Bộ Y tế cảnh báo nguy cơ từ virus Nipah

Bệnh do virus Nipah chưa có vắc xin và thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật

Sáng 27/1, Bộ Y tế cho biết đã phát đi cảnh báo về mối nguy hiểm từ virus Nipah trong bối cảnh bệnh này tiếp tục được ghi nhận rải rác tại một số quốc gia. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), các ca bệnh hiện mới xuất hiện với quy mô nhỏ, chưa hình thành ổ dịch lớn, song mức độ nguy hiểm rất cao.

Virus Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A), với tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện dao động từ 40–75%. Đáng chú ý, đến nay bệnh chưa có vaccine phòng ngừa và cũng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Virus Nipah lần đầu được phát hiện vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, các ca bệnh trên người do virus này gây ra được ghi nhận tại Bangladesh và sau đó tiếp tục xuất hiện tại Ấn Độ.

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, trong khoảng thời gian từ ngày 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do virus Nipah tại một bệnh viện ở bang Tây Bengal, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định dương tính.

Tại Ấn Độ, nguồn lây chính hiện được xác định là loài dơi ăn quả. WHO cảnh báo nguy cơ lây nhiễm vẫn tồn tại, đặc biệt tại các khu vực có sự tiếp xúc gần giữa con người và động vật hoang dã.

Virus Nipah lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, thông qua tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với dịch tiết, chất bài tiết của động vật nhiễm bệnh. Ngoài ra, bệnh có thể lây từ người sang người khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh, hoặc qua thực phẩm, vật dụng bị nhiễm virus.

Thời gian ủ bệnh thường kéo dài từ 4–14 ngày. Người nhiễm virus có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng. Trong nhiều trường hợp, bệnh tiến triển nhanh và nặng, gây các biểu hiện thần kinh như chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức, thậm chí viêm não cấp tính, đe dọa tính mạng.

Tính đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do virus Nipah. Tuy nhiên, trước diễn biến dịch bệnh trên thế giới, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát và triển khai các biện pháp phòng, chống dịch ngay từ cửa khẩu, tại các cơ sở y tế và trong cộng đồng.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO và các quốc gia liên quan để kịp thời chỉ đạo, triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, bảo đảm an toàn cho sức khỏe người dân.

Để chủ động phòng ngừa, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến các khu vực đang có dịch do virus Nipah nếu không thực sự cần thiết. Những người trở về từ vùng dịch cần tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày. Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn hoặc co giật, cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất, hạn chế tiếp xúc với người khác và thông báo đầy đủ tiền sử dịch tễ.

Người dân cần bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện ăn chín, uống sôi; rửa sạch, gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng trái cây có dấu hiệu bị dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây chưa qua chế biến.

Bên cạnh đó, cần tránh tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền cao như dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt sau khi tiếp xúc hoặc giết mổ động vật. Khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân như khẩu trang, găng tay và thực hiện vệ sinh tay đúng quy định.