Chuyển đổi số ngành Luật – góc nhìn từ vị trí người dẫn dắt

Luật sư Lê Nguyên Hòa - Giám đốc điều hành Công ty Luật TNHH LHLegal

Thưa Luật sư, LHLegal được biết đến là một công ty luật trẻ nhưng đã nhanh chóng khẳng định được vị thế trong giới chuyên môn. Xin Luật sư chia sẻ những thành tựu nổi bật nhất trong năm 2024 mà công ty đã đạt được trong quá trình phát triển vượt bậc vừa qua.?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Qua 07 năm hoạt động trong lĩnh vực cung cấp dịch vụ pháp lý, LHLegal đã khẳng định thế mạnh trong lĩnh vực tư vấn và giải quyết tranh chấp tại Việt Nam. LHLegal tự hào đã nhận được sự tín nhiệm của nhiều doanh nghiệp lớn trong và ngoài nước trong các Vụ Việc pháp lý tại Việt Nam. Nếu anh hỏi về thành tựu nổi bật nhất, thì tôi không dám nói cụ thể vì đặc thù công việc của chúng tôi phải giữ bảo mật cho khách hàng. Tôi chỉ xin phép nói về niềm vui, hạnh phúc nhất trong trong nghề Luật sư đó là chúng tôi xây dựng được một văn hóa, giá trị cốt lõi qua 07 năm thành lập và phát triển, thể hiện qua các Vụ Việc, Vụ Án mà chúng tôi đảm nhận đó là “chúng tôi luôn nỗ lực vì sự chính trực và công bằng”. Nhờ đó, trong tất cả các Vụ Việc mà LHLegal đã tham gia hỗ trợ pháp lý, thì dù khách hàng của chúng tôi là một người dân yếu thế, hay một chính trị gia như ông Tất Thành Cang (nguyên phó Bí Thư Thành ủy TP. Hồ Chí Minh), doanh nhân như bà Lê Hoàng Diệp Thảo, doanh nghiệp lớn như Biti’s, một ngân hàng đại chúng như Sacombank thì chúng tôi vẫn luôn giữ và thực hiện đúng tôn chỉ nỗ lực vì sự chính trực và công bằng này. Điều đó làm cho các khách hàng luôn an tâm về công việc đã giao phó cho chúng tôi vì họ biết rằng chúng tôi luôn làm việc với thái độ chuyên nghiệp, cẩn trọng, tỉ mỉ và trách nhiệm để đạt được tôn chỉ mà chúng tôi đang hướng tới.

Hành trình phát triển chắc hẳn cũng gặp không ít thách thức. Luật sư có thể chia sẻ về những bài học quý giá rút ra từ những khó khăn đã vượt qua?

Luật sư Lê Nguyên Hòa:Thách thức lớn nhất có lẽ là giai đoạn đại dịch COVID-19. Khi đó, chúng tôi buộc phải chuyển đổi toàn bộ mô hình làm việc sang hình thức trực tuyến trong thời gian rất ngắn. Tuy nhiên, chính thử thách này đã thúc đẩy chúng tôi đẩy nhanh quá trình số hóa và đổi mới công nghệ. Trong thời gian này, các Luật sư tại LHLegal đã tăng cường sử dụng các ứng dụng của hệ sinh thái Microsoft Platform như Ms Teams, Lists, Planner, Sharepoints…để làm việc. Sau thời kỳ này, chúng tôi nhận ra việc sử dụng các nền tảng công nghệ vào công việc của Luật sư đã giúp phân loại được các kênh, nhóm làm việc và lập kế hoạch làm việc được phân hóa cho từng vụ việc.

Các Luật sư thuộc Công ty Luật TNHH LHLegal

Với vai trò là người đứng đầu một công ty luật, ông nhìn nhận thế nào về xu hướng chuyển đổi số trong ngành luật hiện nay?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Chuyển đổi số không chỉ đơn thuần là một xu hướng mà đã trở thành một yêu cầu tất yếu của ngành luật trong thời đại 4.0. Qua quan sát và trải nghiệm thực tế, tôi nhận thấy ngành luật đang trải qua ba giai đoạn chuyển đổi chính: từ số hóa cơ bản các tài liệu giấy tờ, đến tự động hóa quy trình làm việc, và cao nhất là tích hợp các công nghệ tiên tiến như AI vào hoạt động hành nghề. Phương thức làm việc giữa Tòa án và người dân cũng đang và sẽ được thay đổi lớn trong thời gian sắp tới dựa trên nền tảng chuyển đổi số. Từ đó cũng sẽ tác động đến chuyển đổi số trong ngành Luật nói chung.

Gần đây, chuyển đổi số đang là chủ đề được Đảng và Nhà nước đặc biệt quan tâm. Luật sư có thể chia sẻ thêm về điều này?

Luật sư Hòa: Đúng vậy, nhân dịp kỷ niệm 79 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam vừa qua, tôi đã có vinh dự được yết kiến Tổng Bí thư Tô Lâm vào ngày 22/8/2024. Trong buổi gặp, tôi được nghe trực tiếp về tầm nhìn của Tổng Bí thư về vai trò then chốt của chuyển đổi số trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Điều này cũng được thể hiện rõ trong bài viết của Tổng Bí thư: "Chuyển đổi số - Động lực quan trọng phát triển lực lượng sản xuất, hoàn thiện quan hệ sản xuất đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới". Theo đó, chuyển đổi số còn được xem như là một công cụ giúp phòng chống nạn quan liêu, tham nhũng vặt đối với các công việc, thủ tục hành chính thường ngày.

Năm 2025 sắp tới, Không biết LHLegal có kế hoạch gì để đẩy mạnh hơn nữa quá trình chuyển đổi số trong thực tiễn?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Hòa chung mục tiêu dân tộc, tại Công ty Luật TNHH LHLegal, chúng tôi ưu tiên ứng dụng công nghệ thông tin nhằm chuẩn hóa quy trình làm việc. Chúng tôi đã tiếp cận công ty hàng đầu về công nghệ thông tin để đặt hàng xây dựng ứng dụng làm việc riêng cho LHLegal, trong đó có cả công ty thành viên của FPT, Viettel và một số đơn vị chuyên về xây dựng ERP cho các doanh nghiệp SME. Cuối cùng chúng tôi chọn được một đơn vị có kinh nghiệm lâu năm trong việc hỗ trợ các doanh nghiệp ứng dụng về công nghệ thông tin và chuyển đổi số. Hiện chúng tôi đang xây dựng nền tảng giúp tự động giao việc, nhắc việc theo quy trình chuẩn đã được chúng tôi tích lũy sau nhiều năm cung cấp dịch vụ pháp lý, rút ngắn thời gian triển khai kế hoạch, và tối ưu hóa hiệu quả công việc. Đồng thời, nền tảng cũng giúp đưa ra các thống kê, báo cáo tự động về hiệu suất làm việc của các nhân sự, từ đó thúc đẩy quá trình làm việc của mỗi cá nhân và tập thể. Nền tảng mà chúng tôi xây dựng dựa trên ngôn ngữ lập trình của Microsoft, vì vậy đảm bảo tính bảo mật, an toàn về dữ liệu cũng như có tính đồng bộ, thông suốt khi sử dụng bộ office của Microsoft.

Tôi tin rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công việc sẽ giúp các tổ chức hành nghề Luật sư cải thiện đáng kể chất lượng dịch vụ pháp lý nói riêng và hòa chung vào sự chuyển mình trong việc đẩy mạnh chuyển đổi sổ của cả nước nói chung.

Công ty Luật TNHH LHLegal

Quá trình chuyển đổi số luôn đi kèm với những thay đổi lớn. Luật sư đánh giá thế nào về những thách thức mà công ty và đội ngũ nhân viên phải đối mặt trong hành trình sắp tới?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Chuyển đổi số giống như một cuộc cách mạng nhỏ trong văn phòng luật. Thách thức lớn nhất không nằm ở công nghệ mà đến từ yếu tố con người. Đặc biệt với những luật sư kỳ cựu đã quen với cách làm việc truyền thống nhiều năm, việc chuyển sang môi trường số đòi hỏi nỗ lực thích nghi rất lớn. Chẳng hạn, nhiều luật sư của chúng tôi ban đầu cảm thấy không thoải mái khi phải thao tác nhiều trên nền tảng số, ứng dụng quản lý công việc thay vì phải giao việc trực tiếp như phương pháp truyền thống.

Để vượt qua những rào cản này, chúng tôi đã xây dựng một lộ trình chuyển đổi từng bước theo từng phân hệ trong ứng dụng, kết hợp với chương trình đào tạo để thay đổi thói quen làm việc cho các Luật sư cao niên trong văn phòng. Quan trọng hơn, chúng tôi luôn lắng nghe phản hồi và để nhân viên tham gia vào quá trình thiết kế các quy trình số, giúp họ cảm thấy được tôn trọng và sẵn sàng đón nhận sự thay đổi hơn.

Với sự phát triển của AI, nhiều người lo ngại về việc AI có thể thay thế luật sư. Quan điểm của Luật sư về vấn đề này?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Tôi cho rằng AI sẽ không thay thế hoàn toàn luật sư, nhưng chắc chắn sẽ thay đổi cách chúng ta hành nghề và tốc độ làm việc của từng Luật sư, Công ty Luật. AI có thể giúp tự động hóa các công việc đơn giản, lặp lại như soạn thảo các văn bản cơ bản, tra cứu văn bản pháp luật hay phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, những kỹ năng cốt lõi của nghề luật như phân tích các tình huống pháp lý phức tạp, đàm phán, tư vấn chiến lược vẫn cần đến trí tuệ, kinh nghiệm và sự nhạy bén của Luật sư bởi có liên quan đến vấn đề cảm xúc, giao tiếp giữa những con người thật với nhau. Có những buổi họp, cùng một thông tin, cùng một câu chuyện nhưng mỗi người luật sư sẽ có cảm nhận và đánh giá khác nhau, từ đó đưa ra giải pháp sẽ khác nhau. Tôi nhận thấy, việc viện dẫn và áp dụng quy định pháp luật hiện nay của AI vẫn chưa thực sự chuẩn xác, mà luôn có lưu ý người dụng kết quả tra cứu của AI phải tham vấn lại Luật sư. Ngoài ra, người hành nghề Luật tùy thuộc vào trình độ học vấn, thâm niên kinh nghiệm và khả năng biết, hiểu và áp dụng pháp luật vào thực tiễn cũng sẽ khác nhau. Phạm trù này thuộc về não bộ, tư duy của riêng con người mà tôi cho rằng hiện nay AI chưa thể thay thế hoàn toàn được.

Vậy nên, thách thức đặt ra cho các luật sư hiện nay không phải là lo lắng bị AI thay thế, mà là làm sao để tận dụng được AI như một công cụ hỗ trợ đắc lực, giúp nâng cao hiệu quả công việc và chất lượng dịch vụ pháp lý.

Luật sư có thể chia sẻ thêm về tầm nhìn dài hạn của việc chuyển đổi số trong ngành luật?

Luật sư Lê Nguyên Hòa: Tôi tin rằng việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động hành nghề luật sư không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ pháp lý của từng đơn vị, mà còn góp phần vào quá trình chuyển đổi số tổng thể của đất nước.

Hiện nay, ngành tư pháp cũng đang xây dựng các hệ thống ứng công nghệ thông tin vào công việc, từ đó sẽ thay đổi phương thức giao tiếp, giao nộp đơn thư, tài liệu giữa Tòa án với người dân. Vì vậy, người hành nghề pháp luật cũng cần thay đổi thói quen giao tiếp và làm việc với các cơ quan tư pháp để đảm bảo công việc cho khách hàng được thuận lợi.

Chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới - kỷ nguyên của sự tiên tiến, văn minh và hiện đại. Trong bối cảnh đó, ngành luật cần đi đầu trong việc áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả và chất lượng phục vụ.

Xin cảm ơn Luật sư đã dành thời gian chia sẻ!