Giá dầu thô vượt 100 USD/thùng do căng thẳng tại eo biển Hormuz

Theo ghi nhận từ Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thế giằng co trên thị trường đã nhanh chóng bị phá vỡ trong phiên giao dịch ngày 8/9 vừa qua. Sự đứt gãy nguồn cung tại các tuyến hàng hải huyết mạch, kết hợp với đà sụt giảm sâu của lượng dự trữ chiến lược toàn cầu, đang đẩy chi phí năng lượng lên mức cao nhất trong nhiều tháng qua, đồng thời đặt ra thách thức không nhỏ cho điều hành kinh tế vĩ mô và giá xăng dầu trong nước.

Giá dầu thô tăng vọt khi rủi ro gián đoạn nguồn cung qua eo biển Hormuz gia tăng

Xung đột Hormuz, lệch nguồn cung và sụt giảm dự trữ

Theo thông tin cập nhật từ MXV, dầu thô tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt nhịp tăng bứt phá của toàn bộ nhóm nguyên liệu năng lượng. Chốt phiên giao dịch ngày 8/9, giá dầu Brent tăng mạnh 3,36%, cán mốc 101,21 USD/thùng - lần đầu tiên trở lại mốc ba chữ số kể từ tháng 5/2026. Cùng chung xu hướng, giá dầu thô WTI của Mỹ cũng ghi nhận mức tăng 3,25%, lên 96,05 USD/thùng.

Động lực chính thúc đẩy đà bứt phá xuất phát từ những căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông. Xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu. Rủi ro gia tăng khiến các tàu thương mại chùn bước: trong ngày 8/9 chỉ có vỏn vẹn 6 tàu di chuyển qua eo biển này, giảm đáng kể so với mức 9 tàu của ngày 7/9 và thấp hơn hẳn so với mức bình quân 12 tàu/ngày trước đó.

Sự gián đoạn tại Hormuz đã buộc các quốc gia nhập khẩu châu Á phải lao vào cuộc đua tìm kiếm nguồn cung thay thế từ Congo, Canada, Brazil... Đáng chú ý, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là khối lượng thiếu hụt chung, mà còn ở sự mất cân đối về chủng loại. Nguồn cung dầu từ Trung Đông - nguyên liệu tối ưu cho các nhà máy lọc dầu châu Á đã sụt giảm tới 65% so với cùng kỳ năm ngoái, đẩy chi phí mua đầu vào lên mức cao ngất ngưởng.

Bên cạnh đó, giá dầu còn nhận được sự hỗ trợ từ lực mua của Trung Quốc. Mặc dù Tập đoàn Hóa dầu Trung Quốc (Sinopec) dự báo nhu cầu nội địa năm 2026 giảm 8,9%, khối lượng nhập khẩu đường biển tháng 8 vẫn đạt 7,14 triệu thùng/ngày (tăng so với 6,93 triệu thùng/ngày tháng 7) để phục vụ tích trữ. Trong khi đó, tồn kho toàn cầu bị rút cạn nhanh chóng: EIA ước tính tồn kho thương mại giảm 400 triệu thùng từ đầu năm. Tại Mỹ, Kho dự trữ chiến lược (SPR) tính đến đầu tháng 9 chỉ còn 289,7 triệu thùng – mức thấp nhất kể từ năm 1982, khiến thị trường cực kỳ nhạy cảm trước mọi thông tin gián đoạn.

Gia tăng áp lực lên giá xăng dầu trong nước

Sự bứt phá của giá dầu thô thế giới đang nhanh chóng lan sang thị trường các sản phẩm tinh chế, từ đó tạo áp lực trực tiếp lên thị trường nội địa. Tại thị trường giao dịch thành phẩm Singapore – căn cứ tham chiếu chính cho các kỳ điều hành giá xăng dầu Việt Nam giá các mặt hàng đã liên tục thiết lập các mặt bằng giá mới.

Trong phiên giao dịch ngày 8/9, giá xăng RON 95 tại Singapore đã vọt lên mức 136,92 USD/thùng, tăng mạnh so với mức 131,55 USD/thùng của phiên ngày 7/9. Tương tự, giá dầu DO 0,05%S cũng tăng vọt từ 159,60 USD/thùng lên 164,06 USD/thùng chỉ sau một ngày.

Sự tăng giá dồn dập của thành phẩm xăng dầu thế giới đang gia tăng áp lực chi phí đầu vào đối với các doanh nghiệp đầu mối và phân phối xăng dầu trong nước. Nếu mặt bằng giá cao này tiếp tục duy trì trong những phiên tới, liên Bộ Công Thương - Tài chính sẽ đứng trước bài toán khó trong việc cân đối Quỹ Bình ổn giá để kiểm soát đà tăng của giá bán lẻ. Việc giá năng lượng duy trì ở mức cao không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến biến động CPI trong các tháng cuối năm 2026 mà còn gây sức ép đáng kể lên chi phí logistics và sức cạnh tranh của các doanh nghiệp sản xuất trong nước.