Đề xuất nhiều trường hợp buộc dừng livestream bán hàng vi phạm pháp luật

Tại phiên họp sáng 3/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, đã trình bày Tờ trình dự án Luật Thương mại điện tử (sửa đổi), trong đó lần đầu tiên quy định cụ thể các trường hợp buộc ngăn chặn hoặc dừng livestream bán hàng khi có dấu hiệu vi phạm.

Theo Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, thương mại điện tử Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, được xếp thứ 3 khu vực Đông Nam Á về quy mô năm 2024 và thứ 5 thế giới về tốc độ tăng trưởng năm 2022. Quy mô thị trường bán lẻ thương mại điện tử đã tăng từ 2,97 tỷ USD năm 2014 lên 25 tỷ USD năm 2024, với tốc độ tăng trưởng trung bình 20–30%/năm, đóng góp khoảng 10% tổng doanh thu hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng cả nước.

Đề xuất nhiều trường hợp buộc dừng livestream bán hàng vi phạm pháp luật

Siết chặt hoạt động livestream bán hàng

Dự thảo Luật Thương mại điện tử gồm 7 chương, 48 điều, trong đó Điều 20 quy định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu nền tảng thương mại điện tử đối với hoạt động livestream bán hàng. Các nền tảng này sẽ phải thực hiện biện pháp ngăn chặn, dừng phát trực tuyến theo thời gian thực hoặc gỡ bỏ nội dung, đường dẫn liên kết khi phát hiện livestream vi phạm trong các trường hợp:

Livestream có nội dung vi phạm pháp luật hoặc chứa ngôn ngữ, hình ảnh, hành vi, trang phục trái đạo đức xã hội, thuần phong mỹ tục.

Bán hàng hóa bị cấm lưu thông, hàng hóa đang tạm dừng lưu thông theo yêu cầu của cơ quan quản lý hoặc hàng hóa, dịch vụ bị cấm quảng cáo theo Luật Quảng cáo.

Livestream hàng hóa, dịch vụ có khả năng gây mất an toàn, ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của người tiêu dùng mà không hiển thị nội dung cảnh báo theo quy định.

Ngoài ra, các nền tảng thương mại điện tử còn phải lưu trữ và bảo đảm khả năng truy cập dữ liệu hình ảnh, âm thanh của các buổi livestream ít nhất 01 năm kể từ thời điểm phát sóng, nhằm phục vụ công tác kiểm tra, giám sát khi có yêu cầu.

Quy định chặt chẽ với người bán và người livestream

Dự thảo luật yêu cầu người bán hàng livestream phải cung cấp giấy tờ chứng minh đủ điều kiện kinh doanh, đối với các ngành nghề đầu tư, kinh doanh có điều kiện; đồng thời chứng minh chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo quy định pháp luật hiện hành. Nội dung bán hàng phải phù hợp với nội dung quảng cáo đã được xác nhận.

Người thực hiện livestream cũng không được cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành… và phải tuân thủ chuẩn mực văn hóa, không sử dụng hình ảnh, lời nói, hành vi trái thuần phong mỹ tục.

Thẩm tra dự thảo, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo quy định rõ phạm vi điều chỉnh của Luật Thương mại điện tử đối với hoạt động livestream và tiếp thị liên kết. Đồng thời, cần phân định ranh giới giữa các nội dung được điều chỉnh bởi luật này với các luật chuyên ngành khác như Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng, Luật Quảng cáo và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, để tránh chồng chéo trong thực thi.

Việc bổ sung quy định về kiểm soát hoạt động livestream bán hàng được kỳ vọng sẽ tạo hành lang pháp lý minh bạch, bảo vệ người tiêu dùng, đồng thời nâng cao trách nhiệm và tính chuyên nghiệp của các cá nhân, doanh nghiệp tham gia kinh doanh trực tuyến – góp phần hướng tới một môi trường thương mại điện tử lành mạnh, minh bạch và bền vững.