 |
| Doanh nghiệp xuất nhập khẩu đối mặt nguy cơ lừa đảo xuyên biên giới gia tăng |
Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan vừa phát đi cảnh báo về xu hướng gia tăng các hành vi lừa đảo, gian lận thương mại trong hoạt động xuất nhập khẩu giữa doanh nghiệp Việt Nam với các đối tác có trụ sở hoặc tự nhận có trụ sở tại Thái Lan.
Theo cơ quan này, thời gian gần đây đã xuất hiện nhiều vụ việc doanh nghiệp Việt Nam bị chiếm đoạt tài sản hoặc chịu thiệt hại tài chính trong quá trình giao dịch thương mại quốc tế. Đáng chú ý, các đối tượng lừa đảo liên tục thay đổi phương thức hoạt động, tận dụng môi trường số để tạo dựng lòng tin và che giấu hành vi vi phạm.
Một trong những thủ đoạn phổ biến là mạo danh các tập đoàn, doanh nghiệp sản xuất lớn của Thái Lan thông qua việc xây dựng website, địa chỉ thư điện tử hoặc tên miền có hình thức gần giống với doanh nghiệp thật. Sau khi thiết lập quan hệ giao dịch và đạt được thỏa thuận sơ bộ, các đối tượng yêu cầu chuyển tiền đặt cọc rồi nhanh chóng cắt đứt liên lạc.
Song song với đó, tình trạng giả mạo hoặc chiếm quyền kiểm soát hệ thống thư điện tử doanh nghiệp (Email Spoofing/Hacking) cũng diễn biến phức tạp. Các đối tượng theo dõi quá trình trao đổi giữa hai bên, sau đó lợi dụng thời điểm thanh toán để gửi email giả mạo, yêu cầu thay đổi tài khoản ngân hàng nhận tiền nhằm chiếm đoạt khoản thanh toán.
Ngoài ra, không ít đối tượng sử dụng chiêu thức chào bán hàng hóa với mức giá thấp bất thường, đặc biệt đối với nhóm hàng nông sản, nguyên liệu công nghiệp hoặc máy móc thiết bị. Những lời chào hàng này thường đi kèm các lý do như thanh lý gấp, tồn kho lớn hoặc có nhiều khách hàng cùng quan tâm nhằm tạo áp lực, thúc ép doanh nghiệp chuyển tiền trong thời gian ngắn.
Đáng lo ngại hơn, nhiều loại chứng từ thương mại quan trọng như Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O), Giấy chứng nhận chất lượng (C/Q), vận đơn (Bill of Lading) và hồ sơ xuất nhập khẩu khác đang bị làm giả với mức độ tinh vi ngày càng cao. Các tài liệu này được sử dụng để tạo dựng niềm tin, yêu cầu đối tác thanh toán phần giá trị hợp đồng còn lại dù hàng hóa thực tế chưa được giao hoặc chưa được xuất khẩu.
Trước thực trạng trên, Thương vụ Việt Nam tại Thái Lan khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp xuất nhập khẩu cần nâng cao cảnh giác, đặc biệt trong giai đoạn đàm phán và ký kết hợp đồng.
Theo đó, doanh nghiệp không nên chỉ trao đổi giao dịch thông qua các ứng dụng nhắn tin hoặc sử dụng các địa chỉ thư điện tử miễn phí. Việc yêu cầu đối tác cung cấp giấy phép đăng ký kinh doanh, đồng thời chủ động kiểm tra thông tin qua hệ thống dữ liệu doanh nghiệp chính thức của Thái Lan là bước cần thiết để xác thực tư cách pháp lý của đối tác.
Đối với các đề nghị thay đổi tài khoản ngân hàng thụ hưởng, doanh nghiệp cần xác minh trực tiếp với người đại diện có thẩm quyền thông qua điện thoại hoặc họp trực tuyến. Bên cạnh đó, cần rà soát kỹ địa chỉ thư điện tử, bởi những thay đổi rất nhỏ trong tên miền thường là dấu hiệu nhận biết các vụ giả mạo email.
Về phương thức thanh toán, Thương vụ khuyến nghị ưu tiên sử dụng thư tín dụng (L/C) không hủy ngang do các tổ chức tín dụng uy tín phát hành, đặc biệt đối với các giao dịch lần đầu. Đồng thời, doanh nghiệp cần hạn chế chuyển tiền đặt cọc với tỷ lệ cao khi chưa hoàn tất quá trình xác minh đối tác.
Các chuyên gia thương mại cũng lưu ý, trong bối cảnh thương mại điện tử xuyên biên giới và giao dịch trực tuyến phát triển mạnh, doanh nghiệp cần xây dựng quy trình quản trị rủi ro chặt chẽ hơn, coi việc xác thực đối tác và bảo mật thông tin thanh toán là yêu cầu bắt buộc thay vì chỉ là khâu hỗ trợ.
Khi phát sinh nghi ngờ hoặc gặp vướng mắc trong quá trình đàm phán, ký kết và thực hiện hợp đồng, doanh nghiệp nên chủ động liên hệ các cơ quan thương vụ Việt Nam ở nước ngoài để được hỗ trợ xác minh thông tin, qua đó giảm thiểu nguy cơ thiệt hại và bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong hoạt động kinh doanh quốc tế.
