 |
| Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp tại lõi Hoàn Kiếm từ tháng 7/2026. Ảnh vietnamnet |
Chiều 23/4, tại hội thảo do Ban Khoa học - Công nghệ và Môi trường HĐND TP Hà Nội tổ chức, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết việc xây dựng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 là nhiệm vụ mới, lần đầu được triển khai tại Việt Nam.
Mục tiêu của đề án là giảm phương tiện phát thải cao, thúc đẩy người dân chuyển đổi sang phương tiện xanh, đồng thời tăng tỷ lệ sử dụng giao thông công cộng trong khu vực trung tâm Thủ đô.
Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp theo 3 giai đoạn
Theo Phó giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Minh Tấn, thành phố dự kiến triển khai thí điểm vùng phát thải thấp theo 3 giai đoạn.
Giai đoạn đầu, từ ngày 1/7 đến 31/12/2026, Hà Nội sẽ thí điểm tại phường Hoàn Kiếm. Đây được xem là bước thử nghiệm đầu tiên để đánh giá khả năng tổ chức giao thông, mức độ tác động đến đời sống người dân và hiệu quả giảm phát thải.
Giai đoạn hai, từ ngày 1/1 đến 31/12/2027, phạm vi thí điểm sẽ được mở rộng ra phường Cửa Nam, với 14 tuyến phố bao quanh.
Giai đoạn cuối, từ ngày 1/1/2028 đến 31/12/2029, Hà Nội dự kiến áp dụng vùng phát thải thấp trên toàn bộ khu vực Vành đai 1.
Vì sao chọn Hoàn Kiếm làm nơi thí điểm?
Lý giải việc chọn Hoàn Kiếm, ông Nguyễn Minh Tấn cho biết khu vực này ít chịu tác động từ các hoạt động xây dựng lớn và không bị ảnh hưởng nhiều bởi nguồn phát thải ngoại lai. Điều này giúp việc đo lường, đánh giá hiệu quả giảm phát thải trở nên rõ ràng hơn.
Bên cạnh đó, Hoàn Kiếm là khu vực đã có nhiều năm kinh nghiệm tổ chức không gian giao thông hạn chế phương tiện thông qua mô hình phố đi bộ cuối tuần. Đây là lợi thế quan trọng khi Hà Nội triển khai các chính sách hạn chế xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong vùng phát thải thấp.
Hạ tầng phục vụ chuyển đổi sang giao thông xanh tại khu vực này cũng được đánh giá thuận lợi. Hiện khu vực Hoàn Kiếm và vùng lân cận đã có mạng lưới trạm sạc, điểm đổi pin, cùng hệ thống camera giám sát giao thông ứng dụng công nghệ AI. Hệ thống này sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm kiểm soát phương tiện ra vào khu vực thí điểm.
Khu vực thí điểm rộng khoảng 0,5 km2
Theo dự kiến, vùng phát thải thấp thí điểm tại lõi Hoàn Kiếm có quy mô khoảng 0,5 km2, chu vi khoảng 3,5 km, dân số khoảng 20.000 người.
Khu vực này bao gồm 11 tuyến phố, trong đó có Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Mã Mây, Nguyễn Hữu Huân và một số tuyến phố trung tâm khác.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá quy mô này phù hợp để thử nghiệm, theo dõi và đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng sang các khu vực khác. Cách làm này cũng tương tự mô hình mà nhiều thành phố quốc tế áp dụng khi xây dựng vùng phát thải thấp.
Chính quyền phường Hoàn Kiếm ủng hộ chủ trương thí điểm do đề án có thể góp phần cải thiện chất lượng môi trường, giảm ô nhiễm không khí và nâng cao hình ảnh khu vực trung tâm Thủ đô. Thống kê cho thấy lượng phương tiện cá nhân trong khu vực không quá lớn, chủ yếu là xe máy, nên việc hạn chế và chuyển đổi sang phương tiện xanh được đánh giá khả thi hơn so với nhiều khu vực khác.
Đề xuất hỗ trợ người dân đổi sang phương tiện xanh
Dù ủng hộ chủ trương, phường Hoàn Kiếm đề nghị thành phố sớm ban hành chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện xanh, đặc biệt với nhóm kinh doanh nhỏ lẻ đang sử dụng xe máy xăng.
Địa phương cũng đề xuất có cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư hạ tầng sạc, điểm đổi pin và phát triển phương tiện giao thông công cộng nhằm bảo đảm việc chuyển đổi diễn ra thuận lợi.
Phó giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Việt Long cho biết thành phố đang xây dựng chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, dự kiến trình HĐND TP trong thời gian tới. Chính sách này bao gồm hỗ trợ lãi suất vay, hỗ trợ nhóm yếu thế và các đối tượng bị tác động trực tiếp như taxi.
Theo dự thảo, người dân chuyển đổi từ xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện xanh có thể được hỗ trợ 20% giá trị xe, tối đa 5 triệu đồng. Hộ nghèo có thể được hỗ trợ đến 20 triệu đồng, trong khi hộ cận nghèo được hỗ trợ 15 triệu đồng.
Dự thảo Đề án vùng phát thải thấp trong Vành đai 1 hiện đang được lấy ý kiến người dân. Tại khu vực thí điểm, Hà Nội dự kiến áp dụng các biện pháp hạn chế phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, đồng thời phát triển giao thông công cộng và hỗ trợ chuyển đổi sang phương tiện xanh.
Việc thí điểm tại Hoàn Kiếm được xem là bước đi đầu tiên trong lộ trình xây dựng giao thông xanh tại Hà Nội. Nếu triển khai hiệu quả, mô hình vùng phát thải thấp có thể được mở rộng ra các khu vực nội đô, góp phần giảm ô nhiễm không khí và thúc đẩy phát triển đô thị bền vững.
