Đẩy nhanh Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030: Phân cấp mạnh, trao quyền cho địa phương

Chiều 7/6, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035 (giai đoạn I từ năm 2026-2030).

Tại điểm cầu Hà Tĩnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Huy Thành chủ trì hội nghị. Tham dự có đại diện Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh cùng lãnh đạo các sở, ngành liên quan.

Theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội, các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn mới được thiết kế trên cơ sở tổng kết thực tiễn triển khai giai đoạn 2021-2025, đồng thời có nhiều đổi mới mang tính đột phá. Điểm nổi bật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho địa phương theo nguyên tắc "Địa phương quyết định - Địa phương thực hiện - Địa phương chịu trách nhiệm", tạo điều kiện để cơ sở chủ động xây dựng và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tiễn.

Toàn cảnh Hội nghị tại điểm cầu Hà Tĩnh

Nhiều kết quả tích cực ngay từ đầu giai đoạn

Báo cáo tại hội nghị cho thấy, công tác chuẩn bị triển khai giai đoạn I (2026-2030) được các bộ, ngành thực hiện khẩn trương. Đến nay, Trung ương đã ban hành 54 văn bản hướng dẫn, hoàn thành sớm hơn một tháng so với kế hoạch Chính phủ giao. Đáng chú ý, số lượng văn bản hướng dẫn đã giảm khoảng 79% so với giai đoạn trước, đồng thời được bổ sung các sổ tay hướng dẫn, góp phần giúp địa phương thuận lợi hơn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Ở lĩnh vực xây dựng nông thôn mới, Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OCOP) tiếp tục phát huy hiệu quả với 21.028 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên trên phạm vi cả nước.

Trong công tác giảm nghèo, hệ thống cơ sở dữ liệu đã hoàn thành việc cập nhật, làm sạch thông tin của khoảng 5 triệu hộ nghèo, hộ cận nghèo và kết nối đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về an sinh xã hội, tạo nền tảng quan trọng cho việc quản lý, hỗ trợ chính sách theo hướng số hóa.

Nhiều địa phương cũng chủ động xây dựng các mô hình, chính sách phù hợp với điều kiện thực tiễn như phát triển du lịch nông thôn, hỗ trợ đất ở, đất sản xuất, đất sinh hoạt cộng đồng cho đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện các chương trình.

Tại Hà Tĩnh, việc triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Cả 60/60 xã đã đồng loạt phát động phong trào xây dựng nông thôn mới, tập trung nâng cấp hạ tầng giao thông, chỉnh trang khu dân cư, xây dựng nhiều tuyến đường "sáng - xanh - sạch - đẹp".

Các chính sách giảm nghèo bền vững như hỗ trợ bảo hiểm y tế, tiền điện, giáo dục và an sinh xã hội tiếp tục được triển khai kịp thời, đúng đối tượng. Cùng với đó, tỉnh chú trọng đầu tư kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần cải thiện điều kiện sống và nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Khẩn trương tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm giải ngân hiệu quả

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng ghi nhận những kết quả bước đầu mà các bộ, ngành và địa phương đã đạt được trong triển khai các Chương trình mục tiêu quốc gia. Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng chỉ rõ tiến độ thực hiện giữa các địa phương vẫn còn chênh lệch; việc rà soát đối tượng thụ hưởng, xây dựng danh mục nhiệm vụ, dự án và hoàn thiện hồ sơ tại một số nơi còn chậm, ảnh hưởng đến khả năng tiếp nhận và giải ngân nguồn vốn.

Để tạo chuyển biến rõ nét trong những tháng cuối năm 2026, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành khẩn trương rà soát toàn bộ các vướng mắc về cơ chế, chính sách thuộc lĩnh vực quản lý; chủ động hướng dẫn, tháo gỡ khó khăn cho địa phương, không để cơ sở phải chờ đợi nhiều cấp hướng dẫn.

Đồng thời, việc giao và phân bổ chi tiết kế hoạch vốn ngân sách năm 2026 cần hoàn thành sớm để các địa phương chủ động triển khai. Trong quá trình thực hiện, cần ưu tiên bố trí nguồn lực giải quyết các nhu cầu thiết yếu như đất ở, nhà ở, đất sản xuất, điện, nước sinh hoạt và hạ tầng kinh tế - xã hội, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, khu vực biên giới, hải đảo, an toàn khu và các địa bàn còn nhiều khó khăn.

Đối với các địa phương, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia và cơ quan giúp việc theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm hoạt động thông suốt, không để gián đoạn trong quá trình tổ chức thực hiện.

Các tỉnh, thành phố cần hoàn thành việc phân bổ chi tiết nguồn vốn ngay sau khi được giao; tập trung triển khai các dự án có khả năng giải ngân cao, phấn đấu giải ngân 100% số vốn kéo dài từ các năm trước, đồng thời ưu tiên nguồn lực cho các xã đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhằm phát huy hiệu quả đầu tư, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.