Thành công của mô hình giao thông tĩnh thông minh tại Hà Nội không phải kết quả ngẫu nhiên, mà là điểm hội tụ tất yếu của mạch chính sách liền lạc, nhất quán từ Trung ương đến địa phương. Tiến trình này bắt đầu từ tinh thần cốt lõi của Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về chuyển đổi số toàn diện, sau đó được cụ thể hóa thông qua Đề án 06 của Chính phủ.
 |
| Hiện nay, cục diện giao thông tĩnh tại các tỉnh, thành phố lớn vẫn tồn tại độ lệch pha đáng kể về mặt hạ tầng và công nghệ |
Vào ngày 15/4/2024, Sở Giao thông vận tải (nay là Sở Xây dựng) Hà Nội đã chủ trì phối hợp thí điểm ứng dụng công nghệ thu phí điện tử không dừng tại 7 điểm đỗ đầu tiên trong thành phố. Bước ngoặt lớn nhất diễn ra khi Nghị định số 119/2024/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán điện tử trong giao thông chính thức có hiệu lực, tạo hành lang pháp lý để phát triển thanh toán điện tử trong giao thông như trông giữ xe, thu phí sân bay, cảng biển, đăng kiểm. Sắc lệnh này cho phép người dân trải nghiệm công nghệ trừ tiền tự động mượt mà trên cùng một ứng dụng duy nhất.
Nối tiếp dòng chảy chính sách, Kế hoạch số 198 của Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội hướng tới cột mốc từ ngày 1/7/2026 thu phí điện tử không dừng 100% tại các bãi trông giữ xe chính là minh chứng cho một ý chí chính trị mạnh mẽ. Quyết sách này giúp tận dụng hệ sinh thái của hơn 6 triệu phương tiện đã dán thẻ định danh trên toàn quốc để triệt tiêu các thủ tục thủ công.
Bà Trương Kiều Anh - Trưởng phòng Phát triển công nghệ (Sở Xây dựng Hà Nội) nhấn mạnh, việc triển khai ứng dụng công nghệ trong quản lý điểm đỗ mang lại rất nhiều lợi ích cho người dân và cơ quan quản lý. Hệ thống kiểm soát 100% các giao dịch điện tử và xuất hóa đơn kết nối trực tiếp với Cơ quan Thuế, giúp triệt tiêu tình trạng thất thu ngân sách. Đồng thời, thông qua nguồn dữ liệu chia sẻ theo thời gian thực, thành phố nắm bắt chính xác khả năng đáp ứng và tình trạng sử dụng của từng bãi đỗ. “Từ đó, cơ quan quản lý có thể đưa ra các chính sách quy hoạch, điều tiết giao thông kịp thời và tận dụng tối đa hạ tầng sẵn có", bà Kiều Anh nhận định.
Xóa bỏ những "ốc đảo công nghệ" tại các bãi xe khép kín
Về mặt vận hành thực tế, giải pháp số hóa giúp rút ngắn thời gian xử lý phương tiện ra/vào bãi từ 20-30 giây ở phương thức soát vé thủ công xuống chỉ còn dưới 3 giây, trực tiếp giảm đáng kể lượng khí thải động cơ tại khu vực nội đô. Một người dân trú tại phường Mỹ Đình vui vẻ chia sẻ: Trước đây, mỗi lần đưa xe vào các bãi đỗ khu vực trung tâm là một lần tôi căng thẳng bởi cảnh ùn ứ giờ cao điểm. Từ khi bãi xe áp dụng công nghệ trừ tiền thẳng vào tài khoản giao thông VETC, tôi thấy rất thuận tiện.
 |
| Việc thiết kế và triển khai mô hình bãi đỗ xe thông minh chính là một giải pháp tối ưu giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đỗ xe cũng như nâng cao chất lượng quản lý tại khu vực bãi đỗ. |
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay là cuộc dịch chuyển công nghệ từ các "bãi mở" ven đường sang các "bãi kín" như tòa nhà chung cư, bệnh viện, trường học và trung tâm thương mại. Hiện nay, cục diện giao thông tĩnh tại các tỉnh, thành phố lớn vẫn tồn tại độ lệch pha đáng kể về mặt hạ tầng và công nghệ; nhiều bãi xe kín có cấu trúc quản lý khép kín, sử dụng các công nghệ thẻ từ nội bộ lạc hậu, không có khả năng chia sẻ dữ liệu hoặc liên thông dữ liệu với hệ thống thu phí điện tử không dừng bên ngoài.
Sự ngắt kết nối này vô hình trung tạo ra các "ốc đảo" biệt lập, gây lãng phí nguồn lực xã hội. Để không làm nghẽn mạch chiến lược số hóa diện rộng, việc ban hành một tiêu chuẩn công nghệ đồng bộ và quy định liên thông toàn quốc đối với hạ tầng thu phí điện tử không dừng tại các bãi đỗ đã trở thành một yêu cầu cấp bách hơn bao giờ hết. Để giải quyết dứt điểm, Bộ Công an, Bộ Xây dựng và chính quyền các địa phương cần sớm vào cuộc để thể chế hóa tiêu chuẩn kỹ thuật, kết nối các bãi đỗ xe nội khu thành một mắt xích liên thông liền mạch trong mạng lưới hạ tầng số quốc gia.
