Từ một chuyên gia nhân sự bước sang lĩnh vực truyền thông, nữ tỷ phú Nigeria Mo Abudu không chỉ xây dựng một công ty giải trí thành công, mà còn tạo nên một hệ sinh thái kể chuyện có khả năng tái định nghĩa cách thế giới nhìn về châu Phi.
 |
| Nữ tỷ phú top 10 người giàu có quyền lực nhất Nigeria - Doanh nhân điện ảnh Mo Abudu |
Điều khiến câu chuyện của bà Mo Abudu trở nên hấp dẫn không nằm ở sự nổi tiếng đơn thuần, mà ở tầm nhìn chiến lược rất hiếm thấy của một doanh nhân. Bà không khởi nghiệp bằng việc làm phim ngay từ đầu. Trước khi trở thành biểu tượng của ngành sáng tạo, Mo Abudu từng làm việc trong lĩnh vực quản trị nhân sự và tư vấn doanh nghiệp tại Anh. Chính nền tảng này giúp bà nhìn ngành truyền thông không chỉ như một không gian nghệ thuật, mà như một thị trường quyền lực, nơi câu chuyện và hình ảnh có thể trở thành tài sản chiến lược của cả một châu lục.
Khi trở về Nigeria, bà bắt đầu với chương trình talk show “Moments with Mo” (Khoảnh khắc cùng Mo), một trong những buổi trò chuyện có ảnh hưởng lớn đầu tiên tại châu Phi. Thành công của chương trình giúp bà nhận ra một khoảng trống rất lớn: châu Phi có vô số câu chuyện đặc sắc, nhưng phần lớn vẫn đang được kể bởi người khác, dưới góc nhìn của người khác. Từ đó, nữ lãnh đạo Mo Abudu đi đến một quyết định mang tính bước ngoặt: xây dựng một đế chế truyền thông do chính người châu Phi làm chủ, kể những câu chuyện của châu Phi bằng tiếng nói của chính họ.
EbonyLife TV ra đời vào năm 2013 và nhanh chóng trở thành mạng lưới giải trí và phong cách sống dành cho cộng đồng da màu có tầm ảnh hưởng nhất khu vực, phát sóng tại hơn 49 quốc gia ở châu Phi cùng thị trường Anh và Caribbean.
Theo hồ sơ của Forbes, đây là một trong những nền tảng truyền thông có tốc độ phát triển ấn tượng nhất tại lục địa này, đồng thời mở ra các hợp tác lớn với Sony Pictures, AMC Networks và đặc biệt là Netflix – đánh dấu lần đầu tiên một công ty truyền thông châu Phi ký thỏa thuận đa tựa phim và truyền hình với gã khổng lồ streaming toàn cầu.
Nhưng điểm đáng nói nhất trong hành trình của bà Mo Abudu không phải là việc xây dựng một hãng phim thành công, mà là khả năng biến bản sắc văn hóa thành lợi thế cạnh tranh toàn cầu. Trong thời đại mà AI và công nghệ khiến khoảng cách sản xuất ngày càng bị xóa nhòa, điều khó sao chép nhất không còn là kỹ thuật, mà là câu chuyện. CEO Mo Abudu hiểu rất rõ điều đó. Bà không cố gắng tạo ra một phiên bản sao chép của Hollywood tại Lagos. Thay vào đó, bà tạo ra một hệ sinh thái nội dung mang bản sắc Nigeria và châu Phi, nơi những câu chuyện địa phương được nâng tầm thành sản phẩm văn hóa có sức hút quốc tế.
 |
| Bà Mo Abudu chụp ảnh cùng Phó Tổng thống Nigeria Kashim Shettima tại Phủ Tổng thống sau cuộc gặp nhằm vận động sự ủng hộ cho chiến lược phát triển hệ sinh thái điện ảnh châu Phi. |
Đây cũng là lý do bà liên tục được vinh danh trên những bảng xếp hạng quyền lực toàn cầu. Năm 2025, Mo Abudu chính thức được TIME đưa vào danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới, ở hạng mục “Leaders”. Đáng chú ý, phần vinh danh dành cho bà được viết bởi nam diễn viên Idris Elba, người nhận xét rằng Mo Abudu sở hữu một “đế chế trải dài từ studio, sản xuất, rạp chiếu đến học viện sáng tạo”, đồng thời nhấn mạnh bà là người hiểu sâu sắc cách kể chuyện của châu Phi và biết cách biến nó thành sức mạnh toàn cầu.
Trước đó, bà từng được Forbes gọi là một trong những phụ nữ quyền lực nhất châu Phi và được giới truyền thông quốc tế xem là “Africa’s Oprah”. Mo Abudu xếp vị trí thứ 98 trong danh sách 100 phụ nữ quyền lực nhất thế giới của Forbes trong ba năm liên tiếp 2021, 2022 và 2023. Bà cũng được Forbes mô tả là “người phụ nữ thành công nhất châu Phi”, đồng thời được The Hollywood Reporter bình chọn là một trong 25 phụ nữ quyền lực nhất của truyền hình toàn cầu. Vào tháng 10/2021, tạp chí này tiếp tục đưa bà vào danh sách 20 phụ nữ quyền lực nhất trong ngành giải trí toàn cầu. Đến tháng 5/2025, Mo Abudu một lần nữa được The Hollywood Reporter vinh danh là một trong những phụ nữ có ảnh hưởng nhất của điện ảnh quốc tế.
Những năm gần đây, Mo Abudu tiếp tục mở rộng ảnh hưởng khi ra mắt quỹ Afro Film Fund trị giá 50 triệu USD, nhằm hỗ trợ sản xuất phim và phát triển nhân lực cho ngành điện ảnh châu Phi. Đây không chỉ là một quỹ đầu tư tài chính, mà còn là một chiến lược dài hạn nhằm xây dựng năng lực sáng tạo cho cả khu vực.
Điều mới mẻ và giàu tính bài học đối với giới doanh nhân nằm ở chỗ CEO Mo Abudu đã chứng minh rằng quyền lực thương hiệu trong thế kỷ 21 không chỉ đến từ sản phẩm, mà đến từ khả năng định nghĩa câu chuyện. Bà không bán phim theo nghĩa truyền thống. Bà bán hình ảnh của một châu Phi hiện đại, tự tin và có quyền tự kể về chính mình. Đó là một cấp độ cao hơn của kinh doanh: kinh doanh bằng quyền lực của câu chuyện. Điểm khác biệt của nữ doanh nhân Mo Abudu không chỉ là sản xuất nội dung, mà là xây dựng chuỗi giá trị sở hữu trí tuệ xoay quanh câu chuyện châu Phi.
Đối với doanh nhân Việt Nam, câu chuyện của bà Mo Abudu mang đến một bài học rất sâu sắc. Trong thời đại cạnh tranh toàn cầu, lợi thế bền vững không phải lúc nào cũng là vốn hay công nghệ. Thứ tạo ra khoảng cách lớn nhất nhiều khi là bản sắc và khả năng xây dựng câu chuyện thương hiệu đủ mạnh để định vị cả một ngành hoặc một cộng đồng. Ai sở hữu những câu chuyện hấp dẫn, người đó sở hữu thị trường giá trị.
