Kinh nghiệm xây nhà: Năm sai lầm phổ biến khi tự thi công khiến bê tông yếu

Năm sai lầm thường bắt đầu từ những thao tác rất nhỏ

Thứ nhất, tự ý thêm nước để bê tông dễ thi công hơn. Một yếu tố quan trọng của cấp phối (tức tỷ lệ phối trộn giữa xi măng, cát, đá và nước) là tỷ lệ nước:xi măng. Khi hỗn hợp quá đặc, thêm nước có thể khiến bê tông dễ đổ hơn nhưng đồng thời làm thay đổi cấp phối ban đầu. Lượng nước dư sau khi bay hơi có thể tạo thêm lỗ rỗng, ảnh hưởng đến cường độ và độ bền. Ngược lại, hỗn hợp quá khô cũng gây khó khăn cho việc trộn và đầm, khiến bê tông khó đạt độ đặc chắc và tăng nguy cơ khuyết tật hoặc nứt nếu thi công, bảo dưỡng không tốt.

Kinh nghiệm xây nhà: Năm sai lầm phổ biến khi tự thi công khiến bê tông yếu

Thứ hai, bỏ qua việc chuẩn bị cốp pha. Với cốp pha gỗ, nếu bề mặt quá khô, gỗ có thể hút một phần nước từ lớp bê tông tiếp giáp, làm mất nước cục bộ. Vì vậy, cốp pha cần được xử lý phù hợp trước khi đổ bê tông. Đây là một trong những yếu tố cần được kiểm soát cùng với cấp phối và phương pháp thi công.

Thứ ba, trộn và đầm không đúng kỹ thuật. Trộn tay/ trộn thủ công không mặc nhiên khiến bê tông kém, nhưng nếu cân đong vật liệu bằng kinh nghiệm, trộn không đều hoặc lượng nước thay đổi giữa các mẻ thì chất lượng sẽ khó ổn định. Khi đổ bê tông, đầm không kỹ có thể khiến không khí còn lại trong hỗn hợp, tạo ra lỗ rỗng hoặc rỗ tổ ong. Vì vậy, điều quan trọng không nằm ở “trộn tay hay trộn máy”, mà ở khả năng kiểm soát tỷ lệ và độ đồng nhất trong toàn bộ quá trình.

Thứ tư, đổ xong nhưng bảo dưỡng không đầy đủ. Bê tông không phải cứ đổ xong rồi để khô tự nhiên là sẽ đạt cường độ tối ưu. Trong những ngày đầu, xi măng tiếp tục phản ứng với nước để phát triển cường độ, vì vậy cần hạn chế mất nước quá nhanh. Đặc biệt ở miền Trung, nắng nóng và gió có thể khiến bề mặt mất nước nhanh hơn. Nếu không che phủ và giữ ẩm phù hợp, bề mặt có thể xuất hiện nứt chân chim, bở hoặc phát triển cường độ không đầy đủ. Thử nghiệm đối chứng tại nhà máy Tân Thắng cũng cho thấy hai mẫu cùng loại xi măng & nguyên vật liệu, cùng cấp phối nhưng khác điều kiện bảo dưỡng có sự khác biệt về độ đặc chắc và chất lượng bề mặt.

Ảnh: Cùng nguyên vật liệu, cùng cấp phối, nhưng khối bê tông không được lót bạt – Thử nghiệm từ Nhà máy Xi măng Tân Thắng

Ảnh: Và khối bê tông được lót bạt & bảo dưỡng kỹ – Thử nghiệm từ Nhà máy Xi măng Tân Thắng

Thứ năm, đánh giá chất lượng bê tông khi chưa đủ tuổi. Đây là một trong những nguyên nhân dễ dẫn đến những nhận định vội vàng về chất lượng bê tông. Ở giai đoạn đầu, bê tông vẫn đang tiếp tục phát triển cường độ nên những biểu hiện về độ cứng hay bề mặt chưa thể phản ánh đầy đủ chất lượng cuối cùng. Theo tài liệu kỹ thuật Tân Thắng, bê tông cần được đánh giá tại đúng mốc tuổi theo tiêu chuẩn, trong đó 28 ngày là mốc quan trọng để đánh giá cường độ thiết kế.

Xi măng đạt chuẩn là nền tảng để giảm rủi ro từ đầu

Những sai lầm trên không làm giảm vai trò của xi măng. Ngược lại, lựa chọn đúng vật liệu ngay từ đầu giúp giảm một biến số rủi ro trong quá trình xây dựng. Xi măng Tân Thắng được sản xuất trên dây chuyền công nghệ FLSmidth của Đan Mạch, đáp ứng TCVN 6260:2020. Theo kết quả kiểm định định kỳ được nhà máy chia sẻ, cường độ nén 3 ngày vượt chuẩn Việt Nam 45% và cường độ 28 ngày vượt chuẩn tới 15%, chứng minh cho chất lượng vượt chuẩn của xi măng.

Ảnh: Dây chuyền công nghệ - Thiết bị FLSmidth – Đan Mạch

Do đó, năm sai lầm trên dẫn đến một bài học: chất lượng bê tông được tạo nên từ cả một quá trình từ lựa chọn nguyên vật liệu, cấp phối, thi công và bảo dưỡng. Không tự ý thêm nước khi trộn; chuẩn bị cốp pha phù hợp; trộn và đầm đúng kỹ thuật; bảo dưỡng đầy đủ; và đánh giá bê tông đúng tuổi – đó là những điều chủ nhà cần lưu ý để hạn chế rủi ro ngay từ đầu. Còn với vật liệu, lựa chọn xi măng đạt chuẩn và được kiểm soát chặt chẽ sẽ tạo nền tảng để người thợ phát huy đúng chất lượng của công trình.

Ảnh: Công trình nhà tại Thái Hòa, Nghệ An dùng xi măng Tân Thắng