Doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới đúng hướng, ngân hàng tự tìm đến cho vay không bảo lãnh

Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) luôn được xác định là lực lượng quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, bài toán tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng vẫn là trở ngại lớn khiến nhiều DNNVV khó bứt phá, nhất là khi năng lực tài chính hạn chế, hồ sơ vay vốn thiếu minh bạch, phương án kinh doanh chưa đủ thuyết phục các tổ chức tín dụng. Chính vì vậy, Nghị quyết 68 của Chính phủ được xem là cơ hội vàng để cộng đồng doanh nghiệp khu vực này “lột xác” về quản trị và tài chính, từ đó mở ra cánh cửa tiếp cận vốn thuận lợi hơn bao giờ hết.

Theo ông Nguyễn Đức Lệnh – Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Khu vực 2, Nghị quyết 68 không chỉ là định hướng phát triển khu vực kinh tế tư nhân một cách bài bản và bền vững, mà còn đặt ra những yêu cầu cụ thể cho các bộ, ngành trong việc cải thiện môi trường chính sách, trong đó NHNN đóng vai trò trọng yếu với việc thiết kế các cơ chế tín dụng, lãi suất phù hợp cho DNNVV. Đáng chú ý, chính sách cho vay ngắn hạn bằng tiền đồng đối với 5 nhóm lĩnh vực ưu tiên – trong đó có DNNVV – với mức lãi suất trần 4%/năm đã được duy trì hơn 10 năm qua, tạo nguồn lực giá rẻ cho doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh.

Vay vốn dễ như chơi nếu doanh nghiệp nhỏ chịu đổi mới theo Nghị quyết 68.

Tuy vậy, không phải doanh nghiệp nào cũng dễ dàng tiếp cận chính sách này. Nhiều DNNVV còn thiếu chuẩn mực trong kế toán tài chính, hoạt động thiếu minh bạch và không đáp ứng được tiêu chí “sức khỏe tài chính lành mạnh”. Điều đó khiến ngân hàng khó lòng thẩm định hiệu quả phương án vay, từ đó hạn chế khả năng giải ngân tín dụng, dù lãi suất ưu đãi đã được quy định rõ ràng.

Đây chính là lúc tinh thần đổi mới theo Nghị quyết 68 phát huy tác dụng. Khi doanh nghiệp chủ động chuẩn hóa hệ thống tài chính, xây dựng báo cáo minh bạch, áp dụng quản trị theo chuẩn mực kế toán và kiểm toán quốc tế, họ không chỉ đáp ứng điều kiện vay vốn dễ dàng hơn mà còn nâng cao uy tín trên thị trường tài chính. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngân hàng ngày càng ưu tiên các doanh nghiệp có dữ liệu rõ ràng, mô hình kinh doanh minh bạch và dòng tiền ổn định.

Ngoài ra, một nội dung quan trọng khác đang được đẩy mạnh là mở rộng hình thức cho vay tín chấp. Đây từng là một trong những kỳ vọng lớn giúp doanh nghiệp không có tài sản bảo đảm vẫn có thể tiếp cận vốn. NHNN đã giao quyền chủ động cho các tổ chức tín dụng theo Thông tư 39, tuy nhiên, thực tế cho thấy việc triển khai chưa hiệu quả. Nguyên nhân chủ yếu vẫn nằm ở sự thiếu tin cậy trong hồ sơ tài chính của doanh nghiệp, khiến ngân hàng khó chấm điểm tín dụng và đánh giá rủi ro.

Khi doanh nghiệp đổi mới theo Nghị quyết 68, dữ liệu tài chính sẽ là cơ sở quan trọng để ngân hàng ra quyết định cho vay tín chấp, thậm chí phát triển các sản phẩm tài chính mới dựa trên dòng tiền thay vì tài sản thế chấp. Đây là xu hướng ngân hàng hiện đại đang theo đuổi – nơi dữ liệu quyết định việc “chọn mặt gửi vàng”, thay cho việc phụ thuộc quá nhiều vào tài sản đảm bảo như trước.

Thống kê tại TP.HCM cho thấy, tổng dư nợ cho vay DNNVV đến nay đã đạt trên 1,5 triệu tỷ đồng, chiếm tới 38,5% tổng dư nợ toàn địa bàn, tăng 10,6% so với cuối năm 2024. Con số này phản ánh sự chủ động và thích ứng mạnh mẽ của nhiều doanh nghiệp trong việc thay đổi để tiệm cận hệ thống tài chính chính thức, đồng thời cho thấy các chính sách hỗ trợ của NHNN đang phát huy hiệu quả rõ nét.

Không chỉ dừng lại ở việc cải thiện khả năng tiếp cận vốn, Nghị quyết 68 còn là động lực thúc đẩy sự phát triển bền vững của DNNVV, đặc biệt là trong bối cảnh chuyển đổi số, liên kết chuỗi giá trị và hội nhập sâu rộng. Những doanh nghiệp biết tận dụng tinh thần đổi mới, cải tổ quản trị và minh bạch tài chính sẽ không chỉ được ngân hàng “mở cửa”, mà còn có cơ hội tiếp cận nhiều nguồn lực khác từ các quỹ đầu tư, đối tác quốc tế và các chương trình hỗ trợ của Chính phủ.

Rõ ràng, sự chủ động đổi mới của doanh nghiệp chính là chiếc “chìa khóa vàng” giúp cởi trói bài toán vốn – yếu tố sống còn trong quá trình phát triển. Cải cách từ bên trong, chuẩn hóa tài chính, vận hành chuyên nghiệp chính là cách mà DNNVV có thể vững bước trên hành trình tăng trưởng, chuyển mình trở thành lực lượng nòng cốt thúc đẩy kinh tế tư nhân và đóng góp tích cực cho nền kinh tế quốc gia trong giai đoạn tới.