Chiến tranh đã lùi xa nhưng với nhiều cựu chiến binh, hành trình cống hiến chưa bao giờ khép lại. Sau ngày rời quân ngũ, họ tiếp tục bước vào một "mặt trận" mới - mặt trận phát triển kinh tế, xây dựng quê hương và gìn giữ những giá trị tốt đẹp của người lính trong cuộc sống đời thường.
Cựu chiến binh Nguyễn Văn Quân (sinh năm 1962) là một trong những điển hình như vậy. Hơn bốn thập kỷ sau khi xuất ngũ, ông vẫn giữ tác phong nhanh nhẹn, tinh thần kỷ luật và ý chí vượt khó được rèn giũa trong môi trường quân đội. Những phẩm chất ấy không chỉ giúp ông gây dựng thành công mô hình kinh tế tổng hợp mà còn trở thành nền tảng để ông tiếp tục cống hiến cho cộng đồng.
Ít ai nghĩ rằng, người nông dân quanh năm gắn bó với vườn quất hôm nay từng là chiến sĩ của Tiểu đoàn 61, Cục Vật tư, Tổng cục Hậu cần, thực hiện nhiệm vụ quản lý hậu cần và kiểm tra hàng hóa tại Cảng Chùa Vẽ (Hải Phòng). Rời quân ngũ năm 1983, ông mang theo hành trang quý giá là tính kỷ luật, sự kiên trì và tinh thần không ngại gian khó - những phẩm chất đã đồng hành cùng ông trên chặng đường lập nghiệp sau này.
Năm 2003, ông Quân lên Lào Cai tìm kiếm cơ hội phát triển kinh tế. Hai năm sau, ông quyết định gắn bó lâu dài với vùng đất Thống Nhất, nay thuộc phường Cam Đường.
 |
| Cựu chiến binh Nguyễn Văn Quân hiện có khoảng 1.000 cây quất cảnh cùng nhiều loại cây ăn quả như cam, nhãn, ổi... |
Những ngày đầu lập nghiệp không hề dễ dàng. Đất đai cần cải tạo, vốn đầu tư hạn chế, kinh nghiệm sản xuất còn ít. Nhưng thay vì chọn cách làm manh mún, ông kiên trì xây dựng mô hình kinh tế tổng hợp theo hướng bền vững, tận dụng tối đa lợi thế của từng loại cây trồng, vật nuôi để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Đến nay, trên diện tích vườn của gia đình có khoảng 1.000 cây quất cảnh cùng nhiều loại cây ăn quả như cam, nhãn, ổi... Trong đó, quất cảnh trở thành cây trồng chủ lực, mang lại nguồn thu ổn định mỗi dịp Tết Nguyên đán.
Để tạo nên một cây quất đẹp, người trồng phải chăm sóc gần như quanh năm, từ tạo tán, cắt tỉa, điều chỉnh chế độ dinh dưỡng đến xử lý thời điểm ra hoa, kết quả. Chính sự tỉ mỉ và kiên trì ấy đã giúp những cây quất của gia đình ông có chất lượng ổn định, được nhiều khách hàng trong và ngoài tỉnh lựa chọn.
Không chỉ bán sản phẩm, ông còn xây dựng được uy tín bằng chất lượng và chữ tín trong làm nghề. Từ đó, người dân địa phương quen gọi ông bằng cái tên thân thuộc "Quân Quất" - một biệt danh giản dị nhưng phản ánh sự ghi nhận đối với người nông dân đã tạo dựng thương hiệu bằng chính sự cần cù và trách nhiệm.
 |
| Gia đình ông Quân phát triển chăn nuôi theo hướng tuần hoàn với đàn lợn đen bản địa, gà, ngỗng và ao cá rộng khoảng 500 m² |
Song song với trồng trọt, gia đình ông còn phát triển chăn nuôi theo hướng tuần hoàn với đàn lợn đen bản địa, gà, ngỗng và ao cá rộng khoảng 500 m². Các hoạt động sản xuất được kết nối thành mô hình VAC khép kín, vừa tận dụng hiệu quả nguồn lực sẵn có, vừa giảm chi phí đầu vào và nâng cao giá trị kinh tế.
Nhờ mạnh dạn áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất, mô hình kinh tế của gia đình hiện mang lại thu nhập từ 400 đến 500 triệu đồng mỗi năm sau khi trừ chi phí.
Điều làm nên giá trị của mô hình kinh tế do ông Nguyễn Văn Quân xây dựng không chỉ nằm ở mức thu nhập của gia đình mà còn ở những đóng góp đối với cộng đồng.
Trang trại của ông tạo việc làm thường xuyên cho từ hai đến ba lao động địa phương và từ ba đến sáu lao động thời vụ trong giai đoạn chăm sóc, xuất bán quất cảnh. Mức thu nhập từ 250.000 đến 300.000 đồng mỗi ngày, thời điểm cao điểm đạt 400.000 đến 500.000 đồng mỗi ngày, giúp nhiều lao động có thêm nguồn thu nhập ổn định.
Trong quá trình sản xuất, ông luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc quất cảnh, kỹ thuật xây dựng mô hình VAC cũng như cách tổ chức sản xuất hiệu quả cho hội viên cựu chiến binh và người dân có nhu cầu. Theo ông, làm kinh tế chỉ thực sự có ý nghĩa khi nhiều người cùng phát triển.
 |
| Cựu chiến binh Nguyễn Văn Quân với vườn cây ăn quả đang mùa thu hoạch |
Bên cạnh đó, ông còn tích cực tham gia các hoạt động từ thiện, giúp đỡ hộ nghèo, đồng hành cùng các chương trình an sinh xã hội và các phong trào do Hội Cựu chiến binh, chính quyền địa phương phát động.
Ông từng tham gia Ban Chấp hành Hội Nông dân, giữ cương vị Phó Chủ tịch Hội Nông dân phường Thống Nhất (trước đây), là Phó Ban Câu lạc bộ Sản xuất, kinh doanh giỏi và doanh nhân cựu chiến binh tiêu biểu của thành phố Lào Cai. Với những đóng góp tích cực trong phát triển kinh tế và công tác xã hội, ông nhiều lần được các cấp, các ngành biểu dương, khen thưởng.
Giữa nhịp phát triển của nông nghiệp hiện đại, câu chuyện của cựu chiến binh Nguyễn Văn Quân cho thấy phẩm chất Bộ đội Cụ Hồ không chỉ được thể hiện trong những năm tháng quân ngũ mà còn được tiếp nối bằng lao động, sáng tạo và trách nhiệm với cộng đồng.
Từ người lính hậu cần năm nào đến người nông dân gây dựng thương hiệu quất cảnh trên vùng đất Cam Đường, ông đã lựa chọn con đường cống hiến bằng chính đôi bàn tay lao động. Mô hình kinh tế của ông không chỉ tạo dựng cuộc sống ổn định cho gia đình mà còn góp phần tạo việc làm, chia sẻ kinh nghiệm sản xuất và lan tỏa tinh thần vượt khó đến nhiều hội viên cựu chiến binh cũng như người dân địa phương.
Trong hành trình phát triển của Lào Cai, những mô hình kinh tế như của cựu chiến binh Nguyễn Văn Quân là minh chứng sinh động cho thấy, khi ý chí của người lính được kết hợp với tinh thần dám nghĩ, dám làm và khát vọng cống hiến, sẽ tạo nên những giá trị bền vững không chỉ cho mỗi gia đình mà còn cho cả cộng đồng. Đó cũng là cách những người lính năm xưa tiếp tục viết nên câu chuyện đẹp của mình trên "mặt trận" phát triển kinh tế và xây dựng quê hương trong thời kỳ mới.
