Hà Nội – Trái tim của Tổ quốc trên hành trình kiến tạo tương lai

Ngày 14/8/2025, tại Trung tâm Hội nghị Quốc tế (Hà Nội), Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam phối hợp cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và thành phố Hà Nội: Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Giá trị thời đại và sức sống trường tồn”.

Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội phát biểu khai mạc

Phát biểu khai mạc hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài đã khẳng định vai trò lịch sử đặc biệt của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 trường tồn cùng dân tộc, tỏa sáng giá trị thời đại

Cách đây tròn 80 năm, dưới sự lãnh đạo thiên tài của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, toàn dân tộc ta – triệu người như một – đã nhất tề vùng lên làm nên cuộc Tổng khởi nghĩa long trời lở đất. Chính cuộc tổng khởi nghĩa đó đã xóa bỏ ách thống trị thực dân, đế quốc, chấm dứt chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm, mở ra một trang sử huy hoàng mới cho đất nước: dân tộc độc lập, nhân dân làm chủ.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám không chỉ là sự kiện chính trị vĩ đại của riêng Việt Nam, mà còn là một biểu tượng rực rỡ của khát vọng tự do, ý chí quật cường và sức mạnh đoàn kết của nhân dân Việt Nam. Đó là bước ngoặt lịch sử làm thay đổi vận mệnh cả một dân tộc – từ thân phận nô lệ trở thành người chủ đất nước, người kiến tạo tương lai.

Chỉ ít ngày sau thắng lợi ấy, vào ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thay mặt Chính phủ lâm thời trịnh trọng đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập”, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Giây phút thiêng liêng ấy đã khắc ghi vào lòng dân tộc một mốc son chói lọi, kết tinh từ máu, nước mắt và khát vọng ngàn đời của nhân dân ta về một đất nước độc lập, tự do, hạnh phúc.

Cách mạng tháng Tám là sự kiện có tầm vóc thời đại, có ý nghĩa quốc tế sâu sắc; là nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với các dân tộc thuộc địa, bị áp bức bóc lột trên thế giới vùng lên đấu tranh; là minh chứng sống động về sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, truyền thống yêu nước nồng nàn, bản lĩnh, trí tuệ và ý chí quật cường của dân tộc ta được kế thừa, phát huy lên tầm cao mới; là thắng lợi của đường lối cách mạng đúng đắn, sự lãnh đạo sáng suốt, tầm nhìn chiến lược, sự nhạy bén tạo thời cơ và chớp thời cơ ngàn năm có một, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, mà Hà Nội vinh dự, tự hào là nơi khởi nguồn và tạo tiền đề thành công của cuộc Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trên phạm vi cả nước.

Hà Nội mãi mãi khắc ghi hình ảnh hàng chục vạn người dân tề tựu tại Quảng trường Ba Đình trong ngày 2/9/1945, cùng nhau cất lên lời thề thiêng liêng tại Lễ Tuyên ngôn độc lập “Toàn thể dân Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mệnh và của cải để giữ vững quyền tự do và độc lập ấy”; cùng đồng bào cả nước đổ biết bao công sức, trí tuệ, xương máu để giữ vững thành quả và thực hiện các mục tiêu cao cả của Cách mạng tháng Tám: Độc lập cho Tổ quốc, tự do, hạnh phúc cho Nhân dân.

Đảng bộ Hà Nội đã lãnh đạo Nhân dân lập nhiều chiến công hiển hách trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tiêu biểu là: Quân và dân Thủ đô đã mở đầu Toàn quốc kháng chiến với ý chí “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”, cùng cả nước làm nên Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu” năm 1954. Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Hà Nội vừa khẩn trương khôi phục và phát triển kinh tế, vừa cùng đồng bào miền Bắc dốc sức chi viện cho cách mạng miền Nam. Đặc biệt, với kỳ tích Chiến thắng “Hà Nội - Điện Biên Phủ trên không” tháng 12 năm 1972 của quân dân Thủ đô và các tỉnh thành miền Bắc đã góp phần quan trọng cùng quân dân cả nước làm nên Đại thắng mùa Xuân năm 1975.

Sau khi đất nước thống nhất, Hà Nội cùng cả nước bước vào giai đoạn cách mạng mới, vừa khôi phục, phát triển kinh tế - xã hội sau chiến tranh, vừa đấu tranh bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc và thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Đặc biệt, qua 40 năm tiến hành công cuộc đổi mới, dưới sự lãnh đạo của Đảng, kế thừa và phát huy truyền thống cách mạng, Ðảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô luôn đoàn kết, sáng tạo, luôn đi đầu thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, được Trung ương đánh giá cao, xứng đáng là niềm tự hào, niềm tin yêu của đồng bào cả nước.

Thực tiễn sinh động và phong phú của Thủ đô Hà Nội trong suốt chiều dài phát triển không chỉ là minh chứng cho sức sống mạnh mẽ của Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, mà còn là nguồn cảm hứng và bài học quý báu cho tiến trình hoạch định chính sách, triển khai các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước trên bình diện toàn quốc.

Hà Nội – Trái tim của Tổ quốc trên hành trình kiến tạo tương lai

Tròn 17 năm kể từ khi mở rộng địa giới hành chính, Hà Nội đã vươn mình mạnh mẽ, khẳng định vị thế là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là đầu tàu tăng trưởng, là trái tim năng động của cả nước. Không chỉ dẫn đầu về kinh tế, Hà Nội còn trở thành trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học – công nghệ và hội nhập quốc tế, đóng vai trò tiên phong trong quá trình hiện thực hóa khát vọng phát triển Việt Nam hùng cường.

Trong những năm gần đây, quán triệt tinh thần Đại hội XIII của Đảng và Đại hội XVII Đảng bộ thành phố, Hà Nội đã thể hiện quyết tâm chính trị cao độ trong việc cụ thể hóa các nghị quyết quan trọng, đặc biệt là Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XIII) về phương hướng phát triển Thủ đô đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045. Các chương trình phát triển kinh tế - xã hội được triển khai đồng bộ, hiệu quả, phản ánh rõ nét một tầm nhìn chiến lược và khát vọng vươn lên mạnh mẽ.

Mặc dù đối mặt với nhiều thách thức trong bối cảnh kinh tế thế giới đầy biến động, Thủ đô vẫn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng: GRDP năm 2024 tăng 6,52%; thu ngân sách Nhà nước đạt kỷ lục 513 nghìn tỷ đồng – cao nhất cả nước. Sáu tháng đầu năm 2025, Hà Nội tiếp tục bứt phá với mức tăng trưởng GRDP 7,63% và thu ngân sách đạt gần 400 nghìn tỷ đồng, chiếm gần 1/3 tổng thu quốc gia. Những con số ấy không chỉ là thành tựu, mà còn là minh chứng rõ ràng cho năng lực điều hành, bản lĩnh vượt khó và sức sống nội sinh mạnh mẽ của Thủ đô.

Cùng với kinh tế, công tác quy hoạch và phát triển đô thị cũng có những bước tiến vững chắc theo hướng xanh, thông minh và bền vững. Việc hoàn thiện hạ tầng giao thông, kết nối dữ liệu dân cư, cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh đô thị số đang từng bước hiện thực hóa tầm nhìn về một Hà Nội hiện đại, văn minh. Đề án “Xây dựng thành phố Hà Nội thông minh đến năm 2025, định hướng đến năm 2030” đang được triển khai mạnh mẽ, cho thấy một Hà Nội không chỉ giữ gìn giá trị truyền thống mà còn tiên phong đổi mới để thích ứng với thời đại công nghệ số.

Không chỉ dừng lại ở phát triển kinh tế và hạ tầng, Hà Nội còn luôn đi đầu trong xây dựng và phát triển văn hóa. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, Hà Nội vẫn kiên định coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và nguồn lực bền vững cho phát triển. Việc tổ chức thành công hàng loạt sự kiện, lễ hội văn hóa mang tầm vóc quốc gia và quốc tế đã giúp Thủ đô không chỉ giữ gìn bản sắc nghìn năm văn hiến, mà còn thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa và du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, góp phần làm sâu sắc hơn hình ảnh Thủ đô trên trường quốc tế.

Các đại biểu tham dự hội thảo

Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị được đẩy mạnh với tinh thần “Kỷ cương, trách nhiệm, hành động, sáng tạo, phát triển”. Việc sắp xếp tinh gọn bộ máy hành chính, áp dụng mô hình chính quyền địa phương hai cấp đã góp phần xây dựng nền hành chính phục vụ – hiệu quả – vì dân. Hà Nội cũng chủ động chuẩn bị cho Đại hội XIV của Đảng bằng việc triển khai nghiêm túc Chỉ thị số 45-CT/TW của Bộ Chính trị, thể hiện rõ sự đổi mới tư duy và tinh thần cầu thị trong công tác xây dựng văn kiện, định hướng phát triển Thủ đô nhiệm kỳ mới.

Trên nền tảng phát triển đó, công tác quốc phòng – an ninh tiếp tục được quan tâm toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa phát triển kinh tế - xã hội với củng cố quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc. Hà Nội luôn giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ tuyệt đối các sự kiện chính trị, ngoại giao, văn hóa quan trọng – qua đó tạo dựng môi trường ổn định, an toàn, thuận lợi cho phát triển lâu dài.

Phát biểu tại hội thảo, Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài khẳng định, trong bối cảnh mới, Hà Nội đang đứng trước những cơ hội vàng để vươn mình trở thành Thủ đô "Văn hiến – Văn minh – Hiện đại", xứng đáng là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, là hạt nhân phát triển của cả nước trong thời kỳ mới.

Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9: Giá trị thời đại và sức sống trường tồn” không chỉ là dịp để ôn lại một trang sử vàng son, mà còn có ý nghĩa đặc biệt trong việc làm sáng tỏ những giá trị lớn lao, trường tồn của Cách mạng Tháng Tám – từ nghệ thuật khởi nghĩa đến tư duy chiến lược của Đảng, từ sức mạnh đại đoàn kết dân tộc đến sự nhạy bén trong nắm bắt thời cơ. Đó cũng chính là những giá trị cần tiếp tục được kế thừa và phát huy trong công cuộc đổi mới và hội nhập toàn diện hiện nay.

Bí thư Thành ủy Hà Nội tin tưởng, thông qua hội thảo lần này, những bài học lịch sử sẽ được soi rọi bằng ánh sáng của thời đại, giúp Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô tiếp tục vận dụng sáng tạo vào thực tiễn phát triển – để Hà Nội không chỉ là Thủ đô của đất nước, mà còn là hình mẫu phát triển, là biểu tượng sinh động cho khát vọng vươn lên của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XXI.