Iran nêu 7 điều kiện mở lại eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz sẽ chưa được mở cửa trở lại, đồng thời Iran tuyên bố tuyến hàng hải chiến lược này chỉ nối lại hoạt động khi Mỹ đáp ứng đủ 7 điều kiện trong thỏa thuận tạm thời hồi tháng 6. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đưa ra thông tin hôm Chủ nhật (4/10), theo truyền thông nhà nước Iran.

Iran tuyên bố duy trì đóng cửa eo biển Hormuz cho tới khi Mỹ tuân thủ các điều kiện do Tehran đặt ra

Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Iran đề xuất mở lại eo biển Hormuz và khôi phục lưu thông bình thường trong 7 ngày, với điều kiện các yêu cầu của Tehran được đáp ứng. Mỹ đã phản hồi đề xuất vào tuần trước qua các bên trung gian Qatar.

Ông Ghalibaf, nhà đàm phán hàng đầu của Iran, nhấn mạnh lập trường của Tehran không thay đổi: Hormuz chỉ mở lại sau khi 7 điều kiện dựa trên Bản ghi nhớ Islamabad được thực hiện đầy đủ.

Theo ông Ghalibaf, Washington cần hiểu rằng thời kỳ kéo dài ngoại giao và áp đặt yêu cầu đơn phương đã chấm dứt.

Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đã chuyển lập trường chung về phản hồi của Mỹ qua các bên trung gian. Một số nội dung vẫn đang chờ được gửi tới Washington.

Người phát ngôn Esmaeil Baghaei cho rằng đề xuất của Mỹ vẫn bám theo lập trường cũ, nhất là về vấn đề hạt nhân. Tuy nhiên, ưu tiên trước mắt của Tehran là eo biển Hormuz. Iran yêu cầu Washington có những bước đi rõ ràng để khôi phục an ninh cho tuyến đường thủy chiến lược này.

Ông Baghaei đồng thời bác bỏ thông tin Tehran đề nghị đổi quyền thanh sát các cơ sở hạt nhân của Liên hợp quốc lấy việc Mỹ dỡ bỏ trừng phạt. Iran khẳng định chưa thảo luận vấn đề hạt nhân với Washington.

Tuần trước, một quan chức am hiểu đàm phán tiết lộ tài liệu đang được lưu hành đề cập giai đoạn xây dựng lòng tin kéo dài 7 ngày. Mục tiêu là đưa hai bên trở lại phiên bản nâng cao của bản ghi nhớ tháng 6, kèm các bước cụ thể về chương trình hạt nhân Iran.

Điểm nghẽn không nằm ở nội dung kế hoạch, mà ở trình tự triển khai, theo quan chức này.

Qatar liên tục làm cầu nối giữa Washington và Tehran, thúc đẩy chấm dứt xung đột và mở lại Hormuz. Tầm quan trọng của eo biển này là rất lớn: trước khi chiến sự bùng phát cuối tháng 2, sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu đi qua đây.

Bản ghi nhớ tháng 6 từng mở đường cho một lệnh ngừng bắn ngắn hạn. Văn kiện cũng có các điều khoản về eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân Iran.

Ở một diễn biến khác, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi ngày 4/10 cho biết Tehran vẫn hy vọng Washington chọn ngoại giao. Song thông điệp đi kèm rất cứng rắn: Iran sẵn sàng đáp trả nếu Mỹ tiếp tục dùng biện pháp quân sự.

Trước đó, hôm thứ Năm (1/10), các nguồn tin tiết lộ với Reuters rằng Tehran đang chuẩn bị một phương án đáp trả rộng hơn và mạnh hơn nếu Washington nối lại các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn.

Ngoại trưởng Araghchi cho biết Iran đã chuẩn bị kỹ hơn và sẽ làm mọi điều cần thiết để tự vệ nếu đối phương tiếp tục lựa chọn quân sự. Cùng ngày 4/10, người phát ngôn quân đội Iran Mohammad Akraminia nói với hãng Fars rằng nước này sẽ nâng tầm bắn tên lửa.