Chuỗi Bách Hóa Xanh trước thềm IPO: Nhìn lại hơn một thập kỷ tìm chỗ đứng trên thị trường điện máy

Mới đây, CTCP Đầu tư Thế Giới Di Động (Mã: MWG) đã chính thức thông qua chủ trương cho phép CTCP Đầu tư Điện Máy Xanh thực hiện chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) gắn với đăng ký niêm yết cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

Chuỗi Điện Máy Xanh hiện là đơn vị phụ trách mảng bán lẻ điện máy, điện tử tiêu dùng, điện thoại và thiết bị công nghệ (ICT/CE) của tập đoàn do ông Nguyễn Đức Tài sáng lập.

Cuộc tái thiết thị trường điện máy của Điện Máy Xanh

Quay trở lại cách đây tròn 1 thập kỷ, một trong những 'case study' về chiến lược marketing làm rúng động thị trường lúc bấy giờ là câu hát: “Bạn muốn mua Tivi? Đến Điện máy Xanh. Bạn muốn mua tủ lạnh? Đến Điện máy Xanh”. Khi đó, chiến dịch này đã dần dần ăn sâu vào tâm trí người tiêu dùng, đúng như mục đích của công ty là “cho người dùng biết Điện Máy Xanh bán đồ điện máy”.

Câu hát viral của Điện Máy Xanh trở thành một hiện tượng thú vị về marketing hồi 2016, đồng thời thành công của sự kiện này đã giúp chuỗi điện máy tăng độ phủ và độ nhận diện thương hiệu. Ảnh: Điện Máy Xanh.

Thực tế, Điện Máy Xanh đã được thành lập từ năm 2010 – thời điểm mà thị trường điện máy đã chật chội và sân chơi vốn đã thuộc về những tên tuổi lớn như Nguyễn Kim, Trần Anh hay MediaMart. Nhiều người vẫn hoài nghi về sức mạnh của Điện Máy Xanh, liệu có thể nào chiếm lấy một mẩu thị phần nhỏ hay không, chứ chưa nói đến việc áp đảo thị trường.

Thời điểm ban đầu, Điện Máy Xanh từng bước định hình lợi thế cạnh tranh. Thay vì theo đuổi mô hình đại siêu thị điện máy diện tích lớn, chuỗi này lựa chọn mô hình cửa hàng nhỏ gọn (diện tích 600 - 1.000 m2), phủ rộng các khu vực vùng ven và tỉnh lẻ - nơi nhu cầu còn dư địa tăng trưởng nhưng chưa được khai thác đúng mức.

Nếu như năm 2012 doanh thu trung bình tháng của Điện máy Xanh chỉ là 98 tỷ đồng/tháng thì năm 2016 – thời điểm chạy chiến dịch truyền thông “độc lạ” ở trên, con số đã tăng lên kỷ lục lên 850 tỷ/tháng.

Từ đó đến nay, Điện Máy Xanh bứt tốc mạnh mẽ với số cửa hàng vượt mốc 1.000 cửa hàng vào cuối năm 2019, con số tiếp tục vươn lên kỷ lục 2.284 cửa hàng vào năm 2022. Trong hơn 2 năm gần nhất, do Tập đoàn MWG thực hiện cơ cấu toàn bộ “tăng chất, giảm lượng” nên số cửa hàng Điện Máy Xanh đã giảm sút nhưng vẫn duy trì trên mốc 2.000 cửa hàng. Song song đó, mô hình Điện Máy Xanh mini được triển khai rộng khắp, giúp tăng tốc độ mở rộng, nâng cao hiệu quả doanh thu trên mỗi mét vuông và củng cố lợi thế quy mô.

Nguồn: Tổng hợp từ MWG.

Thực tế, có những thời điểm, MWG thực hiện chuyển đổi mô hình, đóng bớt các cửa hàng Thế giới Di động để chuyển thành Điện Máy Xanh, hay mở chuỗi mới Điện thoại siêu rẻ,… nhưng nhìn chung chiến lược của MWG cho mảng ICT/CE ở giai đoạn này vẫn là tăng trưởng về lượng. Tuy nhiên, khi quy mô đủ lớn, MWG đã nhận ra điểm hạn chế của chiến lược này và bắt đầu thay đổi, tập trung vào chất.

Điện Máy Xanh được tái cấu trúc mạnh mẽ, đóng bớt các cửa hàng yếu kém, đồng thời tập trung cải thiện tốc độ, trải nghiệm và nâng cao chất lượng dịch vụ.

Theo số liệu mới nhất vào cuối năm 2024, ban lãnh đạo MWG công bố chuỗi điện máy này đã chiếm được 50% thị phần – một con số chứng minh cho nỗ lực bền bỉ hơn một thập kỉ của công ty.

Nhờ đó, trong giai đoạn 2014 - 2019, chuỗi này duy trì mức tăng trưởng trên 30%/năm, doanh thu tăng hơn 27 lần, thị phần gấp khoảng 20 lần. Theo ông Đoàn Văn Hiểu Em - Tổng Giám đốc MWG, lợi thế của Điện Máy Xanh nằm ở việc dù đến sau nhưng tận dụng được kinh nghiệm bán lẻ, đặt khách hàng làm trung tâm và tiêu chuẩn hóa trải nghiệm mua sắm trên toàn hệ thống.

Trung bình mỗi cửa hàng đem về 28 tỷ đồng doanh thu

Xét từ khi MWG công bố chi tiết số liệu các mảng từ năm 2018 đến nay, Điện Máy Xanh đóng góp tỷ trọng doanh thu cao nhất cho tập đoàn mẹ, trên dưới mức 50%.

Tuy nhiên, bức tranh bắt đầu thay đổi sau đại dịch COVID-19. Sức mua suy yếu, chi phí tài chính gia tăng và áp lực tồn kho buộc các doanh nghiệp bán lẻ điện máy bước vào cuộc đua giảm giá khốc liệt. Điện Máy Xanh cũng không nằm ngoài vòng xoáy này khi triển khai chiến lược “giá quá rẻ” nhằm đối đầu với đối thủ FPT Shop từ năm 2023 nhằm giữ thị phần.

Cuộc chiến giá rẻ khi đó tốn rất nhiều giấy mực của báo chí, và những ai tham gia ít nhiều đều bị tổn thất.

Điện Máy Xanh chiếm tỷ trọng loanh quanh mức 50% của MWG, trong đó năm 2023 về mức thấp nhất trong nhiều năm do tham gia cuộc chiến giành giật thị phần. Nguồn: Tổng hợp báo cáo tài chính.

Sau khi đạt đỉnh kỷ lục doanh thu vào năm 2022, thì đến 2023, doanh thu của Điện Máy Xanh rơi khỏi mốc 60.000 tỷ khi chỉ còn 55.237 tỷ đồng, giảm 20% và trở thành mức thấp nhất trong nhiều năm. Tỷ trọng doanh thu của chuỗi điện máy này trong cơ cấu của MWG cũng giảm từ mốc 51,7% về 46,7%, nhường chỗ cho các chuỗi khác như Bách Hóa Xanh hay Thế giới Di động.

Theo số liệu mới nhất, Điện Máy Xanh đem về 56.447 tỷ đồng doanh thu trong 10 tháng đầu năm 2025, đóng góp 44% trong tổng doanh thu tập đoàn MWG. Với 2.017 cửa hàng, như vậy bình quân mỗi cửa hàng điện máy sẽ đem về khoảng 28 tỷ đồng doanh thu.

Chuỗi Điện Máy Xanh tính tới cuối tháng 10/2025 có hơn 2.000 cửa hàng. Ảnh minh họa: MWG.

Trong báo cáo phân tích mới đây, KBSV đánh giá câu chuyện kinh doanh mảng ICT&CE của MWG đã định hình khá rõ ràng, với động lực đến từ tăng trưởng ổn định tại các cửa hàng hiện hữu và kỳ vọng tiêu dùng tăng tốc theo mùa vụ trong quý cuối năm. Đây cũng là giai đoạn các nhà bán lẻ đẩy mạnh hoạt động tiếp thị nhằm kích cầu và giải phóng hàng tồn. “Hoàn toàn có căn cứ để Điện Máy Xanh về đích 2025 với doanh số ước đạt 102.000 tỷ đồng, tăng 14,2% so với cùng kỳ năm ngoái”, báo cáo của KBSV nhận định.

Trong năm 2026, mảng ICT & CE dự báo tăng trưởng 12% so với cùng kỳ nhờ sức mua phục hồi (chính sách thuế TNCN mới) và xu hướng chuyển dịch thị phần sang bán lẻ hiện đại đến từ việc môi trường kinh doanh được minh bạch hóa (hóa đơn điện tử, siết chặt Thương mại điện tử). KBSV cho rằng, vị thế đầu ngành là bệ phóng để MWG tối ưu hóa các lợi thế vĩ mô này.

2026 cũng chính là thời điểm MWG lựa chọn để IPO và niêm yết Điện Máy Xanh. Theo chiến lược hướng đến 2030 công bố trước đó, MWG đánh giá đây là thời điểm chín muồi để tiếp nối di sản, dẫn dắt hành trình tăng trưởng mới của Điện Máy Xanh, đồng thời là bàn đạp để vươn tầm Đông Nam Á. Điện Máy Xanh đặt mục tiêu gia tăng gấp đôi mức lợi nhuận 2025 vào năm 2030, với tốc độ tăng trưởng duy trì trên 15%/năm.