Theo chân ông Sáu Thịnh, một ngư dân 67 tuổi tại làng chài Mũi Né, chúng tôi được chứng kiến một ngày làm việc thực sự bắt đầu từ 3 giờ sáng. "Biển là vậy, không chờ ai cả. Muốn bắt được cá phải luôn thức dậy trước chúng", ông Thịnh vừa nói vừa kéo chiếc lưới nặng trĩu lên bờ, gương mặt nhăn nheo vì nắng gió nhưng ánh mắt vẫn sáng lên niềm vui khi nhìn mẻ cá ốp đầy khoang thuyền.
 |
Một góc nhìn từ làng chài ở Mũi Né ở Bình Thuận. Ảnh: Huy Thoại |
Khi những tia nắng đầu tiên xuyên qua màn sương mù ven biển, cả làng cá Phan Thiết như bừng tỉnh. Trên bãi cát dài, hàng trăm người phụ nữ tay xách làn, tay xách giỏ nối đuôi nhau ra đón thuyền. Chị Hoa, 42 tuổi, đã có hơn 20 năm làm nghề thu mua hải sản tại chợ cá Phan Thiết, chia sẻ: "Mỗi ngày như một cuộc đua. Ai ra sớm, chọn được hàng tươi ngon sẽ bán được giá. Đời biển là vậy, phải nhanh tay, nhanh mắt."
Giữa không gian nhộn nhịp ấy, những đứa trẻ con ngư dân cũng góp mặt. Nhiều em mới chỉ 7-8 tuổi nhưng đã thành thạo việc phụ giúp cha mẹ phân loại cá, tôm, mực. Cậu bé Minh, con trai út của ông Sáu Thịnh, với đôi tay nhỏ nhắn nhưng khéo léo không kém người lớn, đang thoăn thoắt đếm từng con mực một để xếp vào rổ.
 |
| Mỗi con thuyền, bãi biển, ngoài sự xinh đẹp tuyệt mỹ còn chất chứa những câu chuyện của ngư dân tại đây. Ảnh: Huy Thoại |
"Ba cháu nói, con trai phải biết nghề từ bé. Mai này lớn lên, không học được thì còn biết nghề biển mà sống", Minh ngước đôi mắt trong veo nhìn chúng tôi, nói với giọng chắc nịch như một người lớn.
Những bàn tay "thơm mùi muối mặn"
Rời bến cá, chúng tôi tìm đến làng nghề nước mắm truyền thống Phan Thiết, nơi được mệnh danh là "xứ sở của muối và cá cơm", kết tinh từ tinh hoa biển cả cùng công sức và tài nghệ của ngư dân địa phương.
 |
| Nồi làm nước mắm ở Mũi né – Bình Thuận |
Bà Năm Hương, chủ một cơ sở sản xuất nước mắm có tuổi đời hơn 50 năm tại đây, kể lại: "Nghề này ông bà tôi làm từ đời nào rồi. Bí quyết nằm ở lòng kiên nhẫn và cảm giác trong đầu ngón tay. Chỉ cần chạm vào nước mắm là biết độ đạm, biết thời gian ủ đã đủ chưa."
Đôi bàn tay của bà Năm Hương chai sần, ngả màu nâu sậm vì ngâm nước muối nhiều năm. "Ngón tay tôi thơm mùi nước mắm đến nỗi cháu nội bảo, nhắm mắt ngửi là biết bà nội đang ở đâu", bà cười, nụ cười tỏa nắng như chính bầu trời Bình Thuận.
Hoàng hôn buông xuống, ánh đèn từ những nhà hàng hải sản dọc bờ biển bắt đầu thắp lên. Đây là lúc thuyền bè lại chuẩn bị ra khơi, bắt đầu một chu kỳ mới của cuộc sống biển.
Ông Hai Tiến, một cụ già 87 tuổi đã nghỉ nghề đánh bắt nhưng vẫn ra biển mỗi chiều, trầm ngâm: "Đời người Bình Thuận như đời con sò. Gắn với cát, với biển cả đời. Có lúc sóng đánh tơi tả, có lúc nắng thiêu đốt da thịt, nhưng rồi vẫn cứ bám lấy bãi cát, bám lấy biển mà sống."
Ông kể, đã chứng kiến Bình Thuận thay đổi từng ngày. Từ một vùng ngư dân nghèo khó, giờ đây đã trở thành điểm du lịch sầm uất. Nhiều con em ngư dân đã thoát nghề, vào đất liền học hành, lập nghiệp. Nhưng cũng không ít người trở về, vì "nghe tiếng sóng gọi".
 |
| Sự yên bình của biển bao giờ cũng mang lại hạnh phúc dành cho ngư dân. Ảnh: Huy Thoại. |
"Biển Bình Thuận nuôi sống bao đời người. Dù thế nào, dân biển vẫn luôn biết ơn biển, yêu biển như máu thịt", ông Hai Tiến nói, ánh mắt hướng về phía chân trời xa xăm, nơi những con thuyền đang dần khuất sau đường viền nước.
Đêm xuống dần trên bờ biển Bình Thuận. Tiếng sóng vỗ rì rào như khúc ru không bao giờ dứt. Và trong tiếng sóng ấy, cuộc sống của những con người bình dị vẫn tiếp diễn, như một vòng tuần hoàn bất tận từ ngàn đời.
