Ngành gỗ Việt Nam đối mặt nhiều thách thức dù xuất khẩu vượt 17 tỷ USD

Phát biểu tại lễ khai mạc Hội chợ Quốc tế Đồ gỗ và Mỹ nghệ xuất khẩu – VIFA EXPO 2026, Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Võ Tân Thành cho biết, năm 2025 được xem là dấu mốc đáng ghi nhận đối với ngành chế biến và xuất khẩu gỗ của Việt Nam.

Phó Chủ tịch VCCI Võ Tân Thành phát biểu khai mạc Hội chợ VIFA EXPO 2026.

Theo thống kê của Cục Hải quan (Bộ Tài chính), kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam trong năm 2025 đạt trên 17,2 tỷ USD, tăng gần 6% so với năm 2024 và lần đầu tiên vượt ngưỡng 17 tỷ USD.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động và nhu cầu tiêu dùng tại các thị trường lớn chưa phục hồi đồng đều, kết quả này được đánh giá là minh chứng cho năng lực thích ứng, sức bền cũng như mức độ chuyên nghiệp ngày càng cao của cộng đồng doanh nghiệp ngành gỗ Việt Nam.

Đáng chú ý, nhóm sản phẩm nội – ngoại thất tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu xuất khẩu với giá trị đạt trên 11,7 tỷ USD trong năm 2025. Điều này cho thấy ngành gỗ Việt Nam đang từng bước chuyển dịch từ vai trò gia công sang sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao, gắn với thiết kế, thương hiệu và tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế.

Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là đối tác nhập khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam với kim ngạch đạt 9,46 tỷ USD trong năm 2025, chiếm khoảng 55% tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành. Nhật Bản vượt Trung Quốc trở thành thị trường nhập khẩu lớn thứ hai với kim ngạch trên 2,1 tỷ USD, tăng 22,3% so với năm 2024. Trong khi đó, Trung Quốc duy trì quy mô nhập khẩu trên 2 tỷ USD, tăng 3,5%.

Ba thị trường chủ lực gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc hiện chiếm gần 80% tổng kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam.

Từ ngày 08–11/03/2026, thị trường nội thất toàn cầu sẽ hướng về Việt Nam khi VIFA EXPO 2026 khai mạc với quy mô lớn: hơn 650 doanh nghiệp, 2.500 gian hàng trên diện tích 45.000m². Không chỉ là hội chợ, đây còn là nền tảng giao thương chiến lược kết nối nhà sản xuất Việt với mạng lưới mua hàng quốc tế.

Theo ông Võ Tân Thành, các số liệu trên cho thấy doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước khẳng định năng lực đáp ứng những tiêu chuẩn kỹ thuật và quy định pháp lý ngày càng khắt khe tại các thị trường lớn. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm phụ thuộc vào một số thị trường trọng điểm vẫn là yêu cầu quan trọng đối với ngành gỗ trong giai đoạn tới.

Bên cạnh cơ hội tăng trưởng, ngành gỗ Việt Nam cũng đang đối mặt nhiều thách thức như các biện pháp phòng vệ thương mại, yêu cầu truy xuất nguồn gốc gỗ hợp pháp, cũng như các tiêu chuẩn ngày càng cao liên quan đến phát triển bền vững, phát thải carbon và trách nhiệm xã hội.

Trong bối cảnh đó, cơ hội tái cấu trúc ngành theo hướng xanh hóa, minh bạch hóa và gia tăng giá trị sản phẩm cũng đang mở ra. Việc chủ động nguồn nguyên liệu hợp pháp, ứng dụng công nghệ số trong quản trị sản xuất, nâng cao năng lực thiết kế và xây dựng thương hiệu được xem là các yếu tố quan trọng giúp ngành gỗ phát triển bền vững trong dài hạn.

Theo ông Thành, VIFA EXPO 2026 không chỉ là hội chợ thương mại mà còn là diễn đàn kết nối xu hướng, sáng tạo và hợp tác quốc tế. Sự kiện tạo cơ hội để doanh nghiệp giới thiệu sản phẩm mới, mô hình sản xuất thân thiện môi trường, đồng thời gặp gỡ các nhà mua hàng, nhà đầu tư và đối tác quốc tế.

Thông qua sự kiện này, nhiều hợp đồng thương mại và quan hệ hợp tác chiến lược được kỳ vọng sẽ hình thành, góp phần nâng cao vị thế của thương hiệu “Gỗ Việt” trên thị trường toàn cầu.

Đánh giá thêm về triển vọng ngành, ông Bùi Quang Hưng – Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, năm 2025 ngành gỗ Việt Nam vẫn ghi nhận tăng trưởng tích cực khi tổng kim ngạch xuất khẩu lần đầu vượt mốc 17 tỷ USD, tăng khoảng 5,7% so với năm 2024.

Trong đó, các sản phẩm đồ nội thất bằng gỗ chiếm gần 61% tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành. Kết quả này thể hiện khả năng thích ứng linh hoạt và sức sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam khi sản phẩm đã khẳng định uy tín tại các thị trường lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Trung Quốc.

Tuy vậy, năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục đặt ra nhiều thách thức đối với ngành gỗ, đặc biệt từ các rào cản kỹ thuật như Quy định chống phá rừng (EUDR) của Liên minh châu Âu, các chính sách thuế đối ứng, điều tra chống bán phá giá từ Hoa Kỳ, cũng như biến động chi phí vận chuyển và gián đoạn chuỗi cung ứng.

Trước bối cảnh này, ngành gỗ được khuyến nghị tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và tăng cường ứng dụng công nghệ số trong hoạt động xúc tiến thương mại.

Bên cạnh xuất khẩu, thị trường nội địa với quy mô khoảng 100 triệu dân được xem là dư địa quan trọng để ngành gỗ phát triển ổn định. Doanh nghiệp cần đẩy mạnh nghiên cứu thị hiếu tiêu dùng, nắm bắt xu hướng thiết kế, đồng thời mở rộng kênh bán hàng và hoạt động truyền thông để khai thác hiệu quả tiềm năng thị trường trong nước.