Theo số liệu thống kê từ Bộ Công Thương, trong 5 tháng đầu năm 2023, kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc đạt 61,5 tỷ USD, giảm 14,5% so với cùng kỳ năm 2022. Xuất khẩu từ Việt Nam sang Trung Quốc đạt 20,3 tỷ USD, giảm 6,8%, chiếm 15% trong tổng xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới. Trong khi đó, nhập khẩu từ Trung Quốc vào Việt Nam đạt 41,2 tỷ USD, giảm 17,9%, chiếm 32,8% trong tổng nhập khẩu của Việt Nam từ thế giới.
Mặc dù việc xuất khẩu các mặt hàng như rau quả và lương thực từ Việt Nam sang Trung Quốc đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể, mặt hàng thủy sản xuất khẩu sang thị trường này đã giảm tới 44% tính đến hết tháng 4.
Việt Nam đã từng đứng ở vị trí thứ 3 về xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc trong năm 2022, nhưng hiện nay đã tụt xuống vị trí thứ 8.
Ông Nông Đức Lai, Tham tán thương mại tại Thương vụ Việt Nam tại Bắc Kinh đã chia sẻ rằng trước khi Trung Quốc gỡ bỏ chính sách "zero-Covid", các nước xuất khẩu đều kỳ vọng vào sự phục hồi kinh tế của thị trường này. Tuy nhiên, sau quá trình theo dõi kỹ lưỡng, Thương vụ tại Trung Quốc nhận thấy nền kinh tế của đất nước này vẫn đang gặp nhiều khó khăn.
Số liệu từ Ngân hàng Trung ương cho thấy tỉ lệ tiết kiệm của các hộ gia đình tại Trung Quốc đã tăng lên hơn 20% đến cuối quý I/2023. Tâm lý tiết kiệm và sự không sẵn sàng chi tiêu cho tiêu dùng đã làm cho nhu cầu tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc tăng trưởng chậm.
Mặc dù nền kinh tế Trung Quốc đã ghi nhận mức tăng trưởng trong 6 tháng đầu năm 2023, nhưng so với cùng kỳ năm trước, tốc độ tăng trưởng vẫn chậm, đặc biệt là trong ngành dịch vụ và sản xuất công nghiệp.
Các yếu tố như các khoản nợ địa phương và tình hình chính trị cũng đã ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế Trung Quốc.
Việt Nam hiện đang xếp vị trí thứ 9 trong số các đối tác thương mại lớn của Trung Quốc. Mức suy giảm trong hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam với thị trường Trung Quốc thấp hơnso với các thị trường khác như EU, Hoa Kỳ, Nhật Bản và Hàn Quốc. Một số nguyên nhân dẫn đến sự suy giảm này là sức mua yếu của thị trường Trung Quốc trong bối cảnh kinh tế suy giảm, biến động tỷ giá giữa đồng Nhân dân tệ và đồng USD, cùng với các yếu tố chính trị ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của nước này.
Tuy nhiên, Bộ Công Thương vẫn quan tâm và định hướng Trung Quốc là một thị trường mục tiêu trọng điểm. Việc theo dõi và nắm bắt thông tin thị trường sẽ giúp Việt Nam tận dụng cơ hội và xúc tiến xuất khẩu các mặt hàng thế mạnh sang Trung Quốc. Bên cạnh đó, việc tăng cường sản xuất, kinh doanh và phân phối các sản phẩm xuất khẩu cũng như đầu tư vào nguồn nhân lực và chuyên môn sẽ giúp tăng trưởng kinh doanh và khai thác tiềm năng dài hạn của thị trường Trung Quốc.
Dù đối mặt với những thách thức, việc tập trung và định hướng đúng đắn sẽ giúp Việt Nam nắm bắt cơ hội và đảm bảo sự phát triển bền vững trong quan hệ thương mại với Trung Quốc.
PV (t/h)
