Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật, sự tham gia của các doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có cơ hội.
aa
Ảnh minh họa.
Trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật, sự tham gia của các doanh nghiệp là vô cùng quan trọng. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng có cơ hội hoặc điều kiện để tham gia đóng góp ý kiến trong quá trình này. Điều này dẫn đến việc nhiều doanh nghiệp phản ứng quyết liệt khi pháp luật ban hành.
Trên thực tế, Nhà nước đã nhận thức được tầm quan trọng của tiếng nói của doanh nghiệp trong xây dựng chính sách. Để khắc phục những bất cập về chính sách, nhiều biện pháp đã được áp dụng.
Năm 2020, Tổ công tác rà soát văn bản quy phạm pháp luật của Thủ tướng Chính phủ đã tiến hành rà soát 11 nhóm vấn đề liên quan đến kinh doanh. Đồng thời, từ đầu năm 2022, Quốc hội đã ban hành một luật sửa đổi 8 luật về kinh doanh nhằm gỡ vướng cho một số hoạt động đầu tư.
Các biện pháp trên không chỉ dừng lại ở việc rà soát và sửa đổi, mà còn tập trung vào việc cắt giảm và đơn giản hóa các quy định kinh doanh. Theo thống kê của Văn phòng Chính phủ, đã có khoảng 17.830 quy định về kinh doanh được các bộ công khai và cập nhật. Đồng thời, gần 150 quy định chuẩn bị ban hành và 1.029 quy định đã được đơn giản hóa trên Cổng tham vấn và tra cứu quy định kinh doanh. Các bộ, ngành cũng đã tích cực triển khai việc cắt giảm và đơn giản hóa 2.189 quy định kinh doanh tại 175 văn bản.
Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt phương án cắt giảm và đơn giản hóa 1.099 quy định của 10 bộ, cơ quan. Theo đó, cần sửa đổi và bổ sung 197 văn bản, trong khi các bộ đã cắt giảm và đơn giản hóa 396 quy định kinh doanh tại 54 văn bản. Những biện pháp này cho thấy sự quan tâm và nỗ lực của Nhà nước trong việc giải quyết tình huống và sửa chữa các khiếm khuyết trong phần ngọn của vấn đề.
Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, những biện pháp trên chỉ mang tính chất giải quyết tình huống, sửa chữa một vài khiếm khuyết ở phần ngọn của vấn đề mà chưa xem xét tổng thể từ gốc rễ của vấn đề trong hệ thống văn bản pháp luật. Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) - ông Phạm Tấn Công đã đưa ra nhận định này.
Ông Công cho rằng, trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật, việc tham gia và đóng góp ý kiến của doanh nghiệp cần được đảm bảo. Nếu có sự thiếu hiểu biết và không tham gia vào quá trình này, các quy định kinh doanh có thể gặp phải nhiều vấn đề và không thể đáp ứng đúng nhu cầu và mong muốn của doanh nghiệp. Điều này có thể dẫn đến mâu thuẫn và khó khăn trong quá trình thực hiện chính sách và pháp luật.
Với tầm quan trọng của tiếng nói của doanh nghiệp, ông Công đề xuất rằng cần thiết lập các cơ chế đảm bảo sự tham gia rộng rãi và công bằng của doanh nghiệp trong quá trình xây dựng chính sách. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc tăng cường giao lưu, hội thảo, và thỉnh thoảng yêu cầu ý kiến từ các doanh nghiệp khi xây dựng và sửa đổi pháp luật. Ngoài ra, cần tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin và tham gia vào quy trình ra quyết định.
Trong tổng thể, việc coi trọng tiếng nói của doanh nghiệp trong xây dựng chính sách là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng của kinh tế. Những biện pháp như rà soát, sửa đổi, cắt giảm, và đơn giản hóa quy định kinh doanh đã được Nhà nước áp dụng, tuy nhiên, cần xem xét tổng thể và đảm bảo sự tham gia rộng rãi và công bằng của doanh nghiệp để đảm bảo hiệu quả và tính khả thi của chính sách và pháp luật.
Để đảm bảo hiệu quả của việc coi trọng tiếng nói của doanh nghiệp trong xây dựng chính sách, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia tích cực và có trách nhiệm trong quá trình này. Điều này đòi hỏi sự tăng cường tính minh bạch và công khai trong hoạt động xây dựng pháp luật. Các tài liệu liên quan, bao gồm cả đánh giá tác động chính sách và ý kiến đóng góp của cộng đồng doanh nghiệp, cần được công khai đầy đủ.
Ngoài ra, cần thay đổi cách thức lấy ý kiến từ doanh nghiệp để đảm bảo tính tích cực và ý nghĩa của những ý kiến đóng góp. Thay vì chỉ yêu cầu ý kiến sau khi dự án luật đã hoàn thiện, cần cho phép doanh nghiệp tham gia từ giai đoạn đầu của quá trình xây dựng dự án luật. Điều này giúp doanh nghiệp có cơ hội góp phần vào việc định hình chính sách và loại bỏ những rào cản không cần thiết cho hoạt động kinh doanh.
Pháp luật kinh doanh có vai trò quan trọng trong sự phát triển của doanh nghiệp. Tuy nhiên, nếu thiếu đi sự đóng góp ý kiến từ các doanh nghiệp, các văn bản pháp luật cũng có thể gặp phải thiếu sót và bất cập. Ý kiến của doanh nghiệp, từ những vấn đề vướng mắc thực tế, có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện chính sách và pháp luật để đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.
Để đảm bảo sự hiệu quả của việc tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng chính sách, cần có sự tăng cường thông tin và tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp có thể tham gia vào quy trình ra quyết định. Các ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra cần lắng nghe ý kiến đóng góp và nghiên cứu cụ thể các ý kiến này.
Từ việc xây dựng hệ thống pháp luật hoàn chỉnh, bám sát thực tế và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp, sẽ tạo ra một môi trường đầu tư và kinh doanh thuận lợi. Điều này không chỉ góp phần phát huy cao nhất tiềm năng của người dân và doanh nghiệp, mà còn giúp tháo gỡ những rào cản và khúc mắc gây trở ngại cho sự phát triển kinh tế-xã hội của đất nước.
Trong thời gian gần đây, VCCI đã chủ động tổ chức các hội thảo và diễn đàn để thu thập ý kiến từ các chuyên gia và doanh nghiệp, nhằm cung cấp các đề xuất và kiến nghị cho Quốc hội và Chính phủ. Điều này đã tạo ra một sân chơi cho doanh nghiệp để thể hiện quyết tâm và ý chí trong việc tham gia xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Tuy nhiên, để đạt được mục tiêu tối đa hóa sự đóng góp của doanh nghiệp, cần có sự chú trọng đến việc tạo ra một môi trường thuận lợi và minh bạch để doanh nghiệp tham gia tích cực. Điều này bao gồm việc công khai và tiếp cận tài liệu liên quan, đảm bảo quá trình lấy ý kiến công bằng và công khai. Thêm vào đó, các ban soạn thảo và cơ quan thẩm tra cần đảm bảo quá trình điều tra và thu thập ý kiến từ doanh nghiệp được tiến hành một cách chi tiết và cụ thể.
Chỉ khi có sự hợp tác chặt chẽ và đúng đắn giữa chính phủ, các cơ quan liên quan và doanh nghiệp, mới có thể xây dựng một hệ thống pháp luật chính xác và thực sự hữu ích cho sự phát triển của doanh nghiệp và đất nước.
Trong nhiều năm, khi nhắc đến nguyên nhân khiến doanh nghiệp thất bại, người ta thường nói đến thiếu vốn, thiếu nhân lực, thiếu thị trường hoặc sức ép cạnh tranh. Tuy nhiên, những biến động liên tiếp của kinh tế thế giới trong hơn một thập kỷ qua đang cho thấy một sự thật khác. Nhiều doanh nghiệp sở hữu nguồn lực lớn, thương hiệu mạnh và thị phần dẫn đầu vẫn có thể sụp đổ trong thời gian ngắn vì không nhận diện được những rủi ro đang âm thầm hình thành bên trong hệ thống của mình.
GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Namcho rằng để xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế tại TP.Hồ Chí Minh và Đà Nẵng, Việt Nam cần đi trước về thể chế, chủ động hoàn thiện khung pháp lý cho blockchain, fintech và kinh tế số thay vì “vừa làm vừa dò dẫm”.
GS. TS Hoàng Văn Cường cho rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đối mặt nhiều rào cản tín dụng, đòi hỏi thay đổi cách tiếp cận vốn, chuyển sang quản lý dựa dữ liệu và dòng tiền hiệu quả hơn.
Theo chuyên gia Nguyễn Quang Huy, điều hành chính sách tiền tệ hiện nay đòi hỏi sự linh hoạt, hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định thị trường và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính quốc gia.
Theo Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc, để tạo đột phá trong phát triển kinh tế số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, các tập đoàn công nghệ lớn của Việt Nam cần mạnh dạn bước vào những lĩnh vực công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, 5G, 6G thay vì chỉ dừng ở gia công phần mềm và ứng dụng công nghệ sẵn có.
Theo TS. Lê Duy Bình, chính sách tiền tệ đang đối mặt nhiều áp lực từ thanh khoản, tỷ giá và quốc tế, khiến dư địa giảm lãi suất không còn lớn và cần ưu tiên ổn định vĩ mô.
Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, TS. Đinh Hồng Kỳ cho rằng, nếu Luật Đô thị đặc biệt tạo được quyền tự chủ thực chất, cơ chế ra quyết định nhanh, nền hành chính số dựa trên dữ liệu và môi trường thể chế đủ mở cho đổi mới sáng tạo, TP. Hồ Chí Minh sẽ có cơ hội bước sang “đường ray phát triển mới” trong nhiều thập niên tới.
Trong nhiều thập kỷ, các quốc gia cạnh tranh bằng tài nguyên, vốn và công nghệ. Nhưng ở giai đoạn phát triển mới, cuộc cạnh tranh đang dần chuyển sang một mặt trận khác: chất lượng con người. Một dân tộc khỏe mạnh toàn diện không chỉ tạo ra năng suất lao động cao hơn mà còn tạo nên chỉ số hạnh phúc, khả năng sáng tạo và sức mạnh bền vững của nền kinh tế.
Theo chuyên gia Nguyễn Anh Khoa, thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam đang hình thành với nhiều kỳ vọng nhưng cũng tồn tại không ít rào cản, đòi hỏi doanh nghiệp phải nhanh chóng thích ứng để không bị tụt lại phía sau.
Làn sóng triển khai hàng loạt siêu dự án hạ tầng và đô thị đang đặt ra yêu cầu cấp bách về việc thay đổi hành lang pháp lý đất đai. Những xung đột khiếu nại dai dẳng từ thực tế cho thấy, cốt lõi của vấn đề nằm ở sự bất bình đẳng trong phân chia lợi ích phát triển giữa doanh nghiệp và người dân. Việc sửa đổi Luật Đất đai lần này được kỳ vọng sẽ loại bỏ tư duy áp đặt, kiến tạo các cơ chế dịch chuyển đất đai công bằng để không đẩy người dân vào thế chịu thiệt.
Trong bối cảnh đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mô hình tái tạo sinh kế của Vingroup tại siêu dự án Khu đô thị Thể thao Quốc tế Hà Nội được đánh giá là bước đi tiên phong, giúp hàng vạn người dân địa phương không đứng ngoài, mà trở thành chủ thể của chính quá trình phát triển. TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, chia sẻ về ý nghĩa sâu xa của cách làm này và lý do nó nên được nhân rộng.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân chia sẻ IFC Việt Nam đặt mục tiêu thu hút 300 tỷ USD giao dịch tài chính hàng hải mỗi năm, từng bước định vị vai trò trung tâm tài chính mới của khu vực.
Có những thay đổi đến rất chậm khiến người ta không nhận ra, nhưng cũng có những thay đổi chỉ cần một văn bản, một thuật toán hay một dòng dữ liệu xuất hiện là cả cuộc chơi lập tức khác đi. Tiến sĩ Hồng Duyên, chuyên gia nguồn nhân lực cho biết: “Từ ngày 01/6/2026, chỉ cần sai một ký tự trong hồ sơ, hệ thống hải quan Trung Quốc có thể tự động từ chối cả một lô hàng mà không có bất kỳ ngoại lệ nào. Nhưng câu chuyện thực sự không nằm ở thủ tục hải quan. Điều đáng suy ngẫm hơn là: thế giới đang bước vào thời kỳ mà quan hệ, kinh nghiệm và sự linh hoạt kiểu cũ liệu còn là lợi thế đủ mạnh?”
TS. Cấn Văn Lực nhận định chuyển đổi số, tài chính xanh và cải cách giám sát sẽ định hình thị trường tài chính Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết về quản trị rủi ro và bảo vệ người tiêu dùng.
