Theo ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội, việc vận hành chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước nhằm tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành. Tuy nhiên, thực tiễn trong thời gian đầu triển khai, đã nảy sinh không ít khó khăn đối với cộng đồng doanh nghiệp. Doanh nghiệp cần được hỗ trợ.
Một trong những nguyên nhân then chốt chính là chính quyền địa phương chưa xác định rõ đầu mối để doanh nghiệp phản ánh, kiến nghị các vướng mắc phát sinh. Điều này dẫn tới việc doanh nghiệp lúng túng trong xác định nơi gửi phản ánh. Một số vấn đề liên quan đến cấp giấy phép, chứng nhận, phê duyệt kế hoạch sản xuất, kinh doanh... doanh nghiệp không rõ thuộc thẩm quyền xử lý của cấp huyện/quận hay đã chuyển về cấp tỉnh/thành phố.
 |
| Ông Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội |
Do không có đầu mối rõ ràng nên kiến nghị của doanh nghiệp thường bị đùn đẩy qua lại giữa các phòng, ban, cấp chính quyền. Việc chồng chéo, thiếu minh bạch đầu mối tiếp nhận phản ánh khiến không ít doanh nghiệp phải "nhờ vả" các dịch vụ trung gian, làm tăng chi phí, giảm sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Đây cũng là một trong những nguyên nhân cản trở quá trình cải thiện chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) của các địa phương.
“Trong bối cảnh Chính phủ đang tập trung thực hiện Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, việc doanh nghiệp gặp khó khăn chỉ vì vướng mắc thủ tục, thiếu đầu mối tiếp nhận phản ánh sẽ ảnh hưởng tới niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp vào quyết tâm cải cách của chính quyền”, ông Quốc Anh nói.
Để các cơ quan chức năng hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn, ông Quốc Anh kiến nghị 5 nhóm giải pháp: Trước hết, cần thiết lập một điểm tiếp nhận hiệu quả làm đầu mỗi để hỗ trợ doanh nghiệp. Mỗi địa phương nên có Trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp hoặc Tổ công tác liên ngành, đặt dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Chủ tịch UBND tỉnh/thành phố, với đầu mối duy nhất tiếp nhận mọi phản ánh, vướng mắc, rồi điều phối xử lý liên cơ quan.
Trung tâm này cần công khai đường dây nóng, email, nền tảng tiếp nhận trực tuyến; cam kết trả lời rõ ràng thắc mắc của doanh nghiệp vào thời điểm rõ ràng. Ví dụ 5 ngày phải có phản hồi bước đầu, 15 ngày có phương án giải quyết. Mô hình “một cửa” này đã có thành công ở Quảng Ninh, Hải Phòng và nên nhân rộng.
Tiếp đó, chính quyền địa phương cần hoàn thiện quy trình phân cấp, phân quyền rõ ràng hơn. Cần thúc đẩy nhanh hơn kết nối dữ liệu liên thông giữa cấp xã/phường và cấp tỉnh/thành phố để tránh yêu cầu doanh nghiệp nộp hồ sơ nhiều lần. Xây dựng các phần mềm tích hợp (có thể học hỏi Cổng dịch vụ công quốc gia) để doanh nghiệp chỉ nộp một bộ hồ sơ điện tử, tránh trùng lặp.
Đồng thời, cần tổ chức đối thoại định kỳ với doanh nghiệp, ít nhất mỗi quý, để doanh nghiệp góp ý về những điểm chưa rõ hoặc chồng chéo; minh bạch hóa và giám sát độc lập.
Doanh nghiệp cần có kênh giám sát độc lập, ví dụ hội đồng tư vấn doanh nghiệp do UBND tỉnh/thành phố mời đại diện Hiệp hội doanh nghiệp, các luật sư, chuyên gia… tham gia. Vai trò phản biện xã hội này sẽ giúp chính quyền nhận diện các xung đột thẩm quyền và chấn chỉnh nhanh chóng.
“Ngoài ra, về lâu dài, tôi cho rằng nên xây dựng hệ thống pháp luật thống nhất về chính quyền đô thị và nông thôn, để tránh những khoảng trống luật khi chuyển đổi mô hình, tránh “vừa sửa, vừa chạy”. Một nền hành chính minh bạch, đồng bộ mới thực sự là chỗ dựa tin cậy cho doanh nghiệp phát triển”, ông Quốc Anh nhấn mạnh.
