Từ mức chỉ khoảng 450 triệu USD vào năm 1995, đến năm 2022, Mỹ đã trở thành thị trường xuất khẩu hàng hóa hàng đầu của Việt Nam, vượt qua mốc 100 tỷ USD. Điều này đã làm nổi bật một xu hướng quan trọng - sự dịch chuyển sản xuất từ Mỹ đến Việt Nam. Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét cách các doanh nghiệp Mỹ đã thúc đẩy dịch chuyển sản xuất sang Việt Nam và tại sao đất nước Đông Nam Á này trở thành điểm đến ưa thích của họ.
Từ năm 1995, khi Việt Nam và Mỹ thiết lập lại mối quan hệ ngoại giao, sự hợp tác kinh tế giữa hai quốc gia đã trải qua những bước phát triển đáng kể. Mỹ đã trở thành một trong những nhà đầu tư lớn nhất vào Việt Nam. Theo thống kê, đến năm 2022, Mỹ đứng thứ 11 trong số 141 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam. Tuy nhiên, có những dấu hiệu cho thấy con số này có thể lớn hơn nhiều khi tính toán thông qua nước thứ ba. Trong nửa đầu năm 2023, các nhà đầu tư Mỹ đã đóng góp hơn 405 triệu USD, xếp thứ 8 trong số các quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam.
Dịch chuyển sản xuất từ Mỹ đến Việt Nam có nhiều nguyên nhân chính:
Chi phí lao động tăng cao: Giá lao động ở Mỹ tăng cao đồng thời với nhu cầu đa dạng hóa, các doanh nghiệp Mỹ đã tìm cách cắt giảm chi phí bằng cách chuyển sản xuất đến những nơi có lao động rẻ hơn như Việt Nam.
Chuyển đổi sang công nghệ cao: Chính phủ Việt Nam đã tập trung vào việc thúc đẩy các ngành công nghệ cao, và doanh nghiệp Mỹ đã thấy cơ hội ở đây. Các tên tuổi lớn như Apple, Intel, Qualcomm, Nike, và Key Tronic EMS đã chuyển dây chuyền sản xuất sang Việt Nam để tối ưu hóa chi phí và tận dụng lực lượng lao động trẻ.
Hiệp định Thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ (BTA): Hiệp định này đã giảm bớt các rào cản thương mại, tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác kinh tế và làm cho Việt Nam trở thành đối tác đầu tư ưu tiên của các doanh nghiệp Mỹ.
Hiện nay, Mỹ có khoảng 1.200 dự án đầu tư tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư gần 11,4 tỷ USD. Các lĩnh vực chính tập trung của nhà đầu tư Mỹ bao gồm dịch vụ lưu trú và ăn uống, công nghiệp chế biến, chế tạo, cấp nước và xử lý chất thải, và vận tải kho bãi. Thêm vào đó, Mỹ đã bắt đầu quan tâm đến lĩnh vực y tế, thương mại số, năng lượng tái tạo và biến đổi khí hậu.
Những động thái này dự báo sẽ tạo ra một chiến dịch đầu tư mới từ Mỹ vào Việt Nam, đặc biệt là trong những lĩnh vực mà Mỹ mạnh mẽ. Việc thu hút các dự án công nghệ cao, chuyển đổi số và năng lượng sạch sẽ là ưu tiên của Việt Nam trong tương lai. Quan hệ kinh tế giữa hai quốc gia đang được nâng cao và kỳ vọng sẽ thúc đẩy sự phát triển kinh tế và công nghệ tại Việt Nam.
Trong kết thúc chuyến thăm của Tổng thống Mỹ Joe Biden, dự kiến có những hoạt động doanh nghiệp hai bên và ký kết các hợp đồng trị giá hàng tỷ USD. Việt Nam có cơ hội tận dụng và nâng cao quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với Mỹ để thúc đẩy sự hợp tác kinh tế và công nghệ giữa hai quốc gia.
Vũ Quý
