Giá đường trên thị trường thế giới đang đạt mức cao nhất trong 15 năm trở lại đây. Tình trạng này đang diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia sản xuất và xuất khẩu đường, như Ấn Độ, Thái Lan và Pakistan, đang gặp khó khăn vì thời tiết unfavourable ảnh hưởng đến sản lượng đường.
Đặc biệt, Pakistan đã cấm xuất khẩu đường sau khi giá đường trong nước đạt mức kỷ lục là 170 Rs/kg (tương đương 0,56 USD/kg). Theo Reuters, Ấn Độ hiện đang xem xét khả năng cấm xuất khẩu đường trong niên vụ 2023/2024, bắt đầu từ tháng 10/2023 nếu sản lượng mía giảm sút. Nếu điều này xảy ra, đây sẽ là lần đầu tiên trong vòng 7 năm Ấn Độ, quốc gia xuất khẩu đường lớn thứ hai trên thế giới, sẽ tạm ngừng xuất khẩu đường.
Thống kê cho thấy, giá đường thế giới thường tăng khi xuất hiện hiện tượng El Nino. Vào đầu tháng 7/2023, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) đã dự báo khả năng xuất hiện hiện tượng El Nino vào cuối năm với cường độ vừa phải là 90%. Điều này sẽ tiêu cực đối với sản lượng mía đường trong niên vụ 2023 - 2024 tại nhiều quốc gia. Dự kiến sản lượng sẽ giảm, và điều này sẽ giúp duy trì giá đường thế giới ở mức cao.
Trên thị trường Việt Nam, với tăng giá đường thế giới, giá đường nội địa đã bắt đầu tăng từ tháng 5/2023. Điều này thúc đẩy hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất đường trong nước, đặc biệt là do hiệu quả từ biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số sản phẩm đường nhập khẩu từ Thái Lan.
Một ví dụ là Công ty Cổ phần Đường Quảng Ngãi (mã cổ phiếu QNS – sàn UPCoM), đã ghi nhận mức biên lợi nhuận trong mảng đường vào quý 2/2023 là 26%, so với mức 11,3% của quý 2/2022. Trong 6 tháng đầu năm nay, Đường Quảng Ngãi đã đạt doanh thu thuần gần 5.300 tỷ đồng và lãi ròng hơn 1.000 tỷ đồng, tăng lần lượt 31% và 90% so với cùng kỳ năm 2022. Mảng đường trong nửa đầu năm 2023 đã đóng góp hơn 2.200 tỷ đồng doanh thu, tăng 163% so với cùng kỳ năm 2022.
Theo đánh giá của CSI Research, hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp sản xuất đường, như Đường Quảng Ngãi, trong nửa cuối năm 2023 có thể tiếp tục được hưởng lợi từ việc giá đường tăng cao. Đồng thời, nhu cầu sử dụng đường tăng cao trong những tháng cuối năm để sản xuất bánh kẹo trong các dịp lễ tết như Trung thu và Tết Nguyên đán cũng có thể đóng góp vào tăng trưởng ngành đường.
Trong ngành sản xuất đường mía, mùa sản xuất thường diễn ra từ tháng 11, 12 đến tháng 4, 5 năm sau và tiêu thụ kéo dài suốt cả năm. Do đó, giá đường thường có xu hướng tăng dần khi hàng tồn kho của các nhà máy đường giảm.
Dự kiến giá đường trên thị trường nội địa sẽ đạt đỉnh vào cuối năm – thời điểm tiêu thụ đường cao nhất và chuẩn bị cho vụ mía mới. Theo CSI Research, Đường Quảng Ngãi dự kiến tăng diện tích trồng mía lên thêm 15% trong niên độ 2023/2024, đạt 30.000 ha. Trong năm 2024, doanh nghiệp này dự kiến thu hoạch 2,1 triệu tấn mía và sản xuất 230-240.000 tấn đường tinh luyện. Do đó, sản lượng đường RS của Đường Quảng Ngãi dự kiến sẽ đạt 180.000 tấn trong năm 2023, tăng 64% so với năm 2022, và sẽ tăng thêm 28% lên mức 230.000 tấn trong năm 2024.
PV (t/h)
