JICA muốn mở rộng hợp tác công nghệ cao, bán dẫn và metro tại Việt Nam

Ông obayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam giới thiệu về gian hàng của JICA tại Lễ hội Việt - Nhật . Ảnh TTO

Chia sẻ bên lề Lễ hội Việt - Nhật lần thứ 11 tại TP.HCM, ông Kobayashi Yosuke, Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam, cho biết tổ chức này đang nghiên cứu nhiều chương trình hợp tác mới phù hợp với các ưu tiên phát triển của Việt Nam trong giai đoạn tới.

Ông Kobayashi bắt đầu đảm nhiệm vị trí Trưởng đại diện JICA tại Việt Nam từ tháng 4/2025. Tuy nhiên, ông không xa lạ với Việt Nam khi từng có nhiệm kỳ công tác tại đây trong giai đoạn 2005–2009.

Theo ông, sau nhiều năm quay lại, sự thay đổi của TP.HCM trở nên rõ rệt hơn, đặc biệt với những dự án hạ tầng do Nhật Bản hỗ trợ vốn ODA.

Tiêu biểu là tuyến metro số 1 Bến Thành – Suối Tiên và đại lộ Đông Tây (nay là Võ Văn Kiệt – Mai Chí Thọ). Đây là các dự án được xem như biểu tượng cho hợp tác phát triển giữa hai nước trong nhiều thập kỷ qua.

“Chính người dân Việt Nam là động lực thúc đẩy sự phát triển. Chúng tôi tự hào khi được đồng hành trong quá trình đó”, ông Kobayashi nói.

Theo đại diện JICA, các dự án này không chỉ cải thiện năng lực giao thông đô thị mà còn góp phần tái cấu trúc không gian đô thị, nâng cao sức hấp dẫn đầu tư của TP.HCM.

Trong giai đoạn tới, JICA đang xem xét khả năng tiếp tục hỗ trợ mở rộng hệ thống metro tại TP.HCM và Hà Nội, phù hợp với định hướng phát triển hạ tầng giao thông đô thị của Việt Nam sau Đại hội Đảng lần thứ XIV.

Hợp tác mới trong bán dẫn, AI và chuyển đổi xanh

Bên cạnh hạ tầng giao thông, JICA cũng đặt trọng tâm mở rộng hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực công nghệ cao.

Theo ông Kobayashi, các lĩnh vực ưu tiên gồm: Bán dẫn, Trí tuệ nhân tạo (AI), Công nghệ cao, Chuyển đổi xanh. Đây đều là các lĩnh vực được Việt Nam xác định là động lực tăng trưởng mới trong chiến lược phát triển kinh tế giai đoạn tới.

“Chúng tôi sẵn sàng làm mọi điều có thể để hỗ trợ các ưu tiên phát triển của Việt Nam, hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045”, Trưởng đại diện JICA nhấn mạnh.

Trong nhiều năm qua, Nhật Bản luôn là một trong những đối tác cung cấp vốn ODA lớn nhất cho Việt Nam, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.

Một trong những ví dụ điển hình cho hợp tác đào tạo nhân lực công nghệ cao giữa hai nước là sự tham gia của GS Honda Satoshi, nguyên giảng viên Đại học Keio (Yokohama, Nhật Bản).

Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn quyết định sang Việt Nam tham gia chương trình hợp tác kỹ thuật của JICA tại Trường Đại học Việt Nhật (VJU).

Tại đây, ông trực tiếp giảng dạy và hỗ trợ xây dựng các chương trình đào tạo công nghệ cao như: Khoa học máy tính và kỹ thuật, tự động hóa thông minh, chương trình đào tạo bán dẫn mới. Sau hơn 6 tháng làm việc với sinh viên Việt Nam, GS Honda cho biết ông ấn tượng với năng lực của nhiều sinh viên tại VJU.

Theo ông, những sinh viên xuất sắc của trường hoàn toàn có thể cạnh tranh với sinh viên tại các trường đại học hàng đầu của Nhật Bản như Đại học Tokyo hay Đại học Keio.

“Ở đâu cũng vậy, có người chăm chỉ, có người chưa thật sự nỗ lực. Nhật Bản cũng không khác. Nhưng những sinh viên đứng đầu ở đây thực sự rất giỏi, ngang tầm với sinh viên của chúng tôi”, ông nói.

Từ góc nhìn của một nhà giáo lâu năm trong lĩnh vực kỹ thuật, GS Honda cho rằng Việt Nam có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển khoa học – công nghệ trong tương lai.

Theo ông, việc Việt Nam xác định đổi mới sáng tạo là ưu tiên quốc gia và đầu tư mạnh vào hệ thống đại học, nghiên cứu là một hướng đi đúng.

Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng mạnh, các chương trình hợp tác đào tạo nhân lực chất lượng cao giữa Việt Nam và Nhật Bản được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ mới.

Đây cũng là nền tảng để Việt Nam tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, đặc biệt trong các lĩnh vực như bán dẫn, AI và tự động hóa.