Hội thảo họ Phùng phía Nam: Kết nối cội nguồn, phát huy giá trị lịch sử

Một trong những nội dung trọng tâm của hội thảo là nghiên cứu đóng góp của các nhân vật họ Phùng qua nhiều thời kỳ lịch sử, từ cuộc đấu tranh giành quyền tự chủ đến sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất và bảo vệ Tổ quốc.

Trong tham luận “Tự cường dân tộc và bài học từ cuộc khởi nghĩa của Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng”, Trung tướng, PGS.TS Nguyễn Đức Hải phân tích cuộc khởi nghĩa Phùng Hưng vào thế kỷ VIII từ góc nhìn lịch sử và nghệ thuật tổ chức lực lượng.

Một nhân vật được giới thiệu tại hội thảo là bác sĩ Phùng Văn Cung, qua tham luận “Bác sĩ Phùng Văn Cung, từ người thầy thuốc Nam Bộ đến một trí thức tiêu biểu của cách mạng miền Nam” của Đại tá, nhà văn Trần Thế Tuyển.

Ở góc độ hệ thống hóa lịch sử dòng họ, tham luận “Anh hùng kiệt xuất dòng họ Phùng Việt Nam theo dòng lịch sử và sự phát triển họ Phùng phía Nam Tổ quốc” của TS Phùng Văn Hảo, giảng viên Trường Quốc tế, Đại học Quốc gia Hà Nội, giới thiệu nhiều nhân vật tiêu biểu qua các thời kỳ.

Bên cạnh Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng, tham luận đề cập Phùng Tá Chu, danh nhân văn hóa Phùng Khắc Khoan, Thượng tướng Phùng Thế Tài, Đại tướng Phùng Quang Thanh, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phùng Văn Khầu, bác sĩ Phùng Văn Cung cùng nhiều nhà khoa học, trí thức có đóng góp cho đất nước.

Tham luận “Tư tưởng Phùng Khắc Khoan” của GS Nguyễn Tài Thư tiếp cận cuộc đời và sự nghiệp danh nhân văn hóa Phùng Khắc Khoan, làm rõ những giá trị về nhân nghĩa, tinh thần nhập thế và trách nhiệm của người trí thức đối với đất nước, nhân dân.

Trong nhóm tham luận về các nhân vật thời đại Hồ Chí Minh, bài nghiên cứu “Thượng tướng Phùng Thế Tài, từ người cận vệ của Bác Hồ đến nhà quân sự chiến lược và nhân cách tiêu biểu của dòng họ Phùng trong thời đại Hồ Chí Minh” của nhà văn, nhà báo Phùng Hiệu thu hút sự quan tâm.

Thượng tướng Phùng Thế Tài (1920-2014) là một trong những người cận vệ đầu tiên của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trưởng thành từ thực tiễn cách mạng và chiến đấu, ông từng giữ cương vị Tư lệnh đầu tiên của Quân chủng Phòng không, Không quân, sau đó là Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam.

Trung tướng Nguyễn Đức Hải trình bày tham luận về đức Bố Cái Đại Vương Phùng Hưng.

Tham luận cũng đề xuất nghiên cứu việc đặt tên đường, công trình công cộng theo tên các danh nhân họ Phùng tại những đô thị lớn, góp phần lưu giữ ký ức lịch sử và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ.

Việc tôn vinh danh nhân không chỉ dừng lại ở các công trình tưởng niệm hay nghiên cứu học thuật mà còn có thể gắn với không gian đô thị và đời sống cộng đồng. Tuy nhiên, những đề xuất này cần được thẩm định về tư liệu, đối chiếu tiêu chuẩn và trình cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Một nhân vật khác được giới thiệu tại hội thảo là bác sĩ Phùng Văn Cung, qua tham luận “Bác sĩ Phùng Văn Cung, từ người thầy thuốc Nam Bộ đến một trí thức tiêu biểu của cách mạng miền Nam” của Đại tá, nhà văn Trần Thế Tuyển.

Từ một bác sĩ có uy tín, Phùng Văn Cung tham gia cách mạng và đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam. Cuộc đời ông phản ánh tinh thần yêu nước, sự dấn thân và những đóng góp của đội ngũ trí thức Nam Bộ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Bên cạnh việc nghiên cứu các danh nhân, hội thảo dành nhiều nội dung tìm hiểu quá trình di cư, định cư, lập nghiệp và phát triển của cộng đồng họ Phùng tại khu vực phía Nam.

Trong tham luận “Họ Phùng phương Nam, những dòng di cư và hành trình tìm về nguồn cội”, nhà thơ, nhà báo Phan Hoàng đề cập quá trình nhiều gia đình, chi họ từ miền Bắc và miền Trung vào Nam qua các thời kỳ, từng bước hòa nhập với cư dân bản địa.

Qua nhiều thế hệ, một số chi họ bị thất lạc gia phả, mất liên hệ với quê gốc hoặc thiếu thông tin để xác định đầy đủ quan hệ huyết thống. Dù vậy, truyền thống thờ cúng tổ tiên, tinh thần hiếu học và ý thức hướng về nguồn cội vẫn được nhiều gia đình gìn giữ.

Tham luận về họ Phùng tại Lâm Hà, Lâm Đồng, của Thiếu tướng Phùng Thế Quảng phản ánh quá trình các gia đình đến vùng đất mới lập nghiệp, phát triển kinh tế và hình thành cộng đồng gắn bó. Việc xây dựng nhà thờ họ tại địa phương tạo không gian sinh hoạt văn hóa, tưởng nhớ tiền nhân và kết nối các thế hệ.

Trong khi đó, tham luận “Họ Phùng nơi đất thép thành đồng, hy sinh và lập ấp” giới thiệu quá trình định cư, lao động và những đóng góp của các gia đình họ Phùng tại Củ Chi, vùng đất giàu truyền thống cách mạng.

Những nghiên cứu này góp phần làm rõ mối liên hệ giữa lịch sử dòng họ với lịch sử địa phương, từ quá trình khai phá, lập nghiệp đến xây dựng và phát triển vùng đất phương Nam.