Chủ tịch Quốc hội hoan nghênh Chính phủ trình Quốc hội chính sách giảm thuế và tán thành chủ trương này. Tuy nhiên, theo ông, cách tiếp cận cần vượt ra ngoài mục tiêu giảm nghĩa vụ thuế trong ngắn hạn.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp. (Ảnh: https://quochoi.vn). |
Tư duy chính sách phải chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn.
Với người dân, giảm thuế giúp tăng thu nhập khả dụng. Với doanh nghiệp, phần nguồn lực giữ lại có thể được đưa trở lại nền kinh tế thông qua đầu tư, tái sản xuất và mở rộng hoạt động. Đây chính là cơ sở để Chủ tịch Quốc hội ủng hộ giảm thuế, nhưng đồng thời yêu cầu chính sách phải được tính toán kỹ về đối tượng và mức độ ưu đãi.
Vì sao là 30% và 10 tỷ đồng?
Một trong những vấn đề được Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ là căn cứ lựa chọn mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu không quá 10 tỷ đồng.
“Tại sao là 30% mà không phải 40%; tại sao không phải 5 tỷ đồng mà là 10 tỷ đồng?”, Chủ tịch Quốc hội đặt vấn đề.
Theo Chủ tịch Quốc hội, ngay cả khi mục tiêu giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng đã được xác định, cơ sở lựa chọn các con số này vẫn phải được giải thích thuyết phục.
Đáng chú ý, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng có thể tạo ra chênh lệch đáng kể về nghĩa vụ thuế. Phần thu nhập tăng thêm có thể không lớn nhưng nghĩa vụ thuế lại tăng đột ngột, vì vậy Bộ Tài chính cần đánh giá trước tác động này khi thiết kế chính sách.
Quan điểm được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là không nên hiểu giảm thuế theo hướng mọi đối tượng đều được giảm cùng một tỷ lệ. Chính sách cần giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, nhất là những lĩnh vực Nhà nước muốn tạo động lực phát triển.
Các lĩnh vực được đề cập gồm đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, kinh tế xanh, chuyển đổi số, nghiên cứu phát triển, vùng khó khăn và nâng cao năng suất lao động.
Hộ kinh doanh cần được hỗ trợ khi chuyển sang kê khai
Một điểm khác được Chủ tịch Quốc hội lưu ý là quá trình chuyển hộ kinh doanh từ phương thức thuế khoán sang kê khai.
 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫncho rằng việc giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp cần được đặt trong một tư duy lớn hơn, đó là chuyển từ mục tiêu thu ngân sách trong ngắn hạn sang nuôi dưỡng nguồn thu, mở rộng cơ sở thu và tạo động lực tăng trưởng trong dài hạn (Ảnh: https://quochoi.vn). |
Đây được xác định là chủ trương đúng nhằm minh bạch hoạt động kinh doanh và hiện đại hóa quản lý thuế. Nhưng ở giai đoạn đầu, không ít hộ kinh doanh có thể gặp khó khi phải tiếp cận công nghệ, sử dụng hóa đơn điện tử, thực hiện chứng từ, sổ sách kế toán và kê khai thuế.
Vì vậy, Chính phủ cần có hướng dẫn cụ thể từ lập chứng từ, kê khai đến nộp thuế, vừa giúp người kinh doanh thực hiện đúng quy định, vừa bảo đảm thu đúng, thu đủ và hạn chế nguy cơ thông đồng giữa người nộp thuế với cán bộ thuế.
Cùng với hỗ trợ, yêu cầu kiểm soát gian lận cũng được đặt ra.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải tính tới trường hợp chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu để đưa doanh thu xuống dưới ngưỡng 10 tỷ đồng nhằm hưởng ưu đãi.
Nếu không kiểm soát ngay từ khâu thiết kế chính sách, ưu đãi thuế có thể bị lợi dụng và làm giảm hiệu quả của chính sách.
Quản lý những khu vực thuế mới phát sinh
Theo Chủ tịch Quốc hội, quản lý thuế cũng cần theo kịp sự thay đổi của nền kinh tế.
Các lĩnh vực cần được chú trọng gồm kinh tế số, thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng xuyên biên giới, chuyển nhượng vốn, hoạt động có tính chất đầu tư và những lĩnh vực có nguy cơ chuyển lợi nhuận.
Muốn quản lý hiệu quả, công tác thuế cần tiếp tục số hóa và tăng cường kết nối dữ liệu giữa cơ quan thuế với ngân hàng, đăng ký kinh doanh, đất đai, hải quan cùng các cơ quan liên quan.
Đây là điều kiện quan trọng để vừa tạo thuận lợi cho người nộp thuế, vừa hạn chế khoảng trống quản lý khi hoạt động kinh doanh ngày càng dịch chuyển lên môi trường số.
Không nên chỉ nhìn vào một đợt giảm thuế
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng cần tránh cách tiếp cận giảm thuế mang tính tình thế. Thay vào đó, cần xây dựng chương trình cải cách thuế thu nhập trong trung và dài hạn, trong đó xác định rõ định hướng và tiêu chí đánh giá.
Theo Chủ tịch Quốc hội, mức giảm 30% và ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng lần này là giải pháp tình thế, tạm thời. Về lâu dài, Bộ Tài chính cần tiếp tục tính toán chính sách trung và dài hạn.
Với thuế thu nhập cá nhân, cần rà soát mức giảm trừ gia cảnh theo biến động mức sống và chi phí sinh hoạt. Một vấn đề cần hạn chế là việc người dân bị đẩy lên bậc thuế cao hơn chỉ vì thu nhập danh nghĩa tăng theo lạm phát.
Đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, Chủ tịch Quốc hội đề nghị chuyển từ tư duy thuế trên lợi nhuận sang tư duy thuế và tái đầu tư. Theo đó, thuế cần trở thành đòn bẩy tài chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp mới thành lập và doanh nghiệp đang ở giai đoạn đầu có thêm thời gian tích lũy vốn, qua đó hình thành lớp doanh nghiệp mới.
Chính sách thuế phải sát hoạt động kinh doanh
Từ thực tế tại địa phương, Chủ tịch Quốc hội lưu ý cơ quan xây dựng chính sách cần sâu sát hơn với hoạt động của người dân và hộ kinh doanh.
Ông dẫn ví dụ có những quán đang bán hàng tốt nhưng bất ngờ đóng cửa nửa tháng hoặc một tháng, từ đó đặt câu hỏi liệu việc đóng cửa có phải để đối phó với chính sách thuế hay không.
Với những nghề như cắt tóc, chính sách cũng cần được tính toán để duy trì và mở rộng số người kinh doanh. Nếu mức thuế quá cao khiến số người làm nghề giảm mạnh thì nguồn thu cuối cùng cũng có thể giảm theo.
Từ những ví dụ này, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan quản lý phải tính toán chính sách phù hợp với thực tế hoạt động của người kinh doanh.
Đích đến của chính sách giảm thuế vì vậy không chỉ nằm ở số tiền người dân hay doanh nghiệp được giảm trong hiện tại. Giá trị lớn hơn là tạo thêm động lực để kinh doanh, đầu tư và tái đầu tư, từ đó mở rộng cơ sở thu và nuôi dưỡng nguồn thu ngân sách trong dài hạn.
