Hà Nội được yêu cầu đánh giá kỹ phương án xây sân bay thứ hai

Theo thông báo kết luận ban hành ngày 23/3 của Thường trực Chính phủ về Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, thành phố được yêu cầu rà soát kỹ tiềm năng và lợi thế cạnh tranh khi đề xuất xây dựng sân bay thứ hai. Việc nghiên cứu phải đặt trong mối liên hệ với các cảng hàng không trong khu vực, đồng thời gắn với định hướng phát triển kinh tế sân bay, khu thương mại tự do và hệ thống logistics hiện đại để bảo đảm hiệu quả tổng thể.

Lượng hành khách tại sân bay Nội Bài ngày càng tăng cao, vượt quá công suất thiết kế của ga quốc nội. Cảnh ùn tắc xuất hiện từ bãi đỗ xe, quầy làm thủ tục đến cửa an ninh.

Kết luận cũng nhấn mạnh triết lý phát triển của Quy hoạch tổng thể Thủ đô là lấy con người làm trung tâm, hướng tới một đô thị giàu mạnh, văn minh, hiện đại, đậm bản sắc, có tầm nhìn 100 năm. Yêu cầu đặt ra là phát triển hài hòa giữa con người, văn hóa, xã hội và thiên nhiên, đồng thời giữ gìn đặc trưng “làng trong phố, phố trong làng”.

Bên cạnh câu chuyện hạ tầng hàng không, Thường trực Chính phủ lưu ý Hà Nội cần mở rộng nghiên cứu quy hoạch không gian kinh tế tầm thấp, từng bước tính tới không gian tầm cao và vũ trụ. Thành phố cũng phải đẩy mạnh quy hoạch không gian ngầm, tiến tới ngầm hóa hạ tầng điện, nước, viễn thông và giao thông, nhất là hệ thống đường sắt đô thị.

Một nội dung khác được yêu cầu làm rõ là định hướng phát triển 9 cực tăng trưởng đô thị mới gắn với tái thiết đô thị. Trong đó, khu trung tâm Hồ Tây cần được quy hoạch theo hướng gắn với phân bố lại dân cư hợp lý, phù hợp sức chịu tải của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội. Không gian kết nối trực tiếp giữa 9 cực tăng trưởng mới cũng phải được thiết kế theo hướng hiện đại, có độ mở lớn, tầm nhìn dài hạn, đồng thời tăng liên kết phát triển dọc hai bờ sông Hồng.

Thường trực Chính phủ đồng thời yêu cầu Hà Nội quan tâm hơn tới việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống, giữ gìn bản sắc Thủ đô, khu phố cổ và hệ thống di tích lịch sử - văn hóa. Thành phố được định hướng đi đầu về công nghiệp văn hóa, công nghiệp giải trí, chủ động liên kết vùng trong phát triển du lịch văn hóa để hình thành các chuỗi sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Trước đó, vào đầu tháng 3/2026, UBND TP Hà Nội đã tổ chức lấy ý kiến nhân dân đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm. Trong dự thảo báo cáo thuyết minh, thành phố đưa ra định hướng nghiên cứu xây dựng cảng hàng không thứ hai ở khu vực phía nam để đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn.

Theo phương án được đề xuất, sân bay dự kiến bố trí tại khu vực các xã Trầm Lộng, Đồng Tân, Minh Đức và Kim Đường, thuộc huyện Ứng Hòa cũ, cách trung tâm Hà Nội khoảng 40km. Quy mô sử dụng đất khoảng 1.300-1.500ha. Cảng hàng không này được xác định sẽ hỗ trợ Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, phục vụ vận tải hành khách trong nước và quốc tế, qua đó tăng năng lực kết nối của Thủ đô.

Theo định hướng sơ bộ, sân bay mới có công suất khoảng 30-50 triệu hành khách mỗi năm và khoảng 1 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Hạ tầng kỹ thuật dự kiến được đầu tư đồng bộ với đường cất hạ cánh dài khoảng 3.600m, rộng 45m; đường lăn song song dài khoảng 3.000m, rộng 23m, cùng đài kiểm soát không lưu và các hạng mục phục vụ khai thác an toàn.

Quy hoạch cũng tính tới việc phát triển khu vực sân bay gắn với đô thị Phú Xuyên theo mô hình “đô thị sân bay”. Định hướng này nhằm hình thành trung tâm dịch vụ vận tải tổng hợp, kết nối đồng bộ hàng không với đường sắt, đường thủy và đường bộ, tạo thêm động lực phát triển cho khu vực phía nam và mở rộng vai trò cửa ngõ của Thủ đô.

Về kết nối giao thông, hệ thống dự kiến gồm cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, Chợ Bến - Yên Mỹ; các trục đô thị Ngọc Hồi - Phú Xuyên, trục kinh tế phía nam; tuyến đường sắt đô thị số 9 đoạn Ngọc Hồi - Thường Tín - sân bay - Phú Xuyên, cùng phương án nghiên cứu bố trí ga đường sắt tốc độ cao gần sân bay để tăng liên kết vùng. Trong giai đoạn trước mắt, khu vực quy hoạch sân bay sẽ được quản lý chặt để giữ quỹ đất, song người dân vẫn được sử dụng tạm thời cho sản xuất và sinh sống theo quy định.

Liên quan đến vị trí sân bay, năm 2023 UBND TP Hà Nội từng trình hai phương án. Phương án đặt sân bay tại khu vực Đồng Tân, Minh Đức, Trầm Lộng, Kim Đường, Hòa Lâm của huyện Ứng Hòa được đánh giá có lợi thế nằm trên trục không gian phía nam, kết nối với đô thị vệ tinh Phú Xuyên, tạo động lực phát triển khu vực. Tuy nhiên, phương án này cần đầu tư thêm tuyến đường sắt đô thị khoảng 32km từ Hà Đông, phải di dời đường điện 500kV và có khả năng ảnh hưởng đến quần thể di tích Hương Sơn.

Phương án còn lại đặt sân bay tại khu vực các xã Tân Ước, Thanh Vân của huyện Thanh Oai và Tiền Phong, Tân Minh của huyện Thường Tín. Ưu điểm của phương án này là gần trung tâm hơn, chỉ khoảng 20-30km, đồng thời thuận lợi trong kết nối với các tuyến giao thông lớn. Dù vậy, thành phố sẽ phải điều chỉnh hướng tuyến trục kinh tế phía nam và nghiên cứu bổ sung tuyến đường sắt đô thị kết nối.

Việc lựa chọn phương án cuối cùng đối với sân bay thứ hai của Hà Nội sẽ tiếp tục được xem xét theo nhu cầu phát triển ở từng giai đoạn. Yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm hiệu quả tổng thể, đồng bộ hạ tầng và phù hợp mục tiêu phát triển bền vững của Thủ đô.