế rừng, phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên. Giao thông cách trở, mưa lũ thường xuyên. Có khi thiếu ăn triền miên, trẻ con đi học phải lội suối, người ốm đau muốn xuống bệnh viện Quan Sơn khám bệnh cũng mất cả ngày đường”.

Những năm gần đây, nhờ sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với vùng sâu, vùng xa, bản Chung Sơn đã thay đổi rõ rệt. Đường liên bản được bê tông hóa, giao thông thuận lợi hơn. Điện lưới, sóng điện thoại phủ đến từng nhà. Điều kiện sản xuất cải thiện, đời sống người dân dần ổn định.

Mùa bầu cử năm nay, ông Xường, mang một cảm xúc rất khác: “Sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới. Nhìn lại bản mình, chúng tôi thấy sự đổi thay hiện hữu nên càng tin tưởng hơn vào Đảng và Nhà nước”.

Niềm tin ấy không phải cảm tính. Ông dẫn chứng: “An ninh trật tự thôn bản được đảm bảo hơn trước rất nhiều. So với 5 năm trước, tình hình tội phạm giảm từ 60 đến 70%. Số người nghiện ma túy là nỗi ám ảnh của nhiều bản làng vùng cao, nay chủ yếu còn ở lớp lớn tuổi, lớp trẻ hầu như không còn. Đó là điều khiến chúng tôi mừng nhất. Niềm vui lớn hơn nữa là sự đổi thay trong giáo dục. Việc Nhà nước đang xây dựng trường nội trú liên cấp tại địa phương đã mang lại kỳ vọng mới cho các gia đình. Trước kia, học sinh phải đi học xa hàng mấy chục cây số, đường rừng hiểm trở. Sắp tới các cháu được đi học ở ngôi trường mới, có chế độ bán trú, ăn ở tại trường, an toàn và thuận tiện”.

Ngay từ khi triển khai xây dựng trường, dân bản đã được họp bàn, lắng nghe ý kiến. Ai cũng đồng thuận vì tương lai con em mình. Nhìn thấy trẻ em trong bản có điều kiện học tập tốt hơn chính là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị của những lá phiếu đã từng được gửi gắm.

Dự án Trường nội trú liên cấp Tiểu học - Trung học cơ sở Sơn Thuỷ, xã Sơn Thuỷ đang thi công

Bên cạnh niềm vui, ông Xường cũng gửi gắm nhiều kỳ vọng vào lá phiếu bầu cử sắp tới. Ông sẽ chọn những người thật xứng đáng, nói lên được mong mỏi của bản làng như: Trạm y tế xã vẫn còn thiếu bác sĩ, trang thiết bị hạn chế. Người dân khi ốm đau phải lên tuyến trên vừa tốn kém vừa vất vả. Những đợt bác sĩ tình nguyện từ miền xuôi lên khám, cấp thuốc miễn phí mang lại niềm vui lớn, nhưng bà con vẫn mong có đội ngũ y, bác sĩ công tác thường xuyên tại chỗ.

“Chúng tôi tin những kiến nghị ấy sẽ được các đại biểu chuyển tải đến cơ quan có thẩm quyền. Lá phiếu của mình là để gửi gắm niềm tin đó”, ông Xường khẳng định.

Không chỉ người dân, nhiều giáo viên đang công tác ở vùng cao cũng dành sự quan tâm đặc biệt đến cuộc bầu cử.

Cô giáo Lâu Thị Tông, người dân tộc Mông, sinh năm 1981, đã có hơn 20 năm gắn bó với sự nghiệp “gieo chữ” tại các điểm trường vùng biên. Hiện cô đang giảng dạy tại điểm trường Ché Lầu thuộc Trường Tiểu học Na Mèo.

Cô giáo Lâu Thị Tông ở điểm Trường Ché Lầu của Trường Tiểu học Na Mèo, xã Na Mèo.

Hơn hai thập kỷ đứng lớp nơi vùng cao, mái tóc của cô đã điểm bạc. Nhưng mỗi ngày, cô vẫn cần mẫn mang từng con chữ đến với học trò nơi bản làng xa xôi.

Trong không khí chuẩn bị cho ngày bầu cử, cô Tông cho biết bản thân đã dành thời gian tìm hiểu kỹ các thông tin liên quan để thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm công dân. Các thầy cô giáo tại điểm trường cũng trao đổi, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi lựa chọn ứng cử viên.

“Chúng tôi mong muốn gửi gắm lá phiếu cho người thật sự lắng nghe, thấu hiểu và có thể nói lên tâm tư của giáo viên đang giảng dạy ở các điểm trường vùng khó”, cô chia sẻ.

Gắn với niềm tin ấy là những mong mỏi rất thực tế từ công việc giảng dạy. Trong bối cảnh ngành giáo dục đang đổi mới mạnh mẽ theo tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục và đào tạo, cô Tông luôn trăn trở với mong muốn điểm trường Ché Lầu sớm được trang bị các thiết bị dạy học hiện đại.

Sự học ở điểm Trường Ché Lầu (Trường Tiểu học Na Mèo, xã Na Mèo) còn nhiều gian nan

Hiện nay, dù giáo viên đều có máy tính cá nhân, việc ứng dụng công nghệ vào giảng dạy vẫn còn hạn chế do thiếu thiết bị và kết nối internet. Trong khi đó, học sinh tại các điểm trường chính đã được tiếp cận khá đầy đủ với các phương tiện học tập hiện đại.

“Chúng tôi mong có điều kiện đưa công nghệ vào lớp học, để bài giảng sinh động hơn và học sinh vùng cao cũng được tiếp cận tri thức như học sinh miền xuôi”, cô Tông bày tỏ.

Gạt bỏ tâm lý “bầu ai cũng được”

Một trong những thách thức lớn nhất đối với đội ngũ cán bộ ở vùng biên giới là tình trạng một số người dân còn có tâm lý “bầu ai cũng được” hoặc “đi bầu hộ cho nhanh”. Trước thực tế đó, anh Lương Văn Thịu (sinh năm 1987), Bí thư kiêm Trưởng bản Luốc Làu, xã biên giới Mường Mìn, đã nghĩ ra cách làm mới: tổ chức các buổi trao đổi, thảo luận ngay trên các nhóm Zalo của bản. Trong những cuộc trò chuyện này, ông chủ động đóng vai người đặt vấn đề, nêu ý kiến phản biện để bà con cùng suy nghĩ.

Anh Lương Văn Thịu (sinh năm 1987), Bí thư kiêm Trưởng bản Luốc Làu, xã biên giới Mường Mìn

Mường Mìn là địa bàn biên giới không chỉ còn nhiều khó khăn về kinh tế mà còn tiềm ẩn những yếu tố nhạy cảm về an ninh. Các thế lực thù địch thường lợi dụng sự thiếu thông tin và rào cản ngôn ngữ để tung tin sai lệch, kích động bà con không tham gia bầu cử hoặc gây chia rẽ khối đoàn kết dân tộc. Trong các buổi thảo luận, ông Thịu thường đưa ra những tình huống giả định: “Nếu mình không đi bầu, kẻ xấu sẽ nói rằng Đảng và Nhà nước không quan tâm đến mình.” Cách đặt vấn đề như vậy đã khơi dậy lòng tự trọng và ý thức trách nhiệm của người dân tộc Thái trong bản. Dần dần, bà con hiểu rằng mỗi lá phiếu chính là một “viên gạch” góp phần xây dựng tương lai cho con em mình.

Với uy tín của một Bí thư Chi bộ và là người trưởng bản luôn “miệng nói tay làm”, ông Lương Văn Thịu trở thành điểm tựa vững chắc cho bà con trong bản. Mỗi khi xuất hiện những thông tin lạ hay tin đồn thất thiệt, ông là người kịp thời nắm bắt và giải thích cặn kẽ bằng chính sự chân thành của mình. Ông nói chuyện với bà con bằng tiếng Thái, phân tích rõ âm mưu của kẻ xấu để mọi người nhận ra đâu là lời nói vì dân, đâu là lời lẽ nhằm phá hoại bản làng.

Bà Vi Thị Thương (sinh năm 1962), cử tri người Thái ở bản Luốc Làu, chia sẻ: “Ban đầu tôi định lên nương làm việc, nhưng nghe Trưởng bản Thịu giải thích, tôi mới hiểu lá phiếu của mình quan trọng lắm. Đến ngày bầu cử, tôi sẽ tự mình đi bầu cho người mà tôi tin tưởng.”

Chính từ những lá phiếu lặng lẽ nơi non cao ấy, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc tiếp tục được bồi đắp, trở thành nền tảng vững chắc để xứ Thanh vươn mình mạnh mẽ trong chặng đường mới.

Khi đại đoàn kết trở thành hiện thực

Ở miền biên viễn tỉnh Thanh Hoá, câu chuyện về bầu cử không chỉ dừng ở trách nhiệm cử tri, mà còn mở rộng sang vấn đề cơ cấu, bảo đảm sự tham gia của phụ nữ, người ngoài Đảng, đồng bào dân tộc thiểu số,... Ở những “điểm lõm” địa lý, việc có thêm tiếng nói đa dạng trong cơ quan dân cử chính là cách cụ thể hóa tinh thần đại đoàn kết toàn dân.

Chị Vi Thị Huyền Trang (thứ 2 từ phải sang), bản Dưn, xã Bát Mọt là ứng cử viên ngoài Đảng, người được bản làng yêu quý, tin tưởng

Tại bản Dưn, xã biên giới Bát Mọt chúng tôi gặp chị Vi Thị Huyền Trang, gương mặt ngoài Đảng được Ban công tác Mặt trận “chọn mặt gửi vàng” ngay từ vòng sơ thảo nhân sự. Trang 25 tuổi, tốt nghiệp Trường Đại học Văn hóa, thể thao, du lịch Thanh Hóa, hiện đang là một trí thức trẻ năng nổ tại địa phương.

Trong bối cảnh nhiều địa phương đang trăn trở với bài toán tìm kiếm tỷ lệ 10% đại biểu ngoài Đảng có thực lực, sự xuất hiện của Trang như một lời giải đầy thuyết phục. Ở bản Dưn này, Trang không chỉ có cái chữ của thầy cô dưới xuôi mà còn có cái bụng nhiệt huyết của người con đại ngàn.

Khi trải qua 3 lần hiệp thương, Trang từng băn khoăn: “Mình chưa phải là Đảng viên, liệu tiếng nói của mình có đủ sức nặng?". Nhưng chính sự động viên của những người có uy tín, tín nhiệm cao ở bản đã giúp cô hiểu rằng: Đại đoàn kết không có ranh giới giữa người trong Đảng hay ngoài Đảng, miễn là có tâm với dân, có tài để hiến kế.

Trang mang đến hiệp thương một góc nhìn rất mới của giới trẻ về cách dùng mạng xã hội để quảng bá nông sản Bát Mọt, cách để phụ nữ Thái không còn sợ cái chữ. Trang chia sẻ: “Em đứng đây không phải để tìm một danh hiệu, mà để chứng minh rằng, thế hệ trẻ dân tộc Thái dù chưa đứng trong hàng ngũ của Đảng vẫn luôn một lòng đi theo lý tưởng của Đảng, phụng sự nhân dân bằng trí tuệ và sự nhiệt huyết của tuổi trẻ”.

Sự góp mặt của Vi Thị Huyền Trang, một trí thức trẻ ngoài Đảng đã tạo nên một bức tranh đa dạng, đầy sức sống của thành phần tham gia ứng cử. Họ đang cùng nhau dệt nên một bức tranh dân chủ đa dạng, bình đẳng và thực chất ngay từ những bước hiệp thương.

Nhịp cầu dân chủ nối ý Đảng- lòng dân

Tại xã biên giới Na Mèo, công tác tiếp xúc cử tri được tổ chức linh hoạt để phù hợp với điều kiện sinh hoạt của người dân.

Ông Lương Văn Thuỷ, Chủ tịch UBND xã Na Mèo

Ông Lương Văn Thuỷ, Chủ tịch UBND xã Na Mèo, cho biết: Do đặc thù địa bàn miền núi, phần lớn người dân là đồng bào dân tộc thiểu số sống dựa vào sản xuất nông, lâm nghiệp, ban ngày thường lên nương, vào rừng từ sớm đến chiều muộn mới trở về, nên việc tổ chức các cuộc họp và tiếp xúc cử tri phải linh hoạt về thời gian.

“Nếu tổ chức ban ngày thì bà con khó tham gia đầy đủ. Vì vậy, xã chủ yếu bố trí các buổi họp, tiếp xúc cử tri vào buổi tối. Khi bà con đã xong việc rừng, ăn cơm tối, mọi người tập trung tại nhà văn hóa bản đông đủ hơn, không khí trao đổi cũng cởi mở, thẳng thắn hơn”, ông Thuỷ chia sẻ.

Cách làm này tuy vất vả cho cán bộ cơ sở nhưng bảo đảm quyền được tham gia, được bày tỏ ý kiến của người dân, nhất là trong thời điểm chuẩn bị cho bầu cử. Đêm xuống, bản làng yên tĩnh hơn. Sau một ngày lao động, người dân có thời gian ngồi lại, lắng nghe và trao đổi. Hội nghị ban đêm không phải sự “bất thường”, mà là lựa chọn phù hợp với điều kiện thực tế. Ở miền rừng núi, nhịp bầu cử cũng phải theo nhịp sống của người dân.

Nội dung của buổi tiếp xúc được tinh gọn, đi thẳng vào vấn đề. Cán bộ hạn chế thuật ngữ pháp lý phức tạp, thay bằng cách diễn đạt gần gũi, dễ hiểu. Vì thời gian tổ chức vào ban đêm nên không kéo dài quá lâu, tránh ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Tài liệu được in to, rõ ràng; có nơi còn sử dụng hình ảnh minh họa để người dân dễ hình dung. Sự linh hoạt ấy không chỉ thể hiện tinh thần trách nhiệm, mà còn cho thấy nỗ lực đưa chính sách đến gần dân hơn của Uỷ ban bầu cử xã Na Mèo.

Ông Phạm Bá Thuộc, người có uy tín bản Nuốc Làu, xã Mường Mìn

Ông Phạm Bá Thuộc, người có uy tín bản Nuốc Làu, xã Mường Mìn, cho biết: “Trong các hội nghị tiếp xúc cử tri vừa qua, bên cạnh những ý kiến rất tâm huyết, trách nhiệm thì cũng xuất hiện một số thông tin chưa được kiểm chứng, thậm chí là tin xấu, tin độc, xuyên tạc về công tác bầu cử lan truyền từ mạng xã hội. Ở khu vực miền núi, biên giới như chúng tôi, do điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế nên bà con dễ bị tác động, dẫn đến hoang mang nếu không được giải thích kịp thời”.

“Khi có ý kiến dựa trên nguồn tin thiếu kiểm chứng, cán bộ xã không né tránh mà giải thích trực tiếp, thẳng thắn nhưng rất ôn hòa, tôn trọng cử tri, không tranh luận cực đoan hay quy chụp. Chính cách làm đó đã giúp không khí hội nghị cởi mở, bà con mạnh dạn trao đổi và dần hiểu rõ bản chất sự việc. Sau khi được giải thích cặn kẽ tại hội nghị, nhiều cử tri đã đồng thuận, thậm chí còn chủ động tuyên truyền lại cho người thân, hàng xóm hiểu đúng về bầu cử”, ông Phạm Bá Thuộc cho biết thêm.