Đắk Lắk mở lối giao thông xanh: Đừng để xe dù, bến cóc “bóp nghẹt” xe buýt điện!

Những hành khách đầu tiên trải nghiệm tuyến xe buýt điện số 31 trong ngày khai trương.

Khởi đầu kỷ nguyên giao thông xanh tại Đắk Lắk

Sáng 9/7/2026, tuyến xe buýt điện số 31 (M’Đrắk - Buôn Ma Thuột và ngược lại) đã được Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh tổ chức khai trương, đánh dấu tuyến xe buýt đầu tiên tại Đắk Lắk được vận hành hoàn toàn bằng xe điện.

Tại lễ khai trương, ông Phan Văn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh nhấn mạnh, việc đưa tuyến xe buýt điện số 31 vào khai thác không chỉ là bước phát triển mới của doanh nghiệp mà còn thể hiện quyết tâm đồng hành cùng tỉnh Đắk Lắk trong phát triển giao thông công cộng xanh, hiện đại và thân thiện với môi trường. Với số phương tiện hiện đại, chất lượng, doanh nghiệp cam kết luôn nâng cao chất lượng phục vụ, xây dựng đội ngũ lái xe, nhân viên chuyên nghiệp, văn minh để phục vụ hành khách có những chuyến đi thuận tiện, an toàn và đúng giờ.

Ông Lâm cũng cho biết, tuyến có chiều dài 100km chạy dọc theo Quốc lộ 26 có điểm đầu tại Km92 (xã M’Drắk) và điểm cuối tại Bến xe phía Nam Buôn Ma Thuột. Trên tuyến có 140 điểm dừng đón, trả khách và 9 nhà chờ. Giai đoạn đầu, doanh nghiệp đưa vào khai thác 5 xe buýt điện, mỗi xe có sức chứa 60 hành khách. Xe hoạt động hằng ngày từ 5h10’ - 18h, với 30 chuyến/ngày, thời gian giãn cách tối đa 60 phút. Giá vé được áp dụng theo từng cự ly, dao động từ 15.000 đồng đến 70.000 đồng/lượt; vé tháng từ 600.000 đồng đến 1,5 triệu đồng tùy quãng đường di chuyển.

Phát biểu tại lễ khai trương tuyến xe buýt điện số 31, ông Lê Đình Minh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đắk Lắk nhấn mạnh: “Việc đưa tuyến xe vào hoạt động là sự kiện có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của hệ thống vận tải hành khách công cộng của tỉnh. Đây không chỉ là sự đổi mới về phương tiện vận tải mà còn là dấu mốc thể hiện quyết tâm của tỉnh trong việc từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển giao thông xanh, giao thông thông minh, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng cuộc sống của Nhân dân”.

Cũng theo ông Minh, xe buýt điện không chỉ mang lại phương tiện đi lại hiện đại, an toàn, êm ái cho người dân mà còn góp phần giảm ô nhiễm môi trường, giảm tiếng ồn đô thị, tiết kiệm năng lượng và từng bước hình thành thói quen sử dụng phương tiện giao thông công cộng. Ông Minh ghi nhận và đánh giá cao tinh thần tiên phong của Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh đã mạnh dạn đầu tư phương tiện vận tải xanh, ứng dụng công nghệ hiện đại vào hoạt động vận tải hành khách công cộng.

Ông Minh cũng đề nghị doanh nghiệp tiếp tục duy trì chất lượng dịch vụ, bảo đảm an toàn giao thông, xây dựng đội ngũ lái xe, nhân viên phục vụ văn minh, thân thiện, từng bước tạo thói quen sử dụng phương tiện công cộng trong Nhân dân để ngày càng nhiều người dân lựa chọn xe buýt làm phương tiện đi lại hằng ngày.

Về phía Sở Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong công tác quản lý nhà nước về vận tải hành khách công cộng; tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp đầu tư, phát triển các loại hình vận tải hiện đại, thân thiện với môi trường, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương chuyển đổi xanh của Chính phủ và của tỉnh.

Giao thông xanh Đắk Lắk liệu có thắng được vấn nạn xe dù, bến cóc, xe hợp đồng trá hình?

Nếu bị xe lậu giành hết khách, doanh nghiệp vận hành xe buýt điện sẽ gặp nhiều khó khăn, cản trở

Nỗi lo khi vừa lăn bánh, xe buýt điện bị “bóp nghẹt” bởi xe dù, bến cóc, xe hợp đồng trá hình không phải là không có cơ sở.

Theo ông Phan Văn Lâm, Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh, trước khi bỏ ra một số vốn lớn đầu tư vào xe buýt điện, doanh nghiệp đã phải cân nhắc rất nhiều.

Xe buýt điện đóng vai trò chủ đạo trong giao thông công cộng nhờ khả năng bảo vệ môi trường, vận hành êm ái, ít tiếng ồn và tiết kiệm chi phí vận hành. Phương tiện này mang lại trải nghiệm di chuyển văn minh, kết hợp công nghệ thông minh, thúc đẩy quá trình điện hóa đô thị bền vững.

So với xe dùng động cơ đốt trong thì xe sử dụng động cơ điện có hiệu suất chuyển đổi năng lượng cao, giúp chi phí nhiên liệu/điện năng trên mỗi km thường thấp hơn đáng kể.

Xe buýt điện có hệ thống truyền động điện có cấu tạo đơn giản hơn xe dùng động cơ đốt trong; ít phụ tùng hao mòn (không cần thay nhớt, lọc gió, bugi...), giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí bảo dưỡng.

Khi đi xe buýt điện, hành khách không còn chịu đựng mùi xăng dầu hay khí thải khó chịu, đồng thời xe thường được trang bị các công nghệ hiện đại như hệ thống định vị GPS, camera an ninh, cổng sạc USB, kết nối Wifi miễn phí…

“Với những lợi ích đặc biệt so với xe buýt truyền thống như đã nêu trên, nên xe buýt điện đang ngày càng trở thành loại hình phương tiện giao thông được nhiều người sử dụng. Đây là một trong những lý do mà Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh lựa chọn xe buýt điện để đầu tư, mở tuyến”. Ông Phan Văn Lâm chia sẻ.

Cũng theo ông Lâm, theo lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh tại Quyết định số 876/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình hành động về chuyển đổi năng lượng xanh, giảm phát thải khí các-bon và khí mê-tan của ngành giao thông vận tải thì từ năm 2025, 100% xe buýt thay thế, đầu tư mới phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Từ năm 2030, 100% xe taxi thay thế, đầu tư mới cũng phải sử dụng điện hoặc năng lượng xanh. Mục tiêu tổng quát của Chiến lược là phát triển hệ thống giao thông vận tải xanh hướng tới mục tiêu phát thải ròng khí nhà kính về “0” vào năm 2050. Như vậy, việc doanh nghiệp lựa chọn đầu tư tuyến xe buýt sử dụng hoàn toàn xe buýt điện là bắt buộc nhưng hợp lý.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì từ khi chuẩn bị mở tuyến đến khi đưa xe buýt điện đi vào hoạt động, lãnh đạo doanh nghiệp đã và đang có rất nhiều băn khoăn, lo lắng.

Ông Lâm phân trần: “Mỗi xe buýt điện chạy trên tuyến 31 (M’Đrắk - Buôn Ma Thuột và ngược lại) có giá mua hơn 3,2 tỷ đồng/chiếc. Đây là số tiền không nhỏ. Bỏ ra tiền tỷ nhưng thu về tiền chục, tiền trăm. Vậy mà xe buýt điện của doanh nghiệp phải đối mặt với sự cạnh tranh không lành mạnh, thiếu công bằng từ rất nhiều xe dù, xe hợp đồng trá hình chạy trên Quốc lộ 26 hàng ngày”.

Theo tìm hiểu của phóng viên Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập thì hàng ngày, trong chiều dài 100km dọc Quốc lộ 26 từ Km92 (xã M’Đrắk) đến Bến xe phía Nam Buôn Ma Thuột có hàng trăm xe ô tô hoạt động dịch vụ vận tải hành khách, toàn bộ là xe sử dụng động cơ đốt trong. Trong đó có nhiều xe đón, trả khách không đúng quy định của pháp luật.

Hành khách có nhu cầu chỉ cần gọi vào số điện thoại của nhà xe hoặc lái xe là địa điểm đón khách, trả khách sẽ được “hẹn” tại một nơi “thuận lợi” dễ né sự kiểm tra, xử lý của lực lượng chức năng. “Xe dù, bến cóc” đã trở thành vấn nạn nhiều năm qua ở nhiều tỉnh, thành trong nước, trong đó có tỉnh Đắk Lắk. Nhiều xe hoạt động “chui”, trốn thuế… nhưng vẫn không bị xử lý triệt để. Gần đây, tình trạng "xe ghép, xe tiện chuyến" phát triển mạnh do đánh trúng tâm lý tiện lợi của hành khách (chủ yếu là hoạt động kinh doanh vận tải trái phép) lại càng làm “đau đầu” các cơ quan chức năng. Chính loại hình kinh doanh “ma quái” nêu trên đã “bóp chết” nhiều tuyến xe buýt ở Đắk Lắk, trong đó có tuyến xe buýt Quyết Thắng sử dụng xe động cơ đốt trong đã từng “sáng rực” một thời trên Quốc lộ 26.

Thực tế cho thấy, các xe dù hoạt động từ rất sớm (khoảng 4 giờ sáng), cấu kết với "cò mồi" để chèo kéo và giành giật khách ngay trước mũi các tuyến xe buýt chính quy. Tình trạng này khiến các bến xe trung tâm vắng lặng, thất thu nghiêm trọng. Do không thể cạnh tranh về thời gian, tính linh hoạt và sự tiện lợi đón trả tận nơi của xe dù, các doanh nghiệp vận tải xe buýt tại Đắk Lắk rơi vào cảnh kinh doanh thua lỗ, càng chạy càng lỗ và buộc phải ngừng khai thác hàng loạt tuyến.

“Mới ra đời, nhưng xe buýt của tôi đã phải đương đầu với nhiều bất cập đấy. Song tôi tin là loại hình vận tải của mình sẽ được đông đảo người dân đón nhận và ủng hộ. Lãnh đạo tỉnh Đắk Lắk thì rất ủng hộ xe buýt điện. Nhưng để xe buýt điện tồn tại và phát triển thì chỉ doanh nghiệp làm ăn chân chính nỗ lực là chưa đủ mà rất cần phải có sự chia sẻ, giúp đỡ về nhiều mặt từ các cơ quan chức năng, nhất là xử lý nghiêm và triệt để những cá nhân, tập thể hành nghề kinh doanh vận tải trái phép”. Ông Phan Văn Lâm - Giám Công ty TNHH Xây dựng và Vận tải Ngọc Linh nói.