Chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) qua tài khoản cá nhân (tài khoản ATM) là một bước cải cách thủ tục hành chính, phù hợp với xu thế của thời đại và thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ nhằm đẩy mạnh việc thanh toán dịch vụ công và chi trả an sinh xã hội không dùng tiền mặt.
Hơn nữa việc nhận lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng qua tài khoản ATM mang lại nhiều tiện ích đối với người hưởng, cụ thể:
Hằng tháng người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH không cần phải đến điểm chi trả, không phải chờ đợi để được nhận tiền. Tiền chuyển khoản được thực hiện sớm hơn so với lịch chi trả tiền mặt trực tiếp.
Người hưởng có thể sử dụng dịch vụ tài khoản ngân hàng để giao dịch như: Rút tiền mặt, thanh toán tiền điện, tiền nước, tiền điện thoại, mua hàng tại các điểm có hỗ trợ thanh toán qua thẻ.
Tại Đồng Nai, theo thông tin từ lãnh đạo BHXH tỉnh Đồng Nai, cơ quan BHXH tỉnh sẽ trực tiếp chuyển tiền chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng qua tài khoản cá nhân cho hơn 40 nghìn người hưởng, với tổng số tiền trên 258 tỷ đồng, ngay trong ngày 1/8.
Việc triển khai này nhằm thực hiện chủ trương của Chính phủ về việc giảm bớt khâu trung gian và đơn giản hóa quy trình, thủ tục hành chính theo Nghị quyết số 131/NQ-CP, đồng thời cải cách và hiện đại hóa phương thức chỉ đạo, điều hành để phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn. Đồng thời, việc chuyển tiền qua tài khoản cá nhân cũng góp phần đáp ứng yêu cầu chi trả các chế độ BHXH, BH thất nghiệp và quản lý người hưởng theo xu hướng chuyển đổi số.
Công tác chi trả cần đảm bảo kịp thời, chính xác, đúng người và đúng số tiền theo danh sách chi trả. Đơn vị sẽ quản lý chặt chẽ việc chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH hàng tháng qua tài khoản cá nhân ngay từ những ngày đầu thực hiện. Để đảm bảo tính chính xác và kịp thời, trước đó BHXH tỉnh đã tiến hành rà soát và cập nhật thông tin tài khoản của người hưởng.
Tính đến ngày 31/7/2024, tỷ lệ người nhận lương hưu và trợ cấp BHXH qua tài khoản cá nhân tại tỉnh Đồng Nai đạt hơn 59%, trong đó tại khu vực đô thị đạt trên 62%. BHXH tỉnh sẽ tiếp tục vận động và khuyến khích người hưởng nhận lương hưu và trợ cấp qua tài khoản cá nhân, với mục tiêu đạt tỷ lệ 75% đến ngày 31/12/2024.
Tại Hà Nội: Tỷ lệ chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng qua tài khoản cá nhân đạt hơn 45%.
Hà Nội là địa phương có số người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng lớn, với hơn 593.000 người. Số tiền chi lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội bình quân một tháng là 3,5 nghìn tỷ đồng.
Công tác chi trả bảo đảm an toàn, chính xác, tiền lương đến với người hưởng trước ngày 10 hằng tháng theo hai hình thức: Nhận tiền trực tiếp tại các điểm chi trả lương hưu hoặc nhận qua tài khoản cá nhân (thẻ ATM). Tỷ lệ chi lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng qua tài khoản cá nhân đạt 45,07%.
Trong khi đó, trên toàn quốc, tỷ lệ người hưởng nhận các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp qua tài khoản cá nhân tại khu vực đô thị đến nay đạt khoảng 64%, tăng khoảng 3% so với năm 2022. Con số này đã vượt 4% chỉ tiêu giao tại Quyết định số 1813/QĐ-TTg ngày 28/10/2021 của Thủ tướng Chính phủ.
Việc nhận lương hưu, trợ cấp xã hội hằng tháng… qua tài khoản mang lại nhiều tiện ích. Người dân không phải xếp hàng tại địa điểm tập trung để nhận tiền, có thể rút tiền mọi lúc, mọi nơi, không phụ thuộc vào lịch chi trả, tiết kiệm thời gian, chi phí, hạn chế đi lại, bảo đảm sức khỏe, tránh rủi ro mất mát, thất lạc tiền mặt.
Với cơ quan chi trả, vừa bảo đảm an toàn về nguồn tiền, vừa tránh sai sót không may xảy ra trong quá trình chi trả…Tuy nhiên, tỷ lệ người hưởng lương hưu, trợ cấp hằng tháng bảo hiểm xã hội qua tài khoản trên địa bàn thành phố hiện nay vẫn còn thấp.
Nguyên nhân là do tâm lý người dân nhất là người cao tuổi vẫn có thói quen sử dụng tiền mặt, gặp khó khăn trong thao tác sử dụng thẻ ATM, muốn đến nhận tiền tại địa điểm tập trung để trò chuyện cùng bạn bè, những người lớn tuổi khác cũng là một niềm vui trong cuộc sống.
Một khó khăn, bất cập nữa là tại địa bàn các huyện, xã ngoại thành vẫn còn thiếu máy rút tiền tự động (cây ATM), hoặc có nhưng khoảng cách quá xa; người lớn tuổi đi lại khó khăn,... Những bất cập này khiến nhiều người hưởng lương hưu vẫn chưa mặn mà với hình thức này.
Từ nhiều năm nay, Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp. Cụ thể như: Đẩy mạnh tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng và truyền thông trên mạng xã hội (facebook, Zalo OA…) về tính ưu việt của việc thanh toán không dùng tiền mặt đối với người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng.
Bảo hiểm xã hội Thành phố chỉ đạo cơ quan bảo hiểm xã hội cấp huyện tham mưu ủy ban nhân dân cấp huyện giao chỉ tiêu chi trả lương hưu không dùng tiền mặt cho từng xã, phường, thị trấn cùng với đẩy mạnh tư vấn, hỗ trợ về nhận chế độ bảo hiểm xã hội qua tài khoản cho người cao tuổi. Đồng thời, phối hợp với Công an quận, huyện vận động tuyên truyền đến từng người hưởng, kết hợp xác minh, rà soát, xác thực thông tin, tình trạng người hưởng bảo đảm cho công tác quản lý, chi trả đúng người hưởng, đúng chế độ.
Đồng thời, Bảo hiểm xã hội thành phố yêu cầu bảo hiểm xã hội huyện phối hợp với ủy ban nhân dân các xã, phường, các ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn quận, huyện tăng cường tuyên truyền, vận động cho người hưởng hiểu rõ những lợi ích khi nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội qua tài khoản, hướng dẫn đăng ký mở tài khoản trực tiếp cho người hưởng, hướng dẫn sử dụng thẻ ATM khi thanh toán dịch vụ, mua hàng hóa…
Hướng dẫn đơn vị sử dụng lao động (cơ quan hành chính, sự nghiệp, doanh nghiệp…) khi lập hồ sơ hưởng các chế độ cho người lao động kê khai số tài khoản cá nhân của người lao động để cơ quan bảo hiểm xã hội thực hiện chi trả.
Bảo hiểm xã hội Thành phố phối hợp Bưu điện Thành phố đưa chỉ tiêu tỷ lệ người nhận các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua phương thức thanh toán không dùng tiền mặt vào nội dung hợp đồng ủy quyền chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng. Kết quả thực hiện vận động, khuyến khích người hưởng nhận chế độ qua phương thức phương thức thanh toán không dùng tiền mặt là căn cứ để đánh giá, chấm điểm thi đua đối với bảo hiểm xã hội huyện và phòng nghiệp vụ.
Với quan điểm lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, tạo thuận lợi nhất cho người tham gia, thụ hưởng chính sách BHXH, bảo hiểm y tế, toàn ngành BHXH Việt Nam đã và đang triển khai song song các hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH. Theo đó, người hưởng hoàn toàn có thể tự lựa chọn hình thức nhận chế độ BHXH phù hợp và tối ưu đối với bản thân.
Ông Nguyễn Văn Tĩnh, Phó vụ trưởng Vụ Tài chính-Kế toán (BHXH Việt Nam) cho biết, thực hiện quy định tại khoản 3, Điều 18 Luật BHXH 2014, thời gian qua, ngành BHXH Việt Nam đã tích cực tuyên truyền tới các tầng lớp nhân dân và triển khai hiệu quả, đa dạng hình thức chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH linh hoạt, phù hợp theo nhu cầu của người thụ hưởng.
Người hưởng có quyền lựa chọn hình thức nhận lương hưu và trợ cấp BHXH đầy đủ, kịp thời, theo một trong các hình thức chi trả sau: Trực tiếp từ cơ quan BHXH hoặc tổ chức dịch vụ được cơ quan BHXH ủy quyền; thông qua tài khoản tiền gửi của người lao động mở tại ngân hàng; thông qua người sử dụng lao động.
“Nhằm bảo đảm chi trả chế độ BHXH đầy đủ, kịp thời tới từng người tham gia và thụ hưởng chính sách, song song với việc chi trả qua tài khoản cá nhân tại ngân hàng, cơ quan BHXH vẫn tiếp tục thực hiện chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH bằng tiền mặt đối với người hưởng có nhu cầu. Ngành BHXH Việt Nam không chủ trương và không có quy định cứng nhắc về việc người hưởng các chế độ phải nhận qua tài khoản ATM”, ông Nguyễn Văn Tĩnh khẳng định.
Tại hợp đồng ủy quyền chi trả các chế độ BHXH, trợ cấp thất nghiệp và quản lý người hưởng BHXH hằng tháng qua hệ thống bưu điện, BHXH Việt Nam đã quy định đối với người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng là người già yếu, cô đơn, ốm đau, bệnh tật mà không có khả năng đi đến điểm chi trả để nhận lương hưu, trợ cấp BHXH, cơ quan bưu điện thực hiện chi trả miễn phí tận nơi cư trú cho người hưởng. Hình thức chi trả trong trường hợp đặc biệt này đã nhận được nhiều phản hồi tích cực trong việc tạo thuận lợi tối đa, giúp người thụ hưởng nhận chế độ BHXH đầy đủ, kịp thời theo quy định.
An Thảo
