Giá than luyện cốc chạm đỉnh 2 năm: "Nút thắt" từ chiến dịch siết chặt quản lý tại Trung Quốc

Giá than luyện cốc trên thị trường thế giới liên tục biến động mạnh do nguồn cung thắt chặt từ các mỏ tại Trung Quốc

Tác động từ chiến dịch an toàn mỏ tại Sơn Tây

Thị trường than luyện cốc kỳ hạn trên Sàn giao dịch Hàng hóa Đại Liên (DCE) trong những ngày đầu tháng 6/2026 đã chứng kiến đà tăng giá ấn tượng. Có thời điểm, hợp đồng than luyện cốc tăng tới 1,9%, chạm mức 1.486,5 Nhân dân tệ (tương đương 219 USD)/tấn. Đây là mức đỉnh ghi nhận được kể từ tháng 10/2024. Mặc dù sau đó đà tăng có phần hạ nhiệt, nhưng chỉ tính riêng từ đầu tháng 6 đến nay, giá mặt hàng này đã tích lũy mức tăng khoảng 14%.

Biểu đồ than luyện cốc Nguồn Trading Economics

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến làn sóng tăng giá này bắt nguồn từ sự cố nổ mỏ than nghiêm trọng tại mỏ than tư nhân Lưu Thần Vũ (Liushenyu), tỉnh Sơn Tây — vùng sản xuất than chiến lược của Trung Quốc. Vụ tai nạn thương tâm khiến ít nhất 82 người thiệt mạng đã trở thành "giọt nước tràn ly", buộc chính quyền Trung Quốc triển khai chiến dịch thanh tra an toàn hầm lò với quy mô rộng khắp và thái độ "không khoan nhượng".

Theo ông Bu Tong, chuyên gia phân tích cấp cao tại tổ chức nghiên cứu Horizon Insights, sự phục hồi sản xuất tại Sơn Tây đang thấp hơn kỳ vọng đáng kể. Việc giám sát an toàn diễn ra gắt gao khiến nhiều mỏ than vẫn phải tạm dừng hoạt động, từ đó duy trì tình trạng khan hiếm sản lượng trên thị trường giao ngay.

Theo số liệu từ Horizon Insights cập nhật đến ngày 5/6/2026, tổng công suất khai thác hàng năm bị đình trệ hiện ở mức khoảng 60 triệu tấn. Đặc biệt, ngay cả với những mỏ đã được cơ quan chức năng cho phép hoạt động trở lại, sản lượng cũng ghi nhận mức sụt giảm từ 20% đến 30% so với thời điểm trước khi xảy ra tai nạn. Sự đứt gãy này không chỉ giới hạn ở thị trường nội địa Trung Quốc mà còn lan tỏa sang thị trường vận chuyển đường biển, nơi giá than đang bám đuổi đà tăng này một cách nhanh chóng.

Sự phân hóa của thị trường nguyên liệu thô

Tình trạng thắt chặt sản lượng ngay trước thềm cao điểm nhu cầu mùa hè đã đẩy nhà đầu tư vào thế thận trọng. Theo các nhà phân tích tại Kpler, đơn vị theo dõi vận tải biển uy tín, chiến dịch kiểm soát an toàn mỏ của Trung Quốc đã khiến thị trường than thực sự rơi vào trạng thái thiếu hụt cục bộ.

Tuy nhiên, bức tranh thị trường hàng hóa nguyên liệu không hoàn toàn đồng nhất. Tính đến ngày 8/6, trong khi hợp đồng than luyện cốc kỳ hạn trên sàn Đại Liên vẫn neo ở mức 1.460 Nhân dân tệ/tấn, thì giá quặng sắt lại có diễn biến ngược chiều. Giá quặng sắt kỳ hạn trên sàn Đại Liên giảm 0,7%, xuống còn 760,5 Nhân dân tệ/tấn; tại sàn Singapore, mặt hàng này cũng giảm 0,7%, lùi về mức 101 USD/tấn. Sự phân hóa này cho thấy nhu cầu thực tế của các nhà máy thép đang đứng trước áp lực, chi phí nguyên liệu than tăng cao trong khi giá thành phẩm thép gặp khó khăn trong việc tăng giá tương ứng để bù đắp.

Ngoài ra, chỉ số giá cước vận tải biển Baltic (Baltic Dry Index) chốt phiên cuối tuần trước tại London cũng giảm 1,8%, dừng ở mức 2.981 điểm, đánh dấu phiên giảm điểm thứ sáu liên tiếp. Điều này cho thấy nhu cầu vận tải nguyên liệu khô đang có dấu hiệu chững lại, một phần do sự thận trọng của các doanh nghiệp trong việc đặt hàng mới trong bối cảnh giá nguyên liệu đầu vào biến động khó lường.

Đối với các nhà sản xuất thép, đặc biệt là tại Việt Nam, diễn biến giá than tại Trung Quốc là một chỉ báo quan trọng, để ứng phó, các doanh nghiệp thép trong nước cần chủ động đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu từ các thị trường như Úc hay Indonesia thay vì phụ thuộc quá mức vào một nguồn duy nhất. Đồng thời, việc tối ưu hóa quản trị hàng tồn kho và áp dụng các công cụ phòng vệ rủi ro giá trên thị trường phái sinh đang trở thành chìa khóa giúp các doanh nghiệp bảo vệ biên lợi nhuận trước những cơn “sóng gió” bất ngờ từ thị trường hàng hóa thế giới.