Hà Nội áp dụng AI “phạt nguội” xe chở vật liệu công trình gây bụi

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Chỉ thị số 08/CT-UBND ngày 5/5/2026 về tăng cường các biện pháp đảm bảo vệ sinh môi trường trong quá trình thi công các dự án đầu tư xây dựng trên địa bàn, trong bối cảnh hàng loạt công trình hạ tầng, giao thông và nhà ở đang triển khai đồng loạt tại Thủ đô.

Theo chỉ đạo của thành phố, các chủ đầu tư và nhà thầu sẽ phải chịu trách nhiệm toàn diện nếu để xảy ra tình trạng phát tán bụi, ùn tắc giao thông, rơi vãi vật liệu xây dựng hoặc hoàn trả hạ tầng chậm, kém chất lượng sau thi công.

Động thái này được xem là bước siết quản lý đáng chú ý của Hà Nội nhằm xử lý tình trạng công trường thi công kéo dài, gây ô nhiễm môi trường và ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống người dân, hoạt động kinh doanh cũng như hình ảnh đô thị.

Theo UBND TP Hà Nội, thời gian qua thành phố đồng loạt triển khai nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, giao thông và nhà ở quy mô lớn nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn” phát triển đô thị. Tuy nhiên, quá trình thi công tại nhiều dự án còn tồn tại bất cập như tổ chức thi công thiếu khoa học, hoàn trả mặt đường chậm, gây bụi, tiếng ồn và ùn tắc giao thông.

Đặc biệt tại khu vực nội đô, nhiều công trình đào mở kéo dài khiến hoạt động đi lại, kinh doanh và du lịch bị ảnh hưởng đáng kể. Thành phố đánh giá một số chủ đầu tư và nhà thầu chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm về vệ sinh môi trường trong thi công theo quy định hiện hành.

Để khắc phục tình trạng này, Hà Nội yêu cầu tất cả công trình trước khi khởi công phải hoàn thiện đầy đủ thủ tục đầu tư, môi trường và điều kiện xây dựng theo quy định pháp luật. Đồng thời, việc tổ chức thi công phải bảo đảm khoa học, an toàn và hạn chế tối đa tác động tới giao thông và đời sống dân cư.

Một trong những điểm đáng chú ý trong chỉ thị lần này là việc Hà Nội yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ giám sát trong quản lý môi trường xây dựng.

Công an Thành phố được giao tăng cường sử dụng camera giao thông, camera an ninh và các giải pháp tích hợp AI để phát hiện, trích xuất hình ảnh các phương tiện không che chắn, làm rơi vãi vật liệu, đất thải gây bụi bẩn ra đường. Dữ liệu này sẽ được sử dụng phục vụ công tác kiểm tra liên ngành và xử lý “phạt nguội” khi đủ điều kiện.

Song song với đó, lực lượng chức năng sẽ tăng cường tuần tra, xử lý nghiêm xe vận chuyển vật liệu xây dựng quá tải, không che chắn hoặc gây ô nhiễm môi trường trên các tuyến đường ra vào công trường.

UBND các xã, phường cũng được giao nhiệm vụ phối hợp kiểm tra thường xuyên các công trình đang thi công, xử lý nghiêm hành vi không rửa xe trước khi ra khỏi công trường hoặc để bùn đất phát tán ra khu vực công cộng.

Nhà thầu phải bố trí hệ thống phun sương, rửa bánh xe 24/24

Theo chỉ đạo mới, chủ đầu tư và nhà thầu thi công sẽ phải xây dựng phương án kiểm soát bụi riêng cho từng dự án, đồng thời phân công cá nhân chịu trách nhiệm xuyên suốt quá trình thi công.

Các công trường bắt buộc phải: Che chắn toàn bộ khu vực phá dỡ, đào đắp; Lắp đặt hàng rào và lưới bao che; Bố trí hệ thống phun sương, tưới nước dập bụi; Tăng cường tưới nước tại lối ra vào công trường và các tuyến đường nội bộ trong điều kiện hanh khô hoặc khi chất lượng không khí ở mức xấu.

Ngoài ra, 100% phương tiện vận chuyển vật liệu, đất đào, phế thải phải được rửa sạch bánh xe và gầm xe trước khi rời công trường. Thành phố nghiêm cấm tình trạng để rơi vãi bùn đất, nước bẩn ra đường giao thông công cộng.

Đối với các dự án giao thông và hạ tầng kỹ thuật, Hà Nội yêu cầu thực hiện thi công “cuốn chiếu”, hoàn trả hạ tầng ngay sau từng giai đoạn, không để kéo dài ảnh hưởng đến người dân và hoạt động lưu thông.

Với các công trình quy mô lớn trên 1 ha hoặc các dự án hạ tầng giao thông, thoát nước, chống ngập…, chủ đầu tư phải lắp đặt hệ thống giám sát bụi, camera theo dõi hiện trường và ghi chép nhật ký vệ sinh môi trường để phục vụ công tác thanh tra, kiểm tra.

Các công trình cao tầng cũng phải bố trí lưới chắn bụi quanh toàn bộ chu vi công trình; vật liệu rời như cát, đá, xi măng trên các tầng phải được che phủ đầy đủ nhằm hạn chế phát tán bụi ra môi trường xung quanh.

UBND TP Hà Nội nhấn mạnh sẽ đình chỉ thi công nếu nhà thầu vi phạm nghiêm trọng các quy định về vệ sinh môi trường, gây ô nhiễm bụi hoặc mất an toàn đô thị.

Bên cạnh vai trò của cơ quan quản lý, Hà Nội cũng khuyến khích người dân tham gia giám sát cộng đồng bằng cách gửi hình ảnh, phản ánh vi phạm qua ứng dụng iHanoi hoặc các kênh tiếp nhận khác.

Thành phố yêu cầu công khai kết quả xử lý để người dân theo dõi, đồng thời đề nghị các cơ quan báo chí, truyền thông tăng cường phản ánh các công trình vi phạm, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường và văn minh đô thị.