"Dấu chân hàng nghìn tỷ" của Công ty Việt Mỹ trong đấu thầu thiết bị y tế

Vụ án xảy ra tại Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ (từ đây gọi tắt là Công ty Việt Mỹ) đang được Cơ quan ĐIều tra mở rộng theo hướng từ doanh nghiệp cung cấp thiết bị y tế đến các mối quan hệ với cơ sở y tế và cán bộ quản lý. Phía sau con số 9 bị can và 3 tội danh là một doanh nghiệp từng tham gia hàng trăm gói thầu, trong đó có những hợp đồng thiết bị kỹ thuật cao trị giá hàng trăm tỷ đồng.

Chiều ngày 01/10/2026, tại buổi Họp báo thông báo tình hình, kết quả các mặt công tác công an Quý III năm 2026, Đại tá Phạm Trường Giang - Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu đã thông tin về tiến độ điều tra vụ án liên quan đến Công ty thiết bị y tế Việt Mỹ - Ảnh: https://bocongan.gov.vn

Theo C03, đến ngày 1/10, Cơ quan Điều tra đã khởi tố 9 bị can về 3 tội danh “Buôn lậu”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” và “Nhận hối lộ”, đồng thời thu hồi 261.000 USD và 118 tỷ đồng. Hiện Cơ quan Điều tra đang tiếp tục làm rõ quy mô, vai trò của các bị can và những người liên quan.

Từ những gói thầu hàng trăm tỷ đồng

Theo dữ liệu đấu thầu công khai được báo chí tổng hợp, trong giai đoạn 2018-2026, Công ty Việt Mỹ tham gia 276 gói thầu và trúng 246 gói, với tổng giá trị các gói trúng thầu, bao gồm cả phần liên danh, khoảng 5.947 tỷ đồng. Doanh nghiệp tham gia độc lập ở phần lớn số gói thầu này.

Quy mô này cho thấy Công ty Việt Mỹ không phải doanh nghiệp chỉ xuất hiện ở một vài thương vụ riêng lẻ. Doanh nghiệp từng cung cấp nhiều loại thiết bị y tế kỹ thuật cao, từ máy gia tốc, hệ thống chẩn đoán hình ảnh đến các thiết bị phục vụ điều trị ung thư.

Một trường hợp đáng chú ý nằm tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, nơi Công ty Việt Mỹ liên tiếp được lựa chọn qua nhiều năm.

Năm 2020, doanh nghiệp trúng gói bảo trì hệ thống máy gia tốc tuyến tính trị giá 2,8 tỷ đồng. Cuối năm 2022, một gói bảo trì tương tự có giá 2,92 tỷ đồng, Công ty Việt Mỹ lại trúng thầu với giá 2,9 tỷ đồng. Đến tháng 1/2024, doanh nghiệp tiếp tục trúng gói mua hệ thống SPECT/CT với giá 25,25 tỷ đồng, thấp hơn 150 triệu đồng so với giá gói thầu.

Đáng chú ý nhất là gói thầu được phê duyệt tháng 4/2025.

Theo hồ sơ công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ tổ chức lựa chọn nhà thầu gói mua hệ thống máy gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng và hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính mô phỏng, với giá gói thầu được duyệt 145,5 tỷ đồng.

Công ty Việt Mỹ trúng thầu với giá 144,5 tỷ đồng, thấp hơn giá gói thầu 1 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,69%. Hồ sơ được báo chí dẫn lại cho thấy Công ty Việt Mỹ là nhà thầu duy nhất tham dự.

Trong gói này, riêng hệ thống máy gia tốc tuyến tính đa mức năng lượng Versa HD có giá 127 tỷ đồng; hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính mô phỏng Discovery RT có giá 17,5 tỷ đồng.

Những con số trên là kết quả lựa chọn nhà thầu được công khai, chưa phải kết luận của Cơ quan Điều tra về sai phạm tại gói thầu này. Tuy nhiên, đây lại là ranh giới cần được nhìn nhận khi đặt dữ liệu đấu thầu cạnh diễn biến tố tụng của vụ án.

Y tế Phú Thọ trở thành tâm điểm đáng chú ý

Sự chú ý đối với các gói thầu tại Phú Thọ gia tăng những mỗi quan tâm của dư luận sau khi C03 mở rộng vụ án.

Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ được thành lập từ năm 1965 với tên gọi là Bệnh viện cán bộ. Từ năm 2006 đến nay, Bệnh viện được đổi tên thành Bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ.

Ngày 3/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an khởi tố, bắt tạm giam ông Lê Đình Thanh Sơn - Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, về tội “Nhận hối lộ”. Đến ngày 10/9, ông Nguyễn Huy Ngọc - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ, nguyên Giám đốc Sở Y tế và nguyên Giám đốc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, cũng bị khởi tố, bắt tạm giam về cùng tội danh.

Đáng lưu ý, Cơ quan Điều tra chưa công bố rằng gói thầu 144,5 tỷ đồng nói trên là hành vi phạm tội trong vụ án, cũng chưa công bố mối liên hệ cụ thể giữa gói thầu này với hành vi “Nhận hối lộ” của các bị can.

Thế nhưng việc cùng một địa điểm xuất hiện trong dữ liệu đấu thầu của Công ty Việt Mỹ và trong diễn biến mở rộng điều tra khiến các hồ sơ mua sắm thiết bị tại đây trở thành một phần đáng được tiếp tục làm rõ.

Không chỉ Công ty Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư Y tế Sao Kim - doanh nghiệp mà C03 cho biết thuộc hệ sinh thái do Bùi Chân Phương thành lập, chỉ đạo, điều hành - cũng từng trúng một gói thầu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ.

Từ doanh nghiệp Việt Nam đến mạng lưới pháp nhân ở nước ngoài

Điểm đặc biệt của vụ án nằm ở chỗ C03 không chỉ điều tra hoạt động đấu thầu trong nước.

Theo thôngtin công bố từ Đại tá Phạm Trường Giang - Phó Cục trưởng C03 - kết quả điều tra bước đầu xác định Bùi Chân Phương thành lập, chỉ đạo, điều hành 3 doanh nghiệp tại Việt Nam, gồm Công ty Cổ phần Đầu tư Y tế Việt Mỹ, Công ty TNHH Đầu tư Y tế Sao Kim và Công ty Cổ phần Dược phẩm Hoàng Mai; đồng thời lập 5 công ty tại Singapore và 3 công ty tại Hồng Kông (Trung Quốc).

C03 cho biết các pháp nhân này được sử dụng để mua đi bán lại, nâng giá thiết bị y tế và thuốc tân dược trước khi nhập khẩu về Việt Nam, sau đó bán cho các đơn vị, cơ sở y tế với giá cao. Trong quá trình nhập khẩu, Cơ quan điều tra bước đầu xác định có hành vi khai báo gian dối về thiết bị y tế để nhập khẩu những thiết bị không đúng nội dung giấy phép.

Như vậy, chuỗi mà C03 đang làm rõ không dừng ở khâu bán thiết bị cho bệnh viện. Dòng điều tra đã mở rộng từ hệ thống doanh nghiệp, giao dịch mua bán và nhập khẩu, đến kế toán và quan hệ với những người có chức vụ tại các cơ quan, cơ sở y tế.

Hàng nghìn tỷ đồng đang được "soi" lại

Ngày 24/7, C03 khởi tố vụ án và bắt tạm giam Bùi Chân Phương, Hà Văn Nam - Giám đốc Công ty Việt Mỹ, cùng Trần Thị Hồng Hạnh (phụ trách kế toán công ty), về các tội “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Ngày 3/8, Cơ quan Điều tra tiếp tục khởi tố, bắt tạm giam 3 bị can trong hệ sinh thái của Công ty Việt Mỹ về hai tội danh trên. C03 chưa công bố tên 3 bị can này trong thông tin tại cuộc họp báo ngày 1/10.

Sau đó, vụ án chuyển sang một giai đoạn khác khi C03 bổ sung điều tra tội “Nhận hối lộ”, khởi tố ông Trần Văn Thuấn, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, rồi tiếp tục khởi tố hai lãnh đạo tại Phú Thọ.

Từ 276 gói thầu, 246 gói trúng thầu và tổng giá trị khoảng 5.947 tỷ đồng, quy mô hoạt động của Việt Mỹ đang được đặt trong một cuộc điều tra rộng hơn nhiều so với một vụ án doanh nghiệp đơn lẻ.

C03 cho biết quá trình điều tra sẽ tiếp tục làm rõ bản chất vụ án, đồng thời nhận diện những sơ hở, thiếu sót, bất cập trong quy định pháp luật và quản lý Nhà nước chuyên ngành để kiến nghị chấn chỉnh.

Với các hồ sơ đấu thầu, câu hỏi lớn lúc này không phải chỉ là Việt Mỹ đã trúng bao nhiêu gói, mà là trong số những thương vụ có giá trị lớn ấy, những quy trình nào, mối quan hệ nào và dòng tiền nào sẽ được Cơ quan điều tra làm rõ trong các bước tiếp theo.