Darren Woods: Nhà lãnh đạo dầu khí đang định hình tương lai năng lượng toàn cầu

Trong nội bộ ExxonMobil, CEO Woods “nổi tiếng là người có tư duy chiến lược dài hạn”.

Khác với nhiều CEO nổi tiếng trong lĩnh vực công nghệ, ông Darren Woods không bước vào ngành năng lượng bằng ánh hào quang truyền thông. Ông là một kỹ sư đi lên từ hệ thống vận hành của chính Exxon.

Sinh năm 1965 tại bang Kansas (Mỹ), Woods tốt nghiệp kỹ sư điện tại Texas A&M University, một trong những trung tâm đào tạo nhân lực lớn cho ngành năng lượng Mỹ. Năm 1992, ông gia nhập Exxon và bắt đầu sự nghiệp ở những vị trí kỹ thuật. Những năm tháng đầu tiên đưa Woods đi qua nhiều dự án dầu khí ở khắp nơi trên thế giới, từ châu Á đến châu Âu. Chính trải nghiệm đó giúp ông hiểu sâu cách vận hành của ngành năng lượng toàn cầu, một lĩnh vực mà mỗi quyết định đầu tư thường kéo dài hàng thập kỷ.

Ông không chỉ nhìn vào giá dầu của ngày hôm nay mà luôn đặt câu hỏi về nhu cầu năng lượng của thế giới trong 10 hay 20 năm tới. Chính tư duy đó đã giúp ông thăng tiến nhanh trong tập đoàn, trước khi trở thành CEO vào năm 2017, kế nhiệm Rex Tillerson, người sau này giữ chức Ngoại trưởng Hoa Kỳ.

Thời điểm Darren Woods tiếp quản vị trí CEO không hề thuận lợi. Ngành dầu khí toàn cầu đang trải qua một giai đoạn đầy biến động. Giá dầu liên tục lên xuống thất thường, các chính phủ bắt đầu siết chặt chính sách khí hậu, còn các nhà đầu tư ngày càng gây áp lực buộc các tập đoàn năng lượng phải thay đổi mô hình kinh doanh. Trong bối cảnh đó, nhiều người đặt câu hỏi liệu những “gã khổng lồ dầu khí” như ExxonMobil có thể tồn tại trong kỷ nguyên chuyển dịch năng lượng hay không.

CEO Darren Woods đã từng lên tiếng phản đối kế hoạch của Tổng thống Donald Trump khuyến khích doanh nghiệp Mỹ quay lại đầu tư vào các dự án dầu mỏ tại Venezuela.

Ông Woods không chọn con đường dễ dàng là rút lui khỏi dầu khí truyền thống. Thay vào đó, ông tập trung vào việc tái cấu trúc danh mục đầu tư của ExxonMobil, chỉ giữ lại những dự án có chi phí khai thác thấp và tiềm năng trữ lượng lớn. Một trong những quyết định mang tính bước ngoặt của ông là đẩy mạnh khai thác tại Guyana, quốc gia nhỏ ở Nam Mỹ nhưng sở hữu một trong những phát hiện dầu mỏ ngoài khơi lớn nhất thế giới trong nhiều thập kỷ gần đây.

Các mỏ dầu tại Guyana nhanh chóng trở thành “con át chủ bài” của ExxonMobil. Nhờ chi phí khai thác thấp và trữ lượng lớn, dự án này giúp tập đoàn duy trì lợi nhuận ngay cả khi thị trường dầu mỏ biến động. Nhiều chuyên gia năng lượng cho rằng đây là một trong những quyết định chiến lược quan trọng nhất của Darren Woods.

Nhưng thách thức lớn hơn vẫn nằm ở câu hỏi: tương lai năng lượng sẽ đi về đâu. Trong khi nhiều công ty năng lượng chuyển hướng mạnh sang năng lượng tái tạo, ExxonMobil dưới thời CEO Woods lại chọn một chiến lược khác: tập trung vào công nghệ giảm phát thải carbon trong các ngành công nghiệp nặng. Dưới sự lãnh đạo của ông, ExxonMobil đầu tư hàng tỷ USD vào công nghệ carbon capture and storage (CCS), thu giữ và lưu trữ khí CO₂. Công nghệ này được xem là chìa khóa giúp các ngành như thép, xi măng và hóa dầu giảm phát thải mà vẫn duy trì sản xuất.

CEO Darren Woods yêu cầu ExxonMobil đặt mục tiêu tăng 18% sản lượng dầu và khí đốt vào năm 2030.

Quan điểm của nhà lãnh đạo Darren Woods khá rõ ràng: thế giới vẫn cần dầu khí trong nhiều thập kỷ tới, nhưng ngành năng lượng phải tìm cách giảm phát thải thay vì chỉ thay thế hoàn toàn nhiên liệu hóa thạch trong thời gian ngắn. Đây là cách tiếp cận mang tính thực dụng, được nhiều chuyên gia năng lượng đánh giá cao vì phản ánh đúng sự phức tạp của quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu.

Dưới thời Woods, ExxonMobil cũng thực hiện nhiều thương vụ đầu tư chiến lược để củng cố vị thế trên thị trường. Một trong những thương vụ đáng chú ý nhất là kế hoạch mua lại Pioneer Natural Resources, nằm trong những nhà sản xuất dầu lớn tại lưu vực Permian Basin của Mỹ. Thương vụ này được xem là bước đi chiến lược giúp ExxonMobil mở rộng đáng kể năng lực sản xuất dầu tại Bắc Mỹ, khu vực được dự báo sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong an ninh năng lượng toàn cầu.

Những quyết định chiến lược của ông Darren Woods đã giúp ExxonMobil đạt được lợi nhuận kỷ lục trong giai đoạn giá năng lượng tăng mạnh sau đại dịch. Vai trò của ông trong việc dẫn dắt tập đoàn vượt qua những biến động lớn của thị trường đã khiến ông được giới kinh doanh quốc tế ghi nhận. Chính vì thế, ông Darren Woods nhiều lần xuất hiện trong danh sách 100 người quyền lực nhất trong kinh doanh toàn cầu do Fortune công bố (bảng xếp hạng tôn vinh những lãnh đạo doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn tới kinh tế thế giới). Ngoài ra, ông cũng thường xuyên được mời tham gia các diễn đàn chiến lược như World Economic Forum, nơi các lãnh đạo chính phủ và doanh nghiệp thảo luận về tương lai của hệ thống năng lượng toàn cầu.

Câu chuyện của Darren Woods cũng mang lại nhiều bài học đáng suy ngẫm cho doanh nhân Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế đang đối mặt với nhiều biến động từ thị trường toàn cầu.

Bài học đầu tiên là tầm quan trọng của tư duy dài hạn. Trong những ngành có chu kỳ dài như năng lượng, các quyết định đầu tư không thể dựa vào biến động ngắn hạn của thị trường. Doanh nghiệp cần nhìn xa hơn, hiểu rõ xu hướng cấu trúc của ngành và chuẩn bị cho tương lai.

Bài học thứ hai là khả năng thích ứng với thay đổi. Woods không phủ nhận xu hướng chuyển dịch năng lượng, nhưng ông chọn cách tiếp cận thực tế hơn: vừa duy trì nguồn cung năng lượng hiện tại, vừa đầu tư vào công nghệ giảm phát thải. Điều này cho thấy đổi mới không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc từ bỏ hoàn toàn mô hình cũ; đôi khi đó là quá trình nâng cấp và cải tiến hệ thống hiện có.

Bài học thứ ba là sức mạnh của chiến lược đầu tư có trọng tâm. Trong khi nhiều tập đoàn năng lượng dàn trải nguồn lực vào quá nhiều lĩnh vực, ExxonMobil dưới thời doanh nhân Woods tập trung vào những dự án có lợi thế cạnh tranh rõ ràng. Chính sự tập trung này đã giúp tập đoàn duy trì vị thế hàng đầu trong ngành năng lượng toàn cầu.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới đang đối mặt với nhiều bất ổn từ xung đột địa chính trị đến khủng hoảng năng lượng, thông điệp của Darren Woods cho thấy một điều quan trọng: những tổ chức lớn chỉ có thể tồn tại nếu biết cân bằng giữa hiện tại và tương lai. Là người đứng đầu một trong những tập đoàn năng lượng quyền lực nhất hành tinh, Darren Woods đang cố gắng thực hiện chính sự cân bằng đó, giữa nhu cầu năng lượng của thế giới hôm nay và tham vọng xây dựng một hệ thống năng lượng ít carbon hơn cho ngày mai.