Doanh nghiệp phải vượt “bài kiểm tra” vốn và công nghệ để vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa

Doanh nghiệp phải vượt “bài kiểm tra” vốn và công nghệ để vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa

Khi 5-7 hồ sơ đăng ký tham gia thí điểm được đánh giá đầy đủ, hợp lệ, mối quan tâm của thị trường không còn dừng ở câu hỏi “khi nào triển khai”, mà chuyển sang năng lực thực thi của các doanh nghiệp dự kiến tham gia vận hành sàn. Đây được xem là bước chuyển quan trọng, cho thấy chương trình thí điểm sàn giao dịch tài sản số đang tiến gần hơn tới giai đoạn hiện thực hóa.

Doanh nghiệp muốn vận hành sàn phải có tối thiểu 10.000 tỷ đồng vốn

Theo thông tin từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp tham gia thí điểm không chỉ phải có năng lực tài chính mạnh mà còn phải đảm bảo cơ cấu vốn minh bạch theo quy định. Mức vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng là một trong những điều kiện tiên quyết, phản ánh yêu cầu sàng lọc rất cao đối với các đơn vị muốn bước vào sân chơi này.

Tuy nhiên, vốn lớn mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ nằm ở khả năng xây dựng hệ thống công nghệ thông tin đạt tiêu chuẩn an ninh, an toàn cấp độ 4, đồng thời đáp ứng những yêu cầu kỹ thuật chuyên biệt liên quan đến blockchain để đảm bảo tính bảo mật và khả năng vận hành ổn định cho toàn bộ giao dịch trên thị trường.

Đại diện Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa cho biết ngay cả sau khi được cấp phép, các sàn vẫn sẽ phải thường xuyên rà soát, cập nhật và nâng cấp hệ thống nhằm duy trì mức độ an toàn cần thiết cho hạ tầng công nghệ, qua đó bảo vệ tài sản của công chúng đầu tư. Điều này cho thấy vận hành sàn tài sản mã hóa là hoạt động đòi hỏi đầu tư liên tục, không phải mô hình có thể triển khai theo hướng “xây xong là chạy”.

Một trong những kỳ vọng lớn nhất của chương trình thí điểm là kéo hoạt động giao dịch từ các sàn quốc tế về những sàn được cấp phép tại Việt Nam. Theo cơ quan quản lý, khi tài sản mã hóa đã được pháp luật Việt Nam thừa nhận là một loại tài sản, các giao dịch trên sàn đăng ký hợp pháp sẽ có cơ sở pháp lý rõ ràng hơn để bảo vệ quyền sở hữu của nhà đầu tư.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường tài sản số toàn cầu từng ghi nhận nhiều sự cố nghiêm trọng như sàn giao dịch bị tấn công mạng, ngừng hoạt động đột ngột hoặc phát sinh tranh chấp kéo dài. Khi giao dịch diễn ra trong khuôn khổ được cấp phép, nhà đầu tư sẽ có thêm cơ chế pháp lý để bảo vệ quyền lợi nếu xảy ra sự cố, thay vì gần như tự chịu rủi ro như khi tham gia trên các nền tảng xuyên biên giới.

Với doanh nghiệp, yêu cầu này đồng nghĩa trách nhiệm cũng nặng nề hơn. Sàn giao dịch được cấp phép không chỉ đóng vai trò trung gian công nghệ, mà còn phải bảo đảm hệ thống vận hành thông suốt, an toàn và chịu trách nhiệm cao hơn với tài sản của khách hàng.

Bài toán công nghệ không hề đơn giản

Ở góc nhìn doanh nghiệp, ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam cho rằng chương trình thí điểm mở ra cơ hội để nhà đầu tư trong nước tiếp cận tài sản số trong một khuôn khổ pháp lý rõ ràng hơn, thay vì chủ yếu giao dịch trên các sàn quốc tế như trước. Đây là cơ hội không nhỏ để hình thành một thị trường bài bản hơn trong nước.

Ông Phan Đức Trung - Chủ tịch Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam

Dù vậy, ông nhấn mạnh vận hành sàn giao dịch tài sản mã hóa “không hề đơn giản”. Theo ông, mỗi thị trường có đặc thù riêng về thiết kế hệ thống và mô hình hoạt động, do đó nền tảng giao dịch phải được xây dựng bám sát yêu cầu pháp lý của từng quốc gia. Điều này khiến các sàn rất khó sao chép nguyên mẫu từ thị trường khác hoặc nhanh chóng hoàn thiện một mô hình tối ưu ngay trong giai đoạn đầu.

Thực tế quốc tế cũng cho thấy công nghệ không phải “lá chắn tuyệt đối”. Từ các vụ hacker tấn công đến những sự cố sàn đóng cửa bất ngờ, thiệt hại cuối cùng vẫn thường đổ lên vai nhà đầu tư. Vì vậy, theo đại diện hiệp hội, giá trị cốt lõi của sàn trong nước giai đoạn đầu có thể không nằm ở việc tung ra các sản phẩm hấp dẫn bằng nền tảng quốc tế, mà ở khả năng bảo vệ tài sản và tạo dựng niềm tin pháp lý cho người dùng.

Bài toán lớn nhất đối với các sàn giao dịch trong nước, theo giới chuyên gia, không chỉ là công nghệ hay vốn, mà còn là niềm tin của nhà đầu tư. Muốn thu hút người dùng, doanh nghiệp vận hành sàn phải minh bạch mô hình hoạt động, tăng cường hướng dẫn về quản trị rủi ro và phát triển hệ sinh thái sản phẩm phù hợp với nhu cầu thực tế.

Song song với đó, các cuộc đối thoại thường xuyên giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng đầu tư được xem là yếu tố quan trọng để thị trường không phát triển theo tâm lý đám đông hoặc bị chi phối bởi những kỳ vọng thiếu cơ sở. Một cấu trúc thị trường bền vững chỉ có thể hình thành khi ba bên cùng tham gia thiết lập chuẩn mực vận hành, cơ chế giám sát và trách nhiệm công khai.

Nếu chương trình thí điểm được triển khai đúng lộ trình, thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam có thể bước sang một giai đoạn mới, nơi công nghệ không còn vận hành trong “vùng xám”, mà được đặt trong khuôn khổ pháp lý minh bạch hơn. Với doanh nghiệp, đây vừa là cơ hội mở thị trường mới, vừa là phép thử năng lực quản trị, đầu tư hạ tầng và cam kết bảo vệ nhà đầu tư trong dài hạn.