Cơ hội “đi tắt đón đầu” thị trường tiền số

Đồng xu biểu trưng của Bitcoin - tiền số lớn nhất thế giới

Dù chỉ mới được công nhận trong thời gian gần đây, thị trường tiền số và tài sản số tại Việt Nam đang được giới chuyên gia quốc tế đánh giá là một “vùng đất tiềm năng” với khả năng đi nhanh, thậm chí đi trước một số trung tâm tài chính truyền thống. Lợi thế lớn nhất không nằm ở quy mô hiện tại, mà ở khả năng “đi tắt đón đầu” trong một cuộc chơi còn đang định hình.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân – Giảng viên cấp cao Đại học Kinh tế TP.HCM – tại buổi họp báo ra mắt chương trình “Phổ cập tài sản số” nhận định rằng Việt Nam sở hữu một lợi thế rất rõ ràng: chi phí vận hành thấp nhưng chất lượng nguồn lực không hề thua kém các trung tâm tài chính trong khu vực.

Theo ước tính của ông Huân, chi phí thuê mặt bằng, vận hành doanh nghiệp và đặc biệt là chi phí nhân sự tại Việt Nam chỉ bằng khoảng 1/5 so với Singapore. Trong khi đó, nguồn nhân lực công nghệ, tài chính và blockchain của Việt Nam vẫn được cộng đồng quốc tế đánh giá cao về năng lực, khả năng thích ứng và tốc độ học hỏi.

“Với các tập đoàn công nghệ và tài chính toàn cầu, đây là một bài toán kinh tế rất hấp dẫn,” ông Huân nhấn mạnh.

Khác với suy nghĩ phổ biến rằng “đi sau là thiệt thòi”, trong lĩnh vực tài sản số, vị thế người đến sau lại mở ra không ít cơ hội. Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, các trung tâm tài chính truyền thống đang gặp không ít khó khăn khi phải tích hợp công nghệ mới vào hệ thống cũ vốn cồng kềnh và bị ràng buộc chặt chẽ bởi luật pháp.

Ông dẫn ví dụ về sàn Nasdaq tại Mỹ – một biểu tượng của thị trường tài chính toàn cầu – vẫn gặp nhiều trắc trở khi đăng ký với Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) trong việc token hóa cổ phiếu niêm yết. Những trở ngại này cho thấy các định chế tài chính lâu đời phải đối mặt với sức ì rất lớn, đặc biệt tại những quốc gia có hệ thống pháp lý ổn định nhưng khó thay đổi.

Ngược lại, các nước đang phát triển như Việt Nam không chịu áp lực “phải giữ nguyên cấu trúc cũ”. Điều này cho phép thử nghiệm mô hình mới nhanh hơn, linh hoạt hơn, nếu có định hướng và khung thể chế phù hợp.

Trong bối cảnh đó, việc Việt Nam đang xúc tiến xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế (IFC) được xem là một cơ hội mang tính chiến lược. Theo ông Huân, đây có thể là “phòng thí nghiệm” lý tưởng để thử nghiệm các mô hình mới, như sàn giao dịch chứng khoán token hóa – lĩnh vực mà đến nay chưa nhiều quốc gia trên thế giới triển khai thành công.

Một điểm đáng chú ý khác là hệ sinh thái blockchain tại Việt Nam không còn ở giai đoạn sơ khai. Trong nhiều năm qua, cộng đồng startup, kỹ sư và doanh nghiệp blockchain Việt đã phát triển mạnh, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, do thiếu khung pháp lý rõ ràng trong giai đoạn trước, không ít doanh nghiệp buộc phải “xuất ngoại”, đặt trụ sở tại Singapore hoặc các vùng lãnh thổ khác để thuận lợi hoạt động.

PGS.TS Nguyễn Hữu Huân tin rằng khi Việt Nam tiếp tục hoàn thiện luật pháp và thể chế liên quan đến tài sản số, làn sóng “hồi hương” của các doanh nghiệp blockchain là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Khi đó, thị trường tiền số Việt Nam không chỉ là nơi tiêu dùng, mà còn trở thành trung tâm phát triển, sáng tạo và thu hút dòng vốn quốc tế.